زراعت عمومی

زراعت غلات حبوبات سبزیجات

ارزن مرواریدی

ارزن مرواریدی

این گونه از ارزن می تواند دوره های مکرر و طولانی خشکی را به خوبی پشت سر بگذارد و تولید محصول کند. تحمل این گیاه آنقدر بالا است که حتی در مناطقی که بارندگی آن برای کشت سورگوم نامساعد است ، می توان این گیاه را کشت کرد. ارزن مرواریدی نسبت به سایر غلات این قابلیت را دارد که به زمین های شنی و اسیدی مقاومت کند.

‌● مقدمه

ارزن مرواریدی با نام علمی pennisetum glaucum یک غله روز کوتاه است که به عنوان گیاه تابستانه برای مصرف علوفه ای و دانه ای از دیر باز در بسیاری از کشورهای گرمسیر جهان کشت می شده است. پیشرفت های تازه در دورگه گیری از این گیاه واریته های جدید و سودمندی را تهیه کرده است که برای کشت در مناطق خشک مناسب است.

این گونه از ارزن می تواند دوره های مکرر و طولانی خشکی را به خوبی پشت سر بگذارد و تولید محصول کند. تحمل این گیاه آنقدر بالا است که حتی در مناطقی که بارندگی آن برای کشت سورگوم نامساعد است ، می توان این گیاه را کشت کرد. ارزن مرواریدی نسبت به سایر غلات این قابلیت را دارد که به زمین های شنی و اسیدی مقاومت کند.

ریشه این گیاه آنچنان عمیق است که می تواند آب ، نیتروژن ، فسفر و پتاسیم آبشویی شده در خاک های عمقی را جذب و استفاده کند و نسبت به سایر غلات تابستانه به سطوح کمتر کودی نیازمند است.

این خصوصیات ارزن مرواریدی آنرا برای کشت و تولید محصول در مناطق خشک و نیمه خشک که معمولا خاک فقیر تری از سایر خاک ها دارند مناسب ساخته است. تحقیقات نشان داده است مه در صورتی که مدیریت زراعی مناسب بر این گیاه اعمال شود می تواند محصول قابل توجهی تولید کند. این گیاه را در دنیا به جز به صورت تک کشتی، بیشتر به صورت مخلوط و همچنین به صورت کشت ثانویه بعد از غلات زمستانه کشت می کنند.

دانه آن به مصرف ماکیان رسیده و همچنین رژیم غذایی مناسبی برای گاو و خوک فراهم می کند. این گیاه برای تک معده ای ها و نشخوار کنندگان عوارضی بدنبال نداشته و می تواند جهت افزایش وزن در رژیم غذایی آنها گنجانده شود. در بسیاری از کشور های فقیر این گیاه جهت مصرف انسان نیز کشت می گردد پروتئین دانه ارزن مرواریدی بیش از سایر غلات دانه ای گزارش شده است .میزان پروتئین خام در آن ۱۲ تا ۱۴ درصد محاسبه شده است . همچنین محتوی ویتامین A در این گیاه بیش از ذرت و سایر غلات گرمسیری می باشد.

در صورتی که انرژی قابل سوخت و ساز آن محاسبه شود مشاهده می شود که آن عدد مشابه ذرت است که این آمار نشان از ارزش غذایی بالای این گیاه دارد.

● نیاز های رشد

بذر گیاه ارزن مرواریدی در ۱۵ تا ۴۰ درجه سانتیگراد به خوبی جوانه می زند و در صورت مساعد بودن شرایط طی دو تا چهار روز سبز می کند. رشد آن در ۴ هفته اول کند است و پس از آن وارد فاز سریع ساقه دهی و گلدهی می شود. در مناطقی که رطوبت لازم در دسترس باشد بدون اعمال آبیاری و کود هم محصول می دهد.

گلدهی این گیاه حدود ۴۰ تا ۵۰ روز پس از سبز شدن آغاز شده و ۳۰ الی ۴۰ روز پس از گلدهی به رسیدگی فیزیولوژیکی می رسد. همچنین دوره رشد با دیر کشت تا حدی تسریع می شود.

● خاک مورد نیاز

ارزن مرواریدی در طیف وسیعی از خاک ها رشد می کند. این طیف می تواند از رسی لومی تا خاکهای شنی عمیق تغییر یابد. همچنین pH مناسب جهت رشد گیاه از کمی قلیایی(۵/۷) تا اسیدی (۵/۵) قابل تغییر است.

با این حال عملکرد و کیفیت دانه در خاکهای عمیق و حاصلخیز بهبود می یابد.

در صورتی که خاکورزی مناسب و عمیق در زمین زراعی انجام شود عملکرد تا حد مطلوبی بالا می رود. این گیاه در خاک هایی که در فصول باران خیز سال با اب گرفتگی و غرقاب مواجه هستند با مشکل مواجه می شود. قرار گرفتی در چنین شرایطی منجر به نقص سیستم ریشه ای ، کاهش عملکرد دانه و محتوی پروتئین آن میگردد.

به نظر می رسد گیاه ارزن مرواریدی نسبت به افزایش آبیاری پاسخ مطلوبی نمی دهد و تنها هنگام آغاز گلدهی تا مرحله خمیری شدن دانه به کمبود رطوبت خاک حساس باشد.

● مراحل رشد

سه مرحله عمده رشدی برای این گیاه در نظر گرفته می شود:

۱) مرحله رشدی اول که شامل جوانه زنی تا تمایز اندام های زایشی می شود GS۱:

۲) دومین مرحله شامل ابتدای تمایز تا ابتدای گلدهی می شودGS۲:

۳) این مرحله ار ابتدای گلدهی تا آخر بلوغ فیزیولوژیکی را شامل می شودGS۳:

● دما

صفر فیزیولوژیکی این گونه ارزن ۱۲ درجه سانتیگراد و بهترین دما برای آن ۳۰ تا ۳۵ درجه می باشد. حد اکثر دمایی که در آن گیاه قادر به زندگی کردن است ۴۵ درجه سانتیگراد است.

دمای اپتیمم برای GS۱ ، ۲۰ درجه ؛ برای GS۲، ۳۰ درجه و برای GS۳، ۲۵ درجه سانتیگراد اندازه گیری شده است.

● نور

با توجه به اینکه این گیاه از سیستم فتوسنتزی C۴ برخوردار است میزان نور فراوانی جهت سپری کردن مراحل فنولوژیکی خود نیازمند است . پس کشت این گیاه در مناطق ابری و در فصول ابری و سرد ، رشد گیاه را با مشکل مواجه می کند.

ارزن مرواریدی گیاهی است روز کوتاه . کولتیوار های غیر حساس به طول روز معمولا دیر رس هستند و کولتیوار های زود رس به فتوپریود حساسیت نشان می دهند.

● باد

به غیر از نور و دما ، عامل دیگری نیز وجود دارد که می تواند در رشد بهتر گیاه موثر باشد. این عامل باد است. باد موجب جابجایی هوای سطح مزرعه و رسیدن CO۲ بیشتر به کنوپی می شود. همچنین باد باعث می شود جابجایی حاصله موجب رسیدن نور به پایین کنوپی می شود و نیز در گرده افشانی گیاه عامل موثری به شمار می رود و موجب بهبود عملکرد دانه ای می شود.

● کاشت

در کشت زود هنگام ارزن مرواریدی وقتی که دمای سطح خاک (۵ سانتیمتری) کمتر از ۱۵ درجه سانتیگراد باشد این موضوع می تواند به گیاهچه های این گیاه خسارت وارد کرده و یا از جوانه زنی آنها جلوگیری کند.

در شرایط عمومی امریکا می توان تاریخ کشتی ما بین اول ماه می تا اواسط ماه جولای را برای کشت این گیاه پیشنهاد کرد.

در مناطق گرمسیر که از تابستان بلندی بهرمند هستند، می توان کشت را تا اول آگوست هم به تاخیر انداخت ولی کشت در اواخر ماه می را بهترین تاریخ کشت این گیاه ذکر کرده اند.

● تهیه بستر کشت

بهترین زمین برای کشت ارزن مرواریدی زمین عاری از علف هرز در اوایل فصل می باشد. شخم عمیق برای تهیه بستر مناسب است و باید لایه های سخت زیرین را از بین ببرد. بهتر است لایه های زیرین شنی تا لومی شنی باشند تا به توسعه سیستم ریشه ای گیاه کمک کند. سیستم های دارای شخم حفاظتی برای خاک های رسی مناسب تر بوده از ایجاد لایه های سخت (hard pan) جلوگیری می کند. بهتر است شخم زمانی صورت بگیرد که علف های هرز تازه سبز شده اند.

اگر از سیستم شخم حفاظتی استفاده می شود بهتر است در بهار زمین را شخم نزده ، در پاییز اقدام به کشت گیاهی پوششی نموده و در آخر زمستان از شخم عمیق استفاده شود.

● تراکم کاشت

بهترین میزان مصرف بذر ۳ تا ۶ کیلوگرم در هکتار می باشد. به طور متوسط با در نظر گرفتن ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر به عنوان فاصله ردیف ها ؛ حدود ۸ تا ۱۰ سانتیمتر را به عنوان فاصله بوته ها در ردیف می توان در نظر گرفت . با این حساب تراکم بوته ای مناسب در هر هکتار معادل ۳۰۰،۰۰۰ تا ۴۰۰،۰۰۰ بوته خواهد بود.

با اینکه فاصله ردیف ها را می توان از ۳۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر در نظر گرفت ، فاصله ای در حدود ۴۵ سانتیمتر علاوه بر حصول عملکرد بالا ، محتوی پروتئین دانه را نیز در حد بالای خود نگه خواهد داشت و از خسارت ناشی از حمله حشرات نیز خواهد کاست. برای عمق کاشت ارزن مرواریدی اعدادی بین ۱ تا ۲ سانتیمتر را پیشنهاد کرده اند.

● نیازهای کودی

نیاز کودی ارزن مرواریدی معادل گیاه سورگوم تخمین زده شده است. برای خاک های رسی میزان ۸۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم کود نیتروژنه نیاز است که ۳۰% آن را پیش از کشت به خاک می افزایند. بدیهی است با شنی تر شدن خاک میزان مصرف کود نیز افزایش می یابد. با توجه به سیستم ریشه ای قوی و کم توقعی این گیاه به طور معمول نیاز این گیاه به عناصر فسفر و پتاس و منیزیم در غالب خاک ها فراهم است و تنها با آزمایش و مشاهده فقر خاک می توان رژیم کودی مناسب را مشابه گیاه سورگوم اعمال کرد.

از جمله عناصر مورد نیاز این گیاه عنصر گوگرد است که می توان با دادن ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم در هکتار کود سولفور این نیاز را مرتفع ساخت. لازم به یادآوری است که این گیاه در خاک های اسیدی عملکرد بهتری خواهد داشت.

به غیر از عوامل ذکر شده به نظر می رسد، شوری خاک از جمله عوامل محدود کننده رشد این گیاه به حساب می آید.

عملیات داشت در این گیاه با توجه به کم توقعی و نیز خاصیت خفه کنندگی برای علف های هرز ، به مبارزه با بیماریها ،نماتد ها و حشرات خلاصه می شود.

● برداشت

گیاه از حدود ۴۰ روز پس از گلدهی قابلیت برداشت را دارد. میزان رطوبت دانه جهت برداشت ۱۴ تا ۱۵ درصد و برای انبار کردن ۱۰ تا ۱۲ درصد می باشد. خوشه ها در هنگام برداشت زرد طلایی و تا حدی متمایل به قهوه ای می باشد و خوشه ها نیز شکننده می شوند. به دلیل ریز بودن دانه ها در هنگام برداشت باید دقت زیادی مبذول داشت تا هدر رفت دانه ها کاهش یابد. با تنظیم دقیق دندانه های کمباین می توان از این دستگاه جهت برداشت دانه بهره جست.

● اهمیت ارزن مرواریدی

سازگاری و مقاومت این گیاه به شرایط نا مساعد محیطی آنرا در بسیاری از کشور های گرمسیر جهان ، از غرب آفریقا تا شبه قاره هند گسترش داده و آنرا به صورت یک گیاه زراعی مهم در آورده است. دانه این گیاه علاوه بر مصرف علوفه ای دام و طیور ، توسط انسان نیز مصرف می شود و امروزه غذای چیز در حدود ۵۰۰ میلیون نفر از مردم کره زمین را تشکیل داده است. این گیاه مساحتی بیش از ۱۹ میلیون هکتار در آفریقا و حدود ۱۵ میلیون هکتار در آسیا را زیر کشت خود دارد. به غیر از این در سایر نقاط دنیا نیز کمابیش به کشت این گیاه ارزشمند اقدام می شود.

مناطقی که مساعد کشت این گیاه می باشند عبارت از شمال و غرب آفریقا، مناطق مرکزی آسیا ، شبه قاره هند، خاور میانه و آمریکای مرکزی و استرالیا می باشد. طبق گزارش وزارت کشاورزی در سال ۸۵ این گیاه برای اولین بار در ایران و در استان گلستان کشت شد. عملکرد جهانی دانه ای ارزن مرواریدی در سال ۲۰۰۲ ، بیش از ۱۰ میلیون هکتار گزارش شده است و جدیدترین اخبار حکایت از افزایش این رقم در سالهای اخیر دارد.

اکنون بیش از دو سوم از کل ارزنی که در کشور هندوستان کشت می شود مربوط به ارزن مرواریدی می شود و غالبا مربوط به ایالات گرم و خشک این کشور یعنی ایالات راجاستان، ماهاراشترا، هاریانا و گوجارات می شود.

با اینکه بیش از نیمی از سطح زیر کشت ارزن مرواریدی زیر کشت توده های محلی قرار دارد ، هر ساله واریته ها و هیبرید های جدیدی به زارعان معرفی می گردد. یکی از این هیبرید ها موسوم به Tifgrain ۱۰۲ است که توسط وزارت کشاورزی امریکا و با همکاری دانشگاه جرجیا معرفی شده است. هیبرید های پیشین عملکرد مطلوب و یکنواختی در رسیدگی بذر نشان ندادند که این هیبرید این مشکل را بر طرف کرده از لحاظ کشت مکانیزه نیز در مطلوبیت بالایی برخوردار است. در هر حال وزارت کشاورزی امریکا به زارعینی که در مناطق خشک و نیمه خشک آن کشور علوفه ای با عملکرد اقتصاد و بیولوژیک بالا می خواهند ، ارقام مختلف ارزن مرواریدی را پیشنهاد نموده است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1389ساعت 16:46  توسط قاری سید میا حسینی  | 

جو

·         مقدمه

·         تاریخچه

·         سازگاری گیاه جو

·         انواع جو

·         کود

·         آفات و بیماری های جو

·         برداشت جو

·         موارد مصرف جو

·         همچنین ببنید




مقدمه

جو یکی از غلات مهم در جهان است که به عنوان غذا مورد استفاده بشر و حیوانات قرار می گیرد. این گیاه علفی متعلق به خانواده گرامینه (گندمیان) می باشد. و دارای انواع زراعی و وحشی می باشد.


گونه های زراعی جو سه دسته هستند: شش پر، دوپر و جوی چهار پر. این گیاه نسبت به گندم سازگارتر بوده و در همه نواحی معتدل و در بسیاری از نقاط سردسیر هم به عمل می آید. در دیم زارهایی که رطوبت خاک و بارندگی برای رشد گندم ناکافی باشد، جو می تواند جایگزین آن شود.

ساقه جو مانند دیگر گندمیان، توخالی بوده و ارتفاع آن بر حسب شرایط محیطی، بین 30 تا 120 سانتی متر است. این
ساقه بین 5 تا 10 برگ دارد که به طور متناوب در دو طرف ساقه قرار گرفته اند. برگ جو هم مانند دیگر گندمیان، دارای غلاف، پهنک، زبانک و گوشواره است. غلاف علاوه بر انجام فعالیت فتوسنتزی، در استحکام ساقه هم نقش دارد.

در امتداد ساقه، محور سنبله قرار دارد. سنبله از مجموع سنبلچه ها و هر سنبله از یک گلچه تشکیل یافته است.
دانه، داخل گلچه تشکیل می گردد. پوشینک های داخلی و خارجی گلچه، هنگام رسیدن دانه به آن چسبیده و حتی موقع برداشت هم جدا نمی شوند. زمانی که دانه به تدریج رطوبت خود را از دست می دهد، حجم آن کم شده و پوشینک داخلی چین می خورد. میزان این چین خوردگی، مرغوبیت محصول جو را نشان می دهد، بدین ترتیب که هر چه چین ها بیشتر باشد به همان اندازه پوشینک نازک تر است و در نتیجه بهتر می توان از این نوع دانه جو در صنایع تخمیر استفاده نمود (چون نرم تر است).


تاریخچه

منشاء واقعی جو هنوز ناشناخته است. اما بسیاری از محققین، خاستگاه این گیاه را کوه های زاگرس در غرب ایران، آناتولی جنوبی و فلسطین می دانند. بر پایه نظریه والیوف، مبداء جوی ریشک دار و غلاف دار، کشور اتیوپی و شمال آفریقا و مبداء نوع بدون ریشک، ریشک کوتاه و کلاهک دار، آسیای جنوب شرقی، به ویژه چین، ژاپن و تبت است.

جو برای تعداد زیادی از مردمان نواحی سردسیر و خشک (به خصوص خاور میانه و شمال آفریقا) منبع غذایی مهمی به شمار می رود. البته امروزه بیشتر برای خوراک دام و تهیه ی فراورده های تخمیری از این گیاه استفاده می کنند.


سازگاری گیاه جو

جو یکی از سازگارترین غلات است که در شرایط آب و هوایی مساعد، در خاک حاصلخیز که قابلیت نگهداری آب در آن زیاد باشد، و همچنین در خاک هایی که پ.هاش آنها بین 7 تا 8 باشد تولید می شود. این گیاه نسبت به گندم در برابر خشکی مقاوم تر است و بنابراین در آب و هوایی که آب، سبب محدود کردن تولید غلات می شود، جو می تواند بیشترین محصول را تولید کند. در شرایط دیم هم عملکرد جو بهتر از گندم و چاودار می باشد. تولید جو در همه نوع زمینی با بارندگی سالیانه 200 تا 250 میلیمتر امکان پذیر است.

جو نسبت به دمای بالا (بیش از 32 درجه سانتی گراد) مقاوم است. اما در شرایط آب و هوای مرطوب، در برابر دمای بالا بسیار حساس است.

دانه جو نسبت به گندم برای جوانه زدن به رطوبت کمتری نیاز دارد. در مواردی که پس از جوانه زدن دانه، گیاه به علت کمبود رطوبت خشک شود، با فراهم شدن شرایط مساعد رطوبتی، گیاه رشد مجدد خود را با شدت بیشتری آغاز می نماید.

جو از لحاظ مقاومت به سرما، نسبت به گندم در ردیف پایین تری قرار می گیرد. بنابراین به نظر می رسد که کشت جوی پاییزه در مناطق سردسیر چندان اطمینان بخش نباشد.

در مقایسه با سایر غلات، جو نسبت به شوری خاک، چه در مرحله جوانه زنی و چه در مراحل دیگر مقاوم تر است.


انواع جو

در خصوص واکنش به دما، سه نوع جو موجود است:

1.      نوع بهاره که به سرما حساس بوده و بنابراین در بهار کاشته می شود.

2.      نوع پاییزه که در فصل پاییز کاشته می شود و تا فرا رسیدن فصل بهار، سنبله تولید نمی کند.

3.      نوع حد واسط که نسبت به سرما مقاومت کمتری داشته و در نقاط نسبتاً گرمسیر در هر دو فصل بهار و پاییز کشت می شود.


جوی بهاره و پاییزه را نمی توان همچون گندم بهاره و پاییزه که تفاوت دانه آنها کاملاً مشخص است، تشخیص داد.
جوی پاییزه در بسیاری از نواحی نیمه خشک که بارندگی آنها غالباً در فصول گرم سال (بهار و تابستان) انجام می شود، تقریباً 10 تا 14 روز زودتر از گندم پاییزه کاشته می شود. جوی بهاره را هم تا آنجا که امکان دارد باید زودتر کاشت. البته جو نسبت به سرمای بهاره (دمای زیر صفر) نسبت به گندم حساس تر است. کشت زودتر جوی بهاره سبب می شود که محصول جو قبل از فرا رسیدن ایام گرم و خشک، برسد. تأخیر در کشت جو سبب لاغری دانه، عملکرد پایین و... می شود.


کود

جو هم مانند دیگر گیاهان خانواده گندمیان، مراحل رشد مختلفی دارد که زمان هر مرحله تحت تأثیر عوامل مختلف قرار می گیرد. یکی از عوامل مؤثر در رشد گیاه، خاک و البته استفاده از کود می باشد. نیازهای کودی جو مشابه گندم است. پایین بودن میزان نیتروژن و فسفر و تا حدی پتاسیم خاک، می تواند عملکرد جو را محدود نماید. البته استفاده از کود به منظور تولید حداکثر محصول، باید بر مبنای آب قابل مصرف برای گیاه باشد. همچنین برای تولید جو به عنوان خوراک دام، میزان کود مصرفی معمولاً زیادتر از کود مصرفی برای گیاه جو است که برای مصارف دیگر از جمله تهیه ی فراورده های تخمیری کشت می شود. معمولاً مصرف 50 تا 60 کیلوگرم نیتروژن در هر هکتار، می تواند عملکرد جو را به نحو مطلوبی افزایش دهد.


آفات و بیماری های جو

جو نسبت به بیماری های قارچی فوق العاده حساس است. سیاهک یکی از مهم ترین این بیماری هاست.

·         سیاهک پنهان جو، عامل قارچی به نام U.hordei می باشد. در این بیماری، توده ای از اسپورهای سیاه رنگ جای محتویات دانه را می گیرد. اسپور بیماری در سطح دانه یا داخل خاک قرار می گیرد. زمانی که بذر جوانه می زند، اسپور هم جوانه زده و به گیاه جوان حمله می نماید. شیوع این بیماری در خاک های اسیدی بیش از خاک های خنثی یا خاک های آهکی (پ.هاش بیشتر از 7) است.

 

·         سیاهک آشکار، به وسیله ی قارچی به نام U.gnuda ایجاد می شود. در این بیماری، توده ای از اسپورهای سیاه رنگ، جای همه اعضای گل را می گیرند. پس از متلاشی نمودن گل، اسپور سیاهک با باد و باران پخش شده و به تمام کلاله های بوته های آلوده نشده هم می رسد و انتشار می یابد.


زنگ ساقه، زنگ برگ و زنگ های نواری هم از دیگر بیماری های قارچی هستند که به خصوص در نقاط گرم و مرطوب زیان های فراوانی به جو وارد می کنند.

جو نسبت به حمله سفیدک که عامل آن Erysiphia grarninis است بسیار حساس است. این
بیماری، معمولاً در خاکی که میزان نیتروژن آن بالا باشد، بیشتر انتشار می یابد. البته گرد گوگرد می تواند این بیماری را کنترل نماید.
از سایر بیماری های جو می توان پوسیدگی ریشه، لکه سیاه، سوختگی و انواع بیماری های
ویروسی را نام برد.


برداشت جو

معمولاً جو را هنگامی که رطوبت دانه بین 30 تا 40 درصد باشد، برداشت می کنند. در این میزان رطوبت، دانه ها چاق تر است. با توجه به این که میزان رطوبت برای انبار کردن دانه بالاست، باید به طرق مصنوعی دانه را خشک نمود تا از گرم شدن و فساد بعدی دانه جلوگیری به عمل آید.


موارد مصرف جو

از جو استفاده های مختلفی می کنند. بخش قابل توجهی از آن را به صورت درسته یا نیم کوب به عنوان خوراک دام مورد استفاده قرار می دهند. ارزش غذایی دانه جو به دلیل غلاف و پوشینک های داخلی و خارجی غیر مغذی آن، تقریباً 5 درصد از دانه ذرت کمتر است. البته امروزه سعی می شود با اصلاح نژاد جو، انواعی با میزان بیشتری پروتئین و اسید آمینه های ضروری به خصوص لیسین تولید شود.

از جو در پخت و پز برای تهیه ی انواع
نان و سوپ استفاده می شود. برای تهیه ی برخی غذاهای کودک هم از جو استفاده می کنند. بعضی انواع جو را پوست کنده یا نیم کوب می کنند و پس از جدا نمودن غلاف، در تهیه سوپ به کار می برند.

در صنعت نانوایی ایران از جو بسیار کم استفاده می کنند. در صورتی که مهندسین
ژنتیک بتوانند ارزش غذایی این دانه خوراکی را بهبود بخشند، جو می تواند به عنوان یکی از غلات مهم همچون گندم در تهیه ی انواع غذاها و نان ها به کار رود.

در برخی کشورها از جو در فراورده های تخمیری استفاده می شود. مثلاً از دانه جو برای تهیه ی مالت استفاده می نمایند. معمولاً از دانه های چاق و یکنواخت و همچنین دانه هایی که شکسته نباشند و پوست آنها کنده شده باشد، در تهیه ی این فراورده ها استفاده می کنند. همچنین روشن بودن رنگ دانه، داشتن قدرت جوانه زنی سریع و یکنواخت و همچنین داشتن 10 تا 13 درصد پروتئین در دانه، از جمله خصوصیات جوهایی محسوب می شود که در تهیه ی این گونه فراورده ها از آنها استفاده می شود.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1389ساعت 16:43  توسط قاری سید میا حسینی  | 

همه چیز در باره خربزه

کشور عزیزما افغانستان یک مملکت زراعتی است اکثریت مردم ما به این پیشه مشغول است تقریبا %85 مردم کشور ما دراین پیشه اشتغال دارد.

افغانستان ازلحاظ داشتن آب وهوا مناسب خاک خوب برای نشو نموی اکثریت نباتات منجمله میوه جات وسبزیجات دارای اهمیت است.

با تاسف پیشه زراعت دروطن عزیزما بسیار ابتدایی بوده ودهاقین ما ازمزارع خویش حاصل قناعت بخش نمی توانند بدست آرند. زیرا عدم تکنالوژی معاصر وامکانات برای کنترول امراض وآفات منجمله عدم میکانیزه بودن سیستم زراعت باعث رشد بطی آن شده است.

بنآ برعدم آ گاهی کامل دهاقین انواع امراض وآفات ازبیرون به داخل کشورگردیده که خساره زیادی به محصولات زراعتی وادر مینماید مگس خربوزه یکی ازهمان آفاتی است که ازطرف ايران داخل کشورگردیده در ابتدا در ولایت هرات بعدآ در ولایت بادغیس .میمنه "شبرغان و در سال جاری در ولایت بلخ، بغلان و  کندز سبب خساره در فالیز ها گردیده که فیصدی خساره آن به  60الی 90فیصد میرسد .

امروز مگس خربوزه  در افغانستان خصوصآ در صفحات  شمال به دها قین خسارات هنگفتی را متحمل شده است که هیچ نوع توجه صورت نه گرفته است

بنآ دست اندکاران علم وراثت در تلاش اند تا در عرصه بهبود کمیت وکیفیت محصولات زراعتی خدماتی برای دهاقین انجام دهند وهم  چنان علمای بخش های مختلف زراعت جهت نیل به این هدف اهمیت اقتصادی و اهمیت غذایی خربوزه و طریقه های مختلف پرورش آنر برای دهاقین واضیع نموده . تلاشهای جدی به خرچ داده اند که در نتیجه تطبیق آن میتوان نتایج مطلوب بدست آورند.

نظر به تحقیقات و سروی که در افغانستان صورت گرفته تقر یبآ 52 نوع خربوزه آبی و للمی زودرس ودیررس شناخته شده است که در ولایت زون شمال موجود میباشد .

بنآ با در نظر داشت مطالب فوق بنده تلاش نموده تا سیمنار را تحت عنوان طریق جلوگری از مگس خربوزه را به رشته تحریر درآورم تا باشد از این طریق برای

زارعین و دست اندر کاران این عرصه خدمتی اندکی هم اگر باشد انجام دهدم آینده درخشان را امید وارم

 تاریخچه ونشئت خربوزه:

 

چون خربوزه یک نبات موسم گرم بوده و مقدار شعاع آفتاب و روشنی زیاد ضرورت دارد . قرارتحقیقات اکثر علما خربوزه ازآسیایی مرکزی (چین وافغانسان ) که دارای انرژی کافی اند نشئت کرده ویک تعداد زیاد انواع خربوزه دراین ساحات پیدا شده میتواند. (3)

 جای اصلی خربوزه آسیا بوده وتوسط کولمبوسس به امریکا برده شده خربوزه مربوط به فبامیل Cucurbitaceae  بوده وبه جینس Cacumis متعلق میباشد. (4)

زرع خربوزه گرمه درهندوستان شروع گردیده که ازآن جا اولین نوع مزروعی آن منشأ گرفته است. میوه آن دارای اشکال غیرمنظم است. درمناطق خیلی خشک آسیای میانه انتخاب آن توسط زارعین باعث بوجود آمدن انواع خاص آسیا میانه گردیده که بهترین خربوزه دردنیا بوده ودرعصر ما شهرت پیدا نموده است.

خربوزه گرمه  ازطریق شرق نزدیک به  اروپا برده شده وامروزبه پیمانه زیاد درامریکا لاتین؛ اسپانیه وفرانسه منتشر میباشد.

خربوزه ازگروپ عمده سبزیجات افغانستان به شمار میرود.

خربوزه افغانستان ازنگاه جسامت وکیفیت درجهان بی نظیراست. اقلیم افغانستان خصوصأ آب وهوای مناطق شمالی افغانستان برای زرع خربوزه مساعد میباشد.

با وجود اینکه خربوزه دردنیابه قسم وحشی دیده نشد ه بازهم جای اصلی میوه های وحشی یعنی خربوزه آسیایی مرکز ی یعنی افغانستان میباشد خربوزه به خاندان Cuonnds Melon تعلق دارد.

نام علمی خربوزه Cuonnds melon rotcata میباشد. (8)

 

 

 

 

 

 

وقت کشت خربوزه :

خربوزه وقتی کشت میگردد که درمنطقه خطرسرما به کلی ازبین رفته باشد چون که برای پرورش آن احتیاج به آفتاب شدید وگرمای زیاد ضرورت است درافغانستان کشت خربوزه به طریقه های مختلف صورت میگیرد معمولا تخم خربوزه بالای پشته به عمق 2.5-5 سانتی متروفاصله بین دوقطار2 تا 2.5 مترمیباشد. اگرنشیبی پشته ها به طرف جنوب باشد بهتراست زیرا تابش آفتاب بهتربوده وحاصل زودتربدست میاید.

 تازمانیکه گشت و گذاربه داخل مزرعه ممکن باشد لازم است تا خشاوه صورت گیرد. هنگام  خشاوه نمودن دقت شود تا طورسطحی صورت گرفته وبه ساقه های نبات صدمه وارد نشود وهم چنان کنترول گیاهان هرزه توسط مواد کیمیاوی گیاه کش صورت گرفته میتواند.

قبل ازکشت خربوزه باید به فاصله یک مترچقری گرفته وپشته ها راآب بدهید. به طوریکه روی چقری رابگیرد. وتخم خربوزه رادرآب ترنموده ومدت3 روز درجای  گرم بمانید تا جوانه بزند. ودرهرچقری4-6 دانه تخم بیندازید وبا خاک بپوشانید ودرمدت 7 تا 9 روز جوانه میزند.

خربوزه للمی رامیتوان دربعضی مناطق توسط دست یا Brood cast پاش داد بعدازاینکه  خربوزه 3-4 برگه شد آن را یکه کاری نمود البته  دراین سیستم دست پاش جویه نمیشود صرف زمیین راقلبه نموده وماله میشود وبس درجه حرارت مناسب برای رشد ونموی خربوزه 20-30 درجه سانتی گراد میباشد. (7)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اهمیت غذایی خربوزه:

میوه خربوزه غنی از ویتامین (C) بوده منبع خوب از پتاشیم (K) میباشد تخم خربوزه خاصیت ضد گرم دارد ودرمان کرم های روده موثر است.

میوه خربوزه سرعت هضم غذا را درمعده افزایش داده ونیزبه دفع فضولات ومواد زائیده ارروده  کمک میکند.

هم چنان خربوزه دارای مواد با ارزش غذایی زیاد می باشد که ذیلا یاد آوری میگردد.

 

 جدول میزان ترکیبات مختلف غذایی موجود درمیوه خربوزه ( 125 گرام)

 

1

انرژی

24 کیلو کالوری

2

آب

99 فیصد

3

کاربورهایدریت

11گرام

4

پروتین

1 گرام

5

کلسیم

8 ملی گرام

6

پوتاشیم

339 ملی گرام

7

ویتامین

31 ملی گرام

8

فاسفورس

13 ملی گرام

9

سلولوز

0.33 فیصد

 

 

          


           (2)

 

 

 

 

 

 

 

 

اهمیت اقتصادی خربوزه :

خربوزه یکی ازاقلام مهم صادراتی کشور میباشد. کشت این نبات اززمانهای قدیم به این سو د رولایات جنوب وشمال کشوررواج دارد. خربوزه نبات یک ساله شیرین ، خوش طعم ،سرشارازمواد قندی میباشد وبه قسم تازه و خشک مورد استفاده قرارمیگیرد. خربوزه افغانی  درمارکیت های منطقه ازشهرت عالی برخورداربوده مستهلکین وعلاقمندان زیاد دارد.

تولیدات خربوزه بعد ازگندم درمناطق مذکورتوجه بسیاری ازتاجران را به خود جلب نموده که قدرت حاصل دهی یک جریب زمین درمناطق مذکور طور اوسط دونیم (2.5) تن میشود وهم چنان قیمت فی سیر خربوزه  دروقت رفع حاصل درسال گذشته 50 افغانی بوده که  به همین حساب یک جریب زمین خربوزه طوراوسط 17857 افغانی حاصل میدهد که به هکتارتقریبأ 89285 افغانی میشود. خربوزه  مثل سائرنباتات دیگر مورد حمله آفات نباتی قرارمیگیرد به اساس گزارش رسیده وسروی که درزمینه صورت گرفته خساره مگس خربوزه درسال های 1383 و1384 از75 الا95 فیصد بوده که  آفت مذکور درمرحله لاروا خساره وارد کرده  باعث کاهش کمی وکیفی تولیدات میشود. شیوع این آفات حاصلات ده  ولایات شمالی وغرب کشورمارا به  شکل جدی تهدید وخساره مند ساخته  است. اگر خساره وارد آفت رادرهرولایت 500 هکتار تخمین کنیم پس خواهیم فهمید که به سطح ده  ولایت جامعه دهقانی درکشورسالانه چه اندازه خساره رادراین ناحیه متحمل میشود که تاثیرات سوء آن به اقتصاد ملی کشورمرتبط میباشد پس کنترول ومبارزه با این آفت وظیفه ملی اسلامی هردهقان با احساس است که به مشوره متخصیصین فنی وکارمندان حفاظه نباتات درولسوالی یا ولایت خویش درمبارزه با این آفت همکاری وتوجه داشته تادرآینده بتوانیم این محصول پرارزش خویش را ازشراین آفت مدحش وخطرناک نجات دهیم. (5)

 

مگس خربوزه:

مگس خربوزه که آفت مهم خربوزه بوده جنس ماده آن آله تخم گذاری خویش رازیر پوست میزبان (خربوزه) وقتی که به اندازه شینکی ویا چهارمغز باشد فروبرده تخم گذاری میکند.

بعدازاینکه تخم به لاروا یا کرم تبدیل میشود لاروای این حشره داخل گوشت میوه  پیشرفت نموده تغذیه مینماید که بعدأ قسمت های داخلی میوه سخت وقهوای رنگ میشود.

مگس هابرعلاوه ازاینکه خساره وارد میکند برای قارچها نیززمینه فعالیت را فراهم میسازد که باعث گنده شدن خربوزه میگردد.

مگس مذکور باعث ازبین بردن 60 الا80 فیصد خربوزه  میشود. (5)

 

 

 

 

 

تاریخچه مگس خربوزه :

حشره مضره مگس خربوزه  تقریبأ چهار سال میشود که درصفحات شمال شیوع نموده واکثرمحصولات فالیزی دهاقین را متضررساخته وازبین برده است.

مگس خربوزه که نام علمی آن Predalis Predalinea میباشد ودرسال 1861 دولت اسرائیل را متضرر ساخته که تقریبأ 95 فیصد محصولات فالیزی را ازبین برده است ودرسال 1981 اولین باردربلوچستان راپورداده شده است وبلاخره دراثرعدم مراعت قرنطین سرحدی توسط اموال تجاران ملی کشورداخل گردید وبرای اولین باردرولایت هرات،بادغیس ، غور، هلمند ،قندهار وزابل را تحت شعاع خود قرارداده ومتضررساخت وتقریبا دوسال میشود ازطریق میمنه،شبرغان وآقچه داخل شهرمزارشریف گردیده وازآن جا درولایت سمنگان وحتی درولایت کندزوبغلان هم راپور داده  شده است.(9)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دوران حیات مگس خربوزه:

مگس خربوزه زمستان را به شکل شفیره درعمق 6الی 12 سانتی متر درخاک سپری میکند. حشره کامل این آفات درماه جوزا بروزنموده وبعدازمدت تقریباً یک هفته شروع به تخم گذاری میکند. طول عمر جنس مونث این آفت از70 تا105 روز میرسد وجنس مذکرآن از60 تا 75 روز عمردارد. هرحشره مونث درحدود 125 تا 200 بیضه تخم را تقریباً درطول سه هفته تولید میکند. اگربالای یک میوه چندین سوراخ دیده شود به این معنی نیست که یک مگس تخم گذاری کرده بلکه چندین مگس ها درآن تخم گذاری کرده اند.

 

 

طورمعمول خربوزه های کوچک رابرای تخم گذاری ترجیح میدهد. مرحله تخم گذاری درتابستان از2 الی3 روز ودرخزان حد اکثر7 روزدوام میکند. لاروا بعدازمدت 8 الی 18 روز تغذیه به استراحت میرود وبرای تکمیل نمودن مرحله شفیره ازطریق سوراخ های که درخربوزه ایجاد نموده داخل خاک میگردد وازآنجا پوست اندزای کرده به شفیره تبدیل میگردد. طوراوسط ازمرحله تخم گذاری الی حشره کامل از14 الی27 روز رادربرمیگیرد. یک تعدار شفیره های هرنسل به استراحت اجباری ودیاپوزباقی مانده وتاسال آینده مگس ازآنها خارج نمیشود  مگس خربوزه سالانه از2 الی3 نسل تولیدمیکند وهم چنان نسل ها باهم مخلوط میشود. (5)

 

 

مبارزه با مگس خربوزه:

مگس یا کرم خربوزه آفت مهم خربوزه بوده وروز به روز به وخامت آن افزوده میشود دراکثر نقاط افغانستان خصوصا درولایت هرات،بادغیس،فراه،قندهار،زابل وغیره شیعوع دارد.

حشره کامل عبارت ازیک مگس میباشد تخمک ها را به داخل قسمت های نمویی ویا مستقیاً به داخل میوه نبات میزبان قرارمیدهد بعدازچند روز تخم ها به کرم های کوچک سفید رنگ تبدیل شده.

وازقسمت گوشت خربوزه تغذیه مینماید فعالیت بعضی ازمکروب ها به خساره مستقیمی که توسط این کرم ها به وجود میاید یکجا گردیده وباعث ازبین بردن خربوزه ویا دیگر نباتات میشود. این خساره گاهی به اندازه شدید میباشد که حتی صد درصد حاصل خربوزه وتقریباً 30 درصد حاصل تربوزویا هندوانه دربعضی ازمزارع به مشاهده رسیده است. بعدازیک هفته یا بیشترنموی کرم ها به پایان رسیده سپس با ایجاد سوراخ ها میوه را ترک وبه داخل خاک به عمق (4 تا 20 )سانتی متر فرومیروند کرمها درداخل خاک پیوپا تبدیل میشوند تقریباً بعداز یک هفته به شکل مگس زرد رنگ کوچکتر ازمگس خانگی خارج میشوند وبعداز جفت گیری تخم گذاری آنها شروع میشود بدین ترتیب آفت متذکره سالانه سه  نسل راتکیمل وزمستان را به مرحله پیوبا به داخل خاک سپری مینماید.

جهت جلوگیری ازشیوع آفت دهقانان میتوانند با استفاده ازچند روش مختلف که درذیل آمده است آفت مگس خربوزه را کنترول نمایند.

1-  استفاده ازروشهای زراعتی ازقبیل تغیرنوع کشت ازخربوزه به تربوز:  زیرا آفت متذکره خربوزه را ترجیح داد ه وخساره آن به تربوز کمتراست.

2-  جمع آوری میوه های خربوزه ئی که درآغازفصل تولید میشود وسپس ازبین بردن میوه های مصاب با دفن نمودن عمیق درخاک وبا خوراندن آن به حیوانات:   چون مگس هائیکه پیوپای  زمستانگذاربه وجود می آیند اولا بداخل میوه های جوان خربوزه تخمگذاری می نمایند. بنا براین اگراین تخمها وکرمهای نسل اول از بین برده  شوند کاملا نفوس آفت درنسل های بعدی ازبین رفته ویا بطور قابل ملاحظه تقلیل میابد به شرط آنکه این کارتوسط همه دهاقین صورت گیرد تا جاییکه مشاهده شده است طریقه فوق دراکثرمزارع نتیجه قناعت بخش به همراه داشته است.

3-  مراعات نظافت مزرعه فالیز:  دراکثرمزارع ملاحظه میشود که دهقانان خربوزه های مصاب وگندیده را بداخل مزرعه رها مینمایند وبا شخص مصرف کننده بعدازاینکه متوجه شد خربوزه حاوی کرم است آنرادورمی اندازد اینکار سبب میشود تا کرمها بداخل خاک رفته وبه مگس مبدل شوند البته هرمگس ماده میتواند درحدود صدعددتخم تولید ویا چند خربوزه سالم را مصاب نمایدبنا براین لازم است هرشخص تولید کننده  ویا مصرف کننده با مشاهده خربوزه مصاب به کرم آنراعمیقاً به داخل خاک دفن ویا به حیوانات بخوراند.

4-   به تلک انداختن مگس خربوزه :  مگس خربوزه به  آب میوه جات آب برنج عصاره بادرنگ ویا خربوزه محلول شکر وغیره علاقمند می باشد هرگاه یکی ازمواد متذکره بین کاسه های مستعمل درنقاط مختلف مزرع گذاشته شود سبب ازبین رفتن تعداد از این مگس  ها دراین مواد میشود. هرگاه قدری ادرارحیوانی ویا انسانی ویا مقداراندکی کود سفید کیمیاوی(یوریا) به این موادافزوده شود نتیجه بهتربدست می آید.

 

کنترول میخانیکی مگس خربوزه

   بخاطریکه مزارع خربوزه خویش را بشکل میخانیکی کنتورل کرده باشیم به نکات ذیل توجه کنید.

1-  تناوب زراعتی را بمدت سه سال در نظر بگیرید. یعنی وقتیکه در مزارع خویش خربوزه کشت گردد در سال های آینده دیگر نبات را کشت کنید مانند غله جات وغیره.

2-  جهت از بین بردن  شفیره ها در خاک قبل از کشت خربوزه باید زمین به عمق 15 الی 20 سانتی متر قلبه شود تا شفیره ها روی خاک آمده و از اثر فشار محیط از بین برود.

3-   وقت بذررا تغیر بدهید یعنی وقت خویش را از وقت لازم یک چند روز پیش یا به تاخیر بیندازید.

4-  وقتیکه میوه های جواسن به اندازه ای شینکی میشود در داخل برگهای همجوار پیچیده و بالای شان یکمقدار خاک بریزید تا پوست میوه خربوزه ذخیم و سخت شود.

5-  میوه های آسیب دیده را از ساحه دور در زمین دفن کنید ویا هم برای حیوانات جهت تغذیه استعمال کنید. روش های دیگری که میتوان از طریق آن بطور میخانیکی مگس خربوزه را کنترول نمود :

 

1-  کنترول مگس خربوزه با استفاده از تلک نوری: در نقاط که خطر بادهای شدید نمیباشد میتوان از تلک نوری در هنگام شب استفاده نموده و زیر چراغ نوری یک تشت را به اندازه محدود پر از آب نموده و بعدا چند قطره تیل خاک را اظافه نمائید. این کار سبب میشود تا یکتعداد از مگس ها و همچنان شب پرکها که تماما مضر هستند توسط نور چراغ جذب و در آب از بین میرود.

 

2-   کنترول مگس با استفاده از دفع کننده ها:

مواد مورد ضرورت :

یک حصه اسفند (250گرام)

سه حصه فاضله گاو (سرگین) 750گرام

طرز تهیه و استعمال : مواد فوق را باهم مخلوط نموده و توسط اوجاغ ذغالی در 25 متر مربع فالیز دود کنید و از اثر دود مواد مذکور مگسها فرار میکند.  

3-   کنترول مگس خربوزه با استفاده از محلول زهری:

مواد مورد ضرورت :

10 لیتر آب.

40 گرام بوره.

20 گرام پودر دپترکس.

طرز تهیه واستعمال : نخست از همه بوره را در آب حل نموده سپس پودر دپترکس را در آن علاوه کنید. محلول زهری بدست آمده را خالص در هر هفته یکبار سه مرتبه و به تعقیب آن بعد از 20 روز برای دو مرتبه این محلول زهری را توسط محلول پاش استفاده نمایید. از وقتیکه خربوزه های جوان به اندازه شینکی میباشد.

 

 

4- کنترول مگس با استفاده از طعمه زهری:

مواد مورد ضرورت:

 

4 شوربای بدون روغن.

نیم لیتر عصاره بادرنگ.

20 گرام کود سفید یوریا.

40 تا 50 پودر دپترکس.                                  

 

 

        کنترول بیالوژیکی مگس خربوزه: 

درطبیعت موجودات زنده پیدا میشود که شیوه این آفت راکنترول نماید مثال پرنده های کوچک که بنام محلی قرچه یا گنجشک وغیره یافت میشود.

ازمرحله تخم لاروا(کرم)، شفیره ومگس کامل آن را موردتغذیه خویش قرارمیدهد ولی بد بختانه که این پرنده های مفید توسط بعضی ازاشخاص مورد شکار قرار میگیرد. وبه همین ترتیب یک نوع زنبورها که بنام دایکا زمیمورفا (Dikazamimorpha) یاد میشود درسواحل بهیره مدیترانه موجود است که کرم این آفت رادرداخل خربوزه میگزد وآنها راازبین میبرد

کنترول کیمیاوی مگس خربوزه:

کنترول کیمیاوی آخرین طریقه مبارزه با این آفت میباشد که میتوان ازادویه های موسئون استفاده کرد که تاثیرات آنها بعدازاندک زمان ازبین برود تابرای دیگر حشرات مفید ومحیط زیست مضر تمام نشود کنترول مگس خربوزه با استفاده ازمحلول زهری یکی ازطریقه های بسیارساده وعام فهم میباشد که درصفحات شمال کشور تجربه شده ونتایج خوب بدست آمده است.

مواد ضرورت:

10 لیترآب

300 گرام بوره (شکر)

30سی سی دلتا مترین.

 

 

طرز تهیه:

نخست 300 گرام شکررادر10 لیترآب حل نموده وبعداً 10 سی سی دلتا مترین را بالای محلول آب وشکر علاوه میکنم ومحلول را خوب شورمیدهیم.

طرزاستعمال:

ازابتدا وقت که خربوزه بعدازآنکه گل های شان القاح میشود میوه های جوان به اندازه زرد آلومیباشد استعمال محلول زهررادرچهار مرحله وبه وقفه 10 روز تطبیق نماید که محلول زهری را طورمعمول ازطرف صبح ویا بعدازظهر توسط محلول پاش استعمال کنید. وقتیکه دراین مدت میوه های خربوزه حفظ شود بعداً پوست خربوزه ضخیم شده واز حمله این آفت نجات میابد باید که ازاین طریقه مزارع فالیز نتایج خوب داده است

 

 

 

 

کنترول مگس خربوزه را با استفاده ازگرده  پاشی:

جای خربوزه های مصاب شده بعدازدورنمودن،همراه با ادویه سوین 85 فیصد به اندازه یک ساحه با 10 حصه خاک خشک مخلوط شده وگرده پاشی شود.

  

 

                                         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نتیجه گیری :
خربوزه  نبات یکساله می باشد که در شرایط واقلیم خشک وگرم حاصل فوق العاده وفراوان می دهد خربوزه داری انوع و اقسام مختلف ورایتی ها محلی می باشد که عبارت از (جین تور ، زرمتی ؛ شین مغزی ، سفال سر ، ارکانی ) وغیره می باشد.
خربوزه در خاک های sand loam و خاک های خوب زهکشی شده حاصل فراوان میدهد و بهترین و مناسب ترین خاک می باشد .
ابیاری در خربوزه در چویچه های صورت می گیرید اولین ابیاری قبل از بذر یا فورا بعداز کشت اجرا می شود ابیاری دومی تشکیل شدن اولین جوره برگهای حقیقی صورت می گیرید بصورت اعظمی در جریان نمو و انکشاف پنج مرتبه ابیاری می شود بصورت عموم باید در خاک ریگی در یک هفته دو باره ودر خاک های سنگین در هفته یک باره ابیاری می گردد.
مقدار کود در مزرعه خربوزه مانند دیگر نبات ساقه دونده است 20 کیلو گرام یوریا 40 کیلوگرام دای امونیم فاسفیت در فی جریب داده شود برای علاوه  کود کیمیاوی کود حیوانی نیز 2 الی 3 تن درفی جریب داده میشود.
نبات خربوزه cross pollination می باشد برای القاح خود به حشرات ضرورت دارد
یک بته خربوزه به تعداد 500 الی 600 گل تولید می نماید که ازانجمله صرف 20 گل به میوه تبدیل می شود ودر هر بته 2 الی 3 میوه به مرحله پختگی می رسید .
بته خربوزه د رمرحله اول گلهای مذکر و بعدا گل های مونث تشکلیل می شود
میوه خربوزه دارای مزه عالی می باشد و مقدار مواد قندی ان از گلوکوز ، فرکتوزوسکروز ترکیب گرده است و یک عده و یتامین های A،B،C را نیز دارای می باشد .
تخم خربوزه را بصورت مستقمیا در مزرعه کشت می کند فاصله بین قطارهای نظر به نوع خاک و موجودیت موادغذائی فرق می کند .
فاصله بین بته های در داخل قطاراز 90 الی 100 سانتی متر تعین گرده است  از جمله امراض مهم خربوزه مگس خربوزه می باشد .
که حشره ماده به وسیله اله تخمریز خود پوست میوه جوان میزبان را سوراخ می کند و تخم خود را در انجا می گذارد . سپس لاروا جوان به داخل گوشت میوه پشرفت نموده که باعث میوه جوان از بین می رود .
برای جلو گیری از این افات روش علمی است که زارعین در موقع گل گیری بوبته های انجام می یابد بدین ترتیب که میوه های جوان به اندازه فندق باشد انرا در داخل برگهای مجاورپیجیده ودر روی ان مقدار خاک را می ریزند تا موقیکه پوست ان کاملا ضخیم شوند ان را زیر خاک نگاه دارای می کنم و همچنان از ادویه کیمیای 3 با بوقف های مختلف 10 الی 14 روز توسط بلدرک وشرپایه به اندازه 2 سی سی در یک لیتر اب حل می گردد وسم پاشی می شود.
حاصل متوسط خربوزه از2000الی 2500 کیلو گرام فی جریب تخمین گردیده است.
و در شراایط خاص الی 12 تن فی جریب هم محمکن است .
اکثرا خربوزه بدون شرایط خاص در ذخیره گاه سرد 2 الی 3 هفته بحالت خود ذخیره می شود اگر به 9 درجه سانتی گراید قرار داشته باشد مدت زیاد ذخیره خواهد شود.
تخم خربوزه به مدت 4 الی 6 سال نکهداری می شود.

 

 

 

 

 

 

   سفارشات :          
1- هاقین باید ازوریتی های که حاصل خوب میدهد ودر مقابل امراض و افات مقاومت دارند استفاده کنند.
2- تخم خربوزه راکه بدست میاورند باید ازمنبع تصدیق شده باشد .
3- ابیاری ان بصورت درست صورت بیگرید.
4- وقت کشت و رفع حاصل و ذخیره کردن و انتقال به مارکیت را بفهمید .
5- در انتخاب زمین باید دقیق باشد .
 6- کود کیمیاوی وکودهای حیوانی باید درزمین علاوه گردد تا حاصلات فراوان از ان بدست ارید .
7- باید دهاقین ازکشت خربوزه در زمین ها شان زیادتز استفاده  نماید بخاطر یکه در تناوب زراعتی ، خوب قرارگرفته و شدیار زمین خربوزه به سال اینده حاصل گندم را بهتر می سازد.
8- مانند لیگیوم در نصب ناتیروجن در زمین مفید تمام می شود.

9- ادویه پاشی باید به وقت معین وبه صورت درست صورت گیرد.

10- بذر نمودن خربوزه به درجه حرارت مناسب.

11- استفاده ازتخم های درست وعاری ازآلوده شده به مرض.

12- آبیاری به وقت وزمان معین نظر به ضرورت صورت گیرد.

13- استفاده کود به وقت معین آن.

14- جلوکیر آفات وامراض قبل ازشیوع درفالیز.

 

 

 

 

ماخـــــــــــــــــــــــــــذ

1-   حبیبی، پوهنوال عبدالظاهر،مبارزه با مگس خربوزه F A O سال نشر 1998

2-   حسن زاده ، حسن،پرورش سبزی درباغ وخانه، موسسه حک، سال 1373 ص ص34-35

3-   زاهدی،کاظم،آفات گیاهان زینتی وصیفی درایران وروش مبارزه با آنها،تهران، انتشارات دانشگاه تهران،سال1371 ص ص 123-125

4-   صدیقی، پیرمحمد،آفات مهم زراعتی درافغانستان وطروق مبارزه با آنها،کابل، پوهنحی زراعت پوهنتون کابل،سال1368

5-   صلواتیان،میر،مبارزه با مگس خربوزه،کابل،ریاست تبلغ وآموزش زراعتی ،سال1369، ص 144

6-   سعیدی،نصیراحمد،سبزیجات چرامیرویند،پوهنحی زراعت پوهنتون کابل،سال 1365 صص440 -442

7-   هدی،عبدالغفار،خربوزه،کابل ریاست تبلیغ وآموزش زارعتی سال 1373 ص29

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه: 1

تاریخچه ونشئت خربوزه: …………………………………………………………………..2

وقت کشت خربوزه……………………………………………………………………….. 3

اهمیت غذایی خربوزه:…………………………………………………………………... 4

جدول میزان ترکیبات مختلف غذایی موجود درمیوه خربوزه ( 125 گرام) …………………………4

اهمیت اقتصادی خربوزه :……………………………………………………………….. 5

مگس خربوزه: ………………………………………………………………………..6

تاریخچه مگس خربوزه :…………………………………………………………….. 7

دوران حیات مگس خربوزه: ……………………………………………………………8

مبارزه با مگس خربوزه:…………………………………………………………….. 8

کنترول میخانیکی مگس خربوزه………………………………………………………. 11

کنترول بیالوژیکی مگس خربوزه: ……………………………………………………….13

کنترول کیمیاوی مگس خربوزه………………………………………………………..: 13

طرز تهیه: ……………………………………………………………………………14

نتیجه گیری :……………………………………………………………………….. 15

سفارشات :……………………………………………………………………….. 17

ماخـــــــــــــــــــــــــــذ ……………………………………………………………….18

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و دوم اردیبهشت 1388ساعت 11:44  توسط فرهاد احمدیار  |  نظر بدهید


سلام دوستان من فرهاد هستم تقریبا 28 بهارزندگی خود را پشت سرگذشتاندم اصلا ازولایت بدخشان هستم. امیدوارم که با نظرات تان وبلاک قشنگ بسازم.
ايمل آدرس farhad_ah2009@yahoo.com
farhad.ah@hotmail.com
farhad.ahm55@gmail.com


صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو وبلاگ
عناوین مطالب وبلاگ


نوشته های پیشین

تیر 1388
خرداد 1388
اردیبهشت 1388


پیوندها

آیخانیم
بالهاي رنگين
طلوع خورشيد


 RSS 

POWERED BY
BLOGFA.COM

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:27  توسط قاری سید میا حسینی  | 

جعفري

خواص داروئي:

خواص تخم جعفري

تخم جعفري از نظر طب قديم ايران گرم و خشك است .

1)ضد نفخ شكم است .

2)شريان ها و رگ ها راتميز مي كند .

3)ادرار آور و قاعده آرو است .

4)براي درمان تب نوبه بكارمي رود .

5)در قديم الايم براي سقط جنين شياف تخم جعفري را در داخل مهبل قرار مي دادند.

خواص ريشه جعفري

1)ريشه جعفري اشتها آور است .

2)ادرار آور و قاعده آرو است .

3)سنگ كليه را دفع مي كند .

4)براي درمان اسهال بايد 20 گرم ريشه جعفري را  در يك ليتر آب دم كرده و تنقيه كنيد .

5)دم كرده ريشه جعفري براي درمان تنگي نفس بكار مي رود.

6)براي درمان سرخك مفيد است .

خواص برگ و ساقه جعفري

1- براي رفع لكه ها و جوش هاي صورت دم كرده جعفري را روي پوست صورت بماليد .

2-براي روشن شدن رنگ پوست مقدري جعفري را در نيم ليتر آب به مدت 5 دقيقه بجوشانيد و صبح وشب صورت خود را با آن بشوئيد بعد از يك هفته پوست صورت شما روشن مي شود.

3-دم كرده جعفري ضد تب است .

4-دم كرده برگ جعفري براي بواسير و سنگ كليه مفيد است .

5-خوردن چاي جعفري به هضم غذا كمك مي كند .

6-بعد از خوردن سير براي برطرف كردن بوي دهان جعفري بجويد.

7-جعفزي نفس را خوشبو مي كند.

8-براي درمان ضرب خوردگي و خون مدرگي له شده برگ و ساقه جعفري را روي عضو ضرب ديده بگذاريد

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:25  توسط قاری سید میا حسینی  | 

ناز بو

ریحان (نام علمی: Ocimum basilicum) نام گیاهی یک‌ساله از تیرهٔ نعناعیان است که آن را «شاه اسپَرَم» و «شاه اسپرغم» نیز گفته‌اند. برگ‌های معطرش را خام می‌خورند، و لعاب دانه‌های سیاهش برای نرم کردن دست به کار می‌رود. در دو نوع سبز و بنفش وجود دارد

 

 

گیاه ریحان

·         گیاه ریحان

·         شناسنامه

·         شرح گیاه

·         نیاز اکولوژیکی

·         آماده سازی خاک

·         تاریخ و فواصل کاشت

·         کاشت

·         داشت

·         برداشت

·         دامنه انتشار

 

شناسنامه

 

نعناع Labiatae

:تیره

Ocimum Basilicum L., o.hispidum Lam.

:نام لاتین

Sueet basil

:نام انگلیسی

ریحان

:نام فارسی

ریحان – صعتر هندی

:نام عربی

شرح گیاه

گیاهی است علفی ، یکساله، معطر، دارای ساقه منشعب از قاعده و به ارتفاع 15 تا 45 سانتی متر ریشه ریحان مستقیم و مخروطی شکل است. طول ریشه بین 10 تا 16 سانتی متر می باشد. ریشه انشعابات فراوانی دارد. برگهائی متقابل، بیضوی نوک تیز با کناره های دندانه دار و گلهائی معطر به رنگ های سفید، گلی و گاهی بنفش و مجتمع به صورت دسته های 4 تا 6 تائی در طول قسمت انتهایی ساقه دارد. اولین گلها در اواخر بهار (خرداد) ظاهر می شوند و گل دهی تا اواخر شهریور ادامه می یابد. دانه سیاه رنگ یا قهوه ای تیره است وزن هزار دانه 2/1 تا 8/1 گرم است.

نیاز اکولوژیکی

ریحان در طول رویش به هوای گرم تابش نور کافی نیاز دارد. درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی بذر 18 تا 20 درجه سانتی گراد است. این گیاه به سرما بسیار حساس است. در طول رویش به آب کافی نیاز دارد. خاک مناسب برای کاشت ریحان خاکهای با بافت متوسط یا خاکهای لوم شنی یا مقادیر فراوان ترکیبات موهوسی است. نیاز ریحان به پتاس بسیار زیاد است پتاس نقش عمده ای در افزایش عملکرد پیکر رویشی و همچنین افزایش عملکرد اسانس دارد.

آماده سازی خاک

پس از برداشت محصول کود حیوانی پوسیده به خاک اضافه می شود همچنین پس از انجام شخم عمیق و قبل از کشت 30 تا 40 کیلوگرم در هکتار ازت، 55 تا 70 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 60 تا 80 کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس باید به خاک اضافه کرد. اواخر زمستان بستر خاک را برای کشت ریحان باید آماده نمود. فصل بهار هنگام آماده سازی زمین 30 تا 40 کیلوگرم در هکتار ازت و همچنین پس از اولین برداشت 40 تا 50 کیلوگرم در هکتار ازت به خاک می توان اضافه نمود.

تاریخ و فواصل کاشت

ریحان را باید با گیاهانی به تناوب کشت کرد که نه تنها زمین را از مواد و عناصر غذایی تهی نکنند بلکه مانع از گسترش علفهای هرز ریشه ای (چند ساله) نیز بشوند گیاهان وجینی برای تناوب کشت، با ریحان مناسب هستند. نیمه اول اردیبهشت زمان مناسبی برای کشت مستقیم بذر در زمین اصلی است. در کشت مستقیم فاصله ردیفهای کاشت بین 40 تا 50 سانتی متر مناسب است. عمق بذر ریحان موقع کاشت باید بین 5/0 تا 1 سانتی متر باشد.بذر مورد نیاز برای هر هکتار زمین سه تا چهار کیلوگرم است. در کشت غیر مستقیم نیمه دوم اسفند زمان مناسبی برای کاشت بذر در خزانه زیر پلاستیک است. بذرها در ردیفهایی به فاصله 15 تا 20 سانتی متر در خزانه زیر پلاستیک کشت می‌شوند عمق بذر ریحان در خزانه باید بین 5/0 تا 1 سانتی متر باشد. بذر مورد نیاز برای هر هکتار زمین یک کیلوگرم است. نشاء ها در ردیفهایی به فاصله 40 تا 50 سانتی متر در زمین اصلی کشت می شوند فاصله دو بوته در هر متر طولی 30 سانتی متر مناسب است.

کاشت

کاشت و تکثیر ریحان توسط بذر و به روش مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد. کاشت مستقیم : کشت ریحان در زمان مناسب به صورت ردیفی در زمین اصلی انجام می گیرد. پس از کشت آبیاری مناسبی ضرورت دارد. کاشت غیر مستقیم : از این روش معمولاً در سطوح کم کشت استفاده می شود.ابتدا بذرها را در زمان مناسب در خزانه زیر پلاستیک کشت می کنند. مقدار بذر برای هر متر مربع زمین بین 10 تا 20 گرم است. برای هکتار زمین به 350 تا 450 مترمربع پوشش زیر پلاستیک نیاز است. پس از آبیاری منظم و وجین علفهای هرز سطح خزانه هنگامی که ارتفاع گیاهان به 6 تا 10 سانتی متر رسید. (پس از 5 تا 6 هفته) نشاء ها را در ردیفهایی به فاصله 40 تا 50 سانتی متر در زمین اصلی کشت می کنند فاصله دو بوته در هر متر طولی 30 سانتی متر مناسب است.برای هر هکتار زمین به 140 تا 200 هزار نشاء نیاز میباشد.

داشت

آبیاری منظم و به موقع گیاهان در زمین اصلی یا در خزانه و همچنین وجود مواد و عناصر غذایی نقش عمده ای عملکرد ریحان دارد. مبارزه مکانیکی با علفهای هرز توسط کولتیواتور ضرورت دارد. در کشت مستقیم پس از اینکه گیاهان دو تا سه برگی شدند آنها را باید تنک کرد بطوریکه در هر متر طولی شش تا هفت بوته بماند.برای مبارزه با انگل سس یبا سوزاندن علفهای هرز و یاگیاهان آلوده به سس با حدود زیادی می توان آنرا کنترل نمود.

برداشت

برحسب شرایط آب و هوائی دو و یا حتی سه بار می توان به برداشت پیکر رویشی ریحان اقدام نمود. اولین برداشت را می توان اوایل تیر انجام داد. دومین برداشت اوایل شهریور و سومین آخرین برداشت را می توان قبل از فصل سرما (اواخر مهر) انجام داد. هنگام اولین و دومین برداشت گیاهان را باید از فاصله شش تا هشت سانتی متری از سطح زمین برداشت کرد. اگر گیاهان از سطح زمین برداشت شوند امکان رویش مجدداً را از دست خواهند داد. اگر هدف از کشت استفاده از ریحان بعنوان ادویه باشد پس از خشک کردن آنها را به قطعات کوچک 5/3 تا 5 میلی متری تبدیل و بسته بندی می کنند. عملکرد پیکر رویشی خشک 2/1 تا 2 تن در هکتار و مقدار عملکرد اسانس 8 تا 10 کیلوگرم در هکتار می باشد. اگر هدف از کشت ریحان جمع آوری بذر باشد محصول را یکبار هنگامی که بذرها رسیده باشند،برداشت می کنند. در این مرحله کیفیت و کمیت مواد موثره پیکر رویشی بسیار نامناسب است عملکرد بذر ریحان 600 تا 800 کیلو گرم درهکتار است.

 

 

ريحان، گياه مقدس

پزشكي . نت : استفاده از ریحان به عنوان يك گياه دارويي از زمانهای قدیم رايج بوده، اما امروزه اين گياه ارزشمند وارد جريان زندگی روزانه شده و بيشتر به عنوان يك چاشني در غذاهاي مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد. ريحان تازه را در سفره بسياري از خانواده هاي ايراني مي شود ديد. به خصوص وقتي پاي كباب داغ و دوغ خنك در ميان باشد.

برگردان و تدوین :پردیس کسرائی

كارشناس و عضو گروه علمي پزشكي . نت

خاستگاه اصلي ریحان ، آسیا و خاورمیانه است ، اما با جابجائی و کشت آن در ساير مناطق، امروزه دست كم 5000 سال است که صدها رقم از آن را در نواحي مختلف كره زمين مي توان ديد. . هر كدام از نژادهای اين گياه، از واریته های دارای عطر لیمو گرفته تا ارقام کافور مانند ، دارای ساختمان شیمیایی مخصوص به خود هستند .

استفاده از ریحان درغذاهای مدیترانه ای كاربرد زيادي دارد. از اين سبزي در غذاهاي پختني و به علاوه از پودر ريحان خشك شده به عنوان يك چاشني ارزان و سودمند براي طعم بخشيدن به غذاها استفاده مي شود.

بر اساس یک سنت قدیمی در هندوستان ، روزانه دو بار صبح و عصر ، گیاه ریحان را ستایش می کنند، آن را آبیاری كرده و کنار آن چراغ روشن می کنند . باور اين قوم بوده و هست که اين گياه همه خانواده را از شر محافظت می کند و خوش شانسی می آورد.

نقش ريحان در تندرستي

ریحان داراي خواص درمانی ارزشمندي است. برگها و دانه ها قسمت مهم دارویی این گیاه هستندکه این هم امتیاز مفیدی در دستورالعمل غذا در سرتاسر جهان است .ریحان مقدس همچنین یک گیاه دارویی برای تعداد زیادی دردهای عمومی است كه اينجا به 15 مورد از آنها اشاره خواهيم كرد.

سلامت قلب :

ریحان منبع خوبی از بتا کاروتن است که به آسانی خودش را تبدیل به ویتامین A می کند. ریحان از سلولهائی که لایه داخلی خیلی از اندامهای بدن را تشکیل می دهند ، در مقابل آسیبهای رادیکالهای آزاد محافظت می کند و همچنین جلوی اکسیده کردن کلسترول در خون را توسط رادیکالهای آزاد می گیرد و تاثير چشمگيري در کاهش درگیری عروق قلب یا وقوع حملات قلبی ایفا می کند .

ریحان همچنین سرشار از منیزیوم است که موجب تقویت ماهیچه هاي بدن به ويژه قلب خواهد شد.

حفاظت از DNA و خواص ضد باکتریائی :

ریحان از یک جزء اصلی فعال که فلائونوئید نامیده می شود تشکیل شده که حفاظت از بافت سلولی را بر عهده دارد. اورینتین و ویسنین دو فلائونوئیدهائی هستند که ساختمان گلوبولهای سفید و کروموزومها را ، از آسیبهای مربوط به تشعشعات و اکسیژن آزاد در امان می دارند. ریحان همچنین بدن را در برابر انواع متفاوتی از باکتریهای ناخواسته محافظت می کند .

روغنهای فرار ریحان حاوی استراگل ، لینالول ، مایرسین و لیمونین بوده و درمحدود کردن رشد انواع باکتریها از جمله e.coil (که موجب عفونت هاي گوارشي می شود) و باکتری p.o نقش فعالی را ایفا می کند .

كمك به هضم مواد غذايي:

روغنهای فرار ریحان به عنوان نیرو بخش گوارشی استفاده می شوند . از آنجایی که روغن ریحان خواص ضد نفخ دارد ، آن در درمان سوء هاضمه ، یبوست ، درد شکم و نفخ شکم استعمال می شود . روغنهای فرار ریحان فوراً وسیله تسکین گاز معده و روده را فراهم می کند.

ضد تهوع :

برگ ریحان نقش چشمگيري در كاهش حالت تهوع ناشي از بيماري هاي مختلف دارد.

سرماخوردگی :

روغنهای فرار ریحان تب ناشي از سرماخوردگی ، آنفولانزا ی تسکین می دهد. ریحان خصوصيت ضد انقباض و ضد تشنج دارد. به علاوه در كاهش سرفه هاي ناشي از سیاه سرفه نیز از ریحان استفاده شده است .

یرقان (زردی ) :

بهترین معالجه برای بیماری یرقان ریحان است. مصرف معجوني از10 برگ ریحان با 10گرم آب تربچه و 10 گرم شکر زرد به طور منظم برای 1 ماه و سه بار در روز ، زردی را درمان می کند .

دستگاه تنفس :

صرف نظر از استفاده از ریحان برای سرفه، درموارد آسم ، برونشیت ، و عفونتهای سینوس نیز استفاده می شود . ترکیبی مانند ویتامین C کامفن ، ایجنول ، و سینگل موجود درروغنهای فرار نه تنها عفونتهای ریه را درمان می کنند بلکه احتقان در ریه ها را نیز درمان می کند . اين تركيبات همچنین در التیام آسیبهای ريوي ناشي از سیگار ، بیماری سل ، سرطان ریه نیز موثر می باشد . به علاوه به دليل دارا بودن خواص آنتی بیوتیکي به درمان بیماری سل نيز کمک می کند .

درمان عفونتها :

روغنهای فرار به دليل داشتن خواص ضد باکتریائی، درمان خوبی برای عفونتهای مختلفی از قبیل بریدگی ها ، زخمها ، عفونتهای پوستی ، عفونتهای مثانه و غیره هستند. این روغنهای فرار در عفونتهای ویروسی نيز مفید هستند . خواص ضد تورم عصاره ریحان می تواند باتسکین استرس وارده به دستگاه تنفسی در معالجه عفونت هاي آن موثر باشد.

تنش هاي رواني :

روغن فرار ریحان خاصيت آرامبخشی دارد از این رو در درمان تنشهای عصبی، خستگی های ذهنی ، مالیخولیا ، سردردهاي ميگرني و افسردگی استفاده می شود . ضمن اينكه اين ماده به دليل همين خصوصيت استفاده وسيعي در مراكز عطر درمانی دارد. مصرف مداوم روغن هاي معطر ريحان موجب تقویت ذهن مي شود.

گردش خون :

روغن ریحان گردش خون را بهبود می بخشد و بنابراین به افزایش متابولیسم کمک می کند .

تسکین درد :

روغن ریحان ضد درد است و درد را تسکین می دهد .از این رو در آرتروز ، زخم ، آسیب ، سوختگی ، کبود شدگی ، جراحات ورزشی ، سر درد و ساير دردها مناسب است .

بيماري هاي چشم :

شسشتوي چشمها با آبي كه چند برگ ریحان در آن خیس خورده باشد ، در تسكين ورم ملتحمه چشم ، جوشها و عفونتهاي ویروسي ، باکتریايي و قارچی موثر است. مصرف منظم می تواند چشمها را از تمام آسیبهای رادیکالهای آزاد ازقبیل آب مروارید ، دژنراسیون ماکولا ، آب سیاه ، ورم ملتحمه نوزادان و محافظت کند. چون روغنهای فرار ريحان خواص آنتی اکسیدانی دارد .

مراقبت از پوست :

مردمی که از وضعیت ناراحتی های پوستی از قبیل پوست خشک رنج می برند می توانند با مقداری عصاره ریحان مقدس تسکین یابند. اتصال با کلسیم ، فسفر ، کاروتن و ویتامین C ، عصاره ریحان مقدس می تواند به طراوت پوست کمک کند . استفاده از اين عصاره نه تنها خارش و تحريكات پوستي را سبک می کند بلكه موجب افزايش خاصيت انعطاف پذیري پوست نيز مي شود.

مواد آرایشی :

روغنهای فرار ریحان ماده مناسبي براي ماساژ موضعی پوست هستند . اين كار موجب شفافيت پوست به ويژه در افرادي كه از كدر بودن پوستشان رنج مي برند مي شود. همچنین استفاده از اين ماده موی سر را شفاف می کند . به همين دليل از تركيبات حاوي عصاره ريحان براي ترميم پوست سر و مو در افرادي كه موهايشان در اثر رنگ كردن مو آسيب ديده مي شود.

اكسير جواني :

ویتامینهای C ، ویتامین A ، فيتونوتراينت ها و روغنهای فرار اکسیدانهای عالی هستند که بدن را در برابر آسیبهای ناشي از رادیکالهای آزاد حفاظت می کنند . در طب سنتی هند، آیورودا روغن فرار ریحان به عنوان يك تركيب نیروبخش برای بازگرداندن جوانی و اجتناب از پیری در نظر گرفته شده است

 

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:24  توسط قاری سید میا حسینی  | 

گیاه اسفناج

گیاه اسفناج




شناسنامه

 

اسفناج Chenopodiaceae(Salsolaceae)

:تیره

Spinacia oleracea L.

:نام لاتین

Garden spinach – Common spinage

:نام انگلیسی

اسفناج

:نام فارسی

اسبانج

:نام عربی




شرح گیاح

گیاهی است یکساله وروز بلند که پس از سبز شدن تولید برگهای طوقه ای (Rossete) می کند به این ترتیب در یک سطح در اطراف ساقه کوتاهی به طول چند میلیمتر نزدیک به سطح خاک قرار می گیرند. در طی رشد بعدی این ساقه طویل شده و از آن شاخه های جانبی دیگری از محل برگهای طوقه ای به ساقه اصلی منشعب می شوند. ممکن است از ساقه اصلی ساقه های فرعی درجه 1 و 2 همراه با شاخه های جانبی درجه 1و2 نیز وجود آیند. اندازه گیاه می تواند بین 10 تا 8 سانتی متر متناوب باشد. ریشه اصلی گیاه عمیق است و می تواند تا عمق 140 سانتی متری در خاک نفوذ کند از این نظر می توان این گیاه را در خاکهای شور بخوبی کشت نمود. ریشه های فرعی این گیاه دوکی شکل و حداکثر تا 60 سانتی متری خاک پراکنده اند، برگها در ارقام مختلف دارای فرم و رنگ متفاوتی هستند و به شکلهای تخم مرغی ، بیضوی و یا نیزه ای وجود دارند کناره برگها می تواند کاملاً صاف و یا دندانه دار باشد. پهنک برگ نیز صاف و یا دارای چین و چروک است. گلهای نر و ماده می توانند روی یک یا دو پایه قرار گیرند. امروزه دو واریته از این گیاه کشت می شود.
الف) S.O. var oleraceae syn .var spinosa (Moench)
یا اسفناج بذر خاردار که در واقع نوع قدیمی را معرفی می کند.
ب) S.O. var. inermis (Moench)
یا اسفناج بذر صاف.
ارقامی که خاردار هستند، میوه با پوشش گل رشد کرده و پس از سخت شدن اغلب دارای 2و3 و یا 4 خار می شوند از آنجائیکه موقع بذر پاشی با ماشین، بذر خاردار به سختی از ماشین به زمین می افتد کشت های مکانیزه مشکلات زیادی به همراه دارد ولی بذر خاردار در شرایط سخت زمستان معمولاً دارای رشد نمو بهتری نسبت به بذر صاف است.


نیاز اکولوژیکی

اسفناج محصول نواحی نسبتاً سرد است و در آب و هوای خنک بهتر رشد می کند بطورکلی اسفناج در مجاورت تابش زیاد آفتاب،دمای متوسط و هوای مرطوب بهترین نتیجه را می دهد. یخبندان را بیشتر از اغلب سبزیهای دیگر تحمل می نماید. بعضی از ارقام آن حتی در مقابل سرمای تا (7-) سانتی گراد نیز مقاوم است.


آماده سازی خاک

هر چند که می توان اسفناج را در کلیه زمین ها کشت نمود ولی خاکهای خیلی سبک و خیلی سنگین برای رشد و نمو گیاه مناسب نیستند. بهترین خاک برای اسفناج حد واسط آن دو و اراضی نم دار و حاصلخیز است. این گیاه در مقابل زمین های آبگیر ، خشک و PH خاک بسیار حساس است. مناسبترین PH برای این گیاه بین 6 تا 7 است. اسفناج در مقابل درجه اسیدی پایین تر به وضوح عکس العمل نشان داده و نتیجه خوبی نمی دهد. زمین های عمیق با بافت خوب و هوموس و رطوبت کافی برای اسفناج مناسب است. خاکهای سبک فقط برای ارقام زودرس ، کشت های زمستانه و کشت های مراحل اول سال مناسب است در این خاکها باید آبیاری تکمیلی و کودکافی را از نظر دور نداشت بهترین خاک می تواند خاکهای لومی و یا خاکهای معدنی با هوموس کافی باشد. بستر کاشت باید برای کشت مکانیزه صاف و دارای شیب کم و عاری از سنگلاخ باشد.


تاریخ و فواصل کاشت

زمان کاشت انواع بهاره در اواخر اسفند ماه ، انواع پائیزه در اواخر تابستان و انواع زمستانه در اواخر پائیز است. فاصله ردیف ها در کشت های ردیفی بین 15 تا 25 سانتی متر و عمق کاشت بین 2 تا 4 سانتی متر می باشد اسفناج به علت مدت کوتاه رویش سازگاری با دمای کم ، قدرت زیاد زمستان گذرانی و روز بلند بودن آن می تواند به شکل های متفاوتی در تناوب زراعی قرار گیرد این گیاه به عنوان مناسبترین گیاه بعد از لوبیای پاکوتاه (پاچ باقلا) ، نخود فرنگی و سیب زمینی قرار می گیرد ولی به عنوان گیاه ما قبل برای گیاهان دیگر دارای اهمیت زیادی نیست.
ارقام اسفناج را براساس خاردار بودن یا بی خار بودن بذر ، صاف و ناصاف برگها و نیز براساس رنگ برگها انواع بهاره، پائیزه و زمستانه طبقه بندی می کنند. در انتخاب ارقام نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد: سرعت رشد(سریع بودن رشد و نمو) تمایل کم به گل رفتن، یکسان و یک اندازه بودن برگها، تمایل کم به زرد شدن برگها کم بودن مقدار نیترات،مقاومت در برابر آفات و امراض (مخصوصاً در مقابل سفیدک دروغین) مقاوم بودن در مقابل سرمای سخت زمستان.
در کشت گلخانه ای طی زمستان از ارقامی که دارای رشد سریع بوده و در مقابل شدت تابش و دمای کم حساسیتی نشان نمی دهند استفاده می شود. بذر اسفناج در موقع جوانه زدن در مقابل گرمای زیاد،کمبود آب و اکسیژن بسیار حساس است.کمبود اکسیژن معمولاً در زمینهای آبگیر و خاکهای رسی بوجود می آید . جوانه زدن بذر در دمای پائینی صورت می گیرد حتی در صفر درجه سانتی گراد. بنابراین برای سبز شدن یک دست بذر در مزارع باید در فصولی از سال که دمای هوا پائین و متوسط است بذر پاشی کرد.


کاشت

اسفناج را می توان به طور دست پاش، خطی و در سبزیکاری سطوح بزرگ با ماشین بذر پاشی کرد. زمان کاشت انواع بهاره در اواخر اسفند ماه و انواع پائیزه در اواخر تابستان و انواع زمستانه در اواخر پائیز می باشد. استفاده از کودهای حیوانی در زمینهایی که از نظر مواد آلی ضعیف هستند توصیه می شود در هر صورت باید از کود حیوانی کاملاً پوسیده استفاده شود. چنانچه بخواهیم از کود تازه استفاده کنیم باید آنرا چند ماه قبل از کاشت به زمین داد زیرا ریشه اسفناج در مقابل پاره ای از بیماریهای قارچی که باعث پوسیدگی ریشه می شوند حساس است کود شیمیایی را باید موقعی به زمین داد که در فاصله دوره رویش در دسترس گیاه قرار گیرد. با توجه به مقدار مواد غذایی موجود در خاک معمولاً حدود 120 کیلوگرم در هکتار ازت،60 کیلوگرم در هکتار p2o5 و 140 کیلوگرم در هکتار K2O توصیه می شود اسفناج زمین های خنثی تا قلیائی را ترجیح می دهد. بنا بر این می توان تا 4 هفته قبل از کاشت به دادن کودهای آهکی مبادرت ورزید. کود پتاسه را در بهار به شکل کلرید به زمین می دهند زیرا عرضه زیاد کلرید در خاک کاهش جذب ازت را به دنبال دارد و در شرایط معمول تولیدی باعث کاهش نیترات در گیاه می شود معمولاً در کشت بهاره کود شیمیایی را یک دفعه قبل از کاشت به زمین می دهند ولی برای انواع زمستانه یک سوم ازت را توام با تمامی کودهای فسفر و پتاسه در اوایل زمستان هنگام کاشت به زمین می دهند و دو سوم باقیمانده را در دو مرحله دیگر به صورت کود سرک در اختیار گیاه قرار می دهند.در سطح بزرگ معمولاً پس از کاشت زمین را غلتک می زنند.


داشت

مبارزه با علفهای هرز با فوکا، کولتیواتور و یا با استفاده از علف کشهای شیمیایی صورت می گیرد. اسفناج احتیاج به آب فراوان دارد و باید در طول دوره رشد در زمین های خشک اقدام به آبیاری نمود. آبیاری علاوه بر اینکه مقدار محصول را افزایش می هد گل دادن قبل از موعد گیاه را نیز به تاخیر می اندازد.
از بیماریهای مهم اسفناج سفیدک دروغین (Pernospora farinosa) است استفاده از ارقامی که مقاوم به این بیماری اند لازم و ضروری است . ترکیبات آلی فسفره برای مقابله با مگس چغندر (Pagomia Hyoscyami) که لاروهای آن در داخل برگهای اسفناج دالانهای مینوز (Minose) را می سازند بسیار موثر است. شته آفیدو پروانه سفید کلم (Pieries Brassica) نیز از دیگر آفات این گیاه است.


برداشت

برداشت اسفناج به این ترتیب است که زمانیکه گیاه 5 تا 6 برگه شد.ابتدا مزرعه را آبیاری کرده و پس از تبخیر رطوبت اضافی،بوته ها را با ریشه از خاک بیرون می آروند به همین صورت عرضه می کنند. در سطوح کوچک می توان دو یا سه مرحله اسفناج برداشت کرده در اینصورت باید برگهای تحتانی را با دست و یا چاقوی تیزی بریده و برگهای کوچک و جوانه های مرکزی را به حال خود باقی گذاشت و پس از مدتی عمل چیدن برگهای بزرگ را تکرار کرد و به این ترتیب می توان در طول سال چند مرحله اسفناج برداشت کرد. تجمع نیترات معمولاً در دمبرگها و زیاد است و بنابراین با حلال برگهای بدون دمبرگ می توان اسفناجی با نیترات کمتری برداشت نمود. در سطوح بزرگ از ماشین برداشت استفاده می شود. در این حالت پس از بریدن برگها آنها را در جایی انباشت کرده و بعداً به محل دسته بندی و یا به کارخانه حمل می کنند. اسفناج را معمولاً در اوایل روز برداشت می کنند این عمل به حفظ کیفیت محصول می افزاید. عمل برداشت در زمان بارندگی و یا مواقعی که هنوز شبنم بر روی گلها نشسته است صورت نمی گیرد. زیرا در اینصورت مهمولی با کیفیت پائین و توام با برگهای شکسته بدست می آید. مقدار محصول اسفناج حدود 15 تا 20 تن در هکتار و در بعضی مواقع بین 35 تا 40 تن در هکتار است.

ارزش غذایی اسفناج

اسفناج، گیاهی است یک ساله، دارای ساقه ای راست، به ارتفاع نیم متر که برگ های آن پهن و نرم مثلثی شکل به رنگ سبز می باشد. اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است.

دو نوع اسفناج وجود دارد که به نام پاییزه و بهاره نامیده می شود. اسفناج بهاره، در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است.

نوع پاییزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج دارد، در پاییز کاشته می شود. گل های اسفناج به رنگ سبز کم رنگ می باشد .

اسفناج چون دارای مواد غذایی فراوانی است، کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است.

 

تركیبات شیمیایی:

اسفناج از نظر داشتن ویتامین B3  بسیار غنی است، بنابراین داروی مهمی برای برطرف كردن بیماری پلاگر است( پلاگر یک نوع بیماری است که بعلت کمبود ویتامین B3 در بدن تولید می شود و نشانه های آن: ضعف بدن ، تشنج ، اختلال در دستگاه هاضمه، و بوجود آمدن لکه های قرمز روی بدن است).

اسفناج به علت داشتن منیزیم،  جلوی پیشرفت سرطان را می گیرد.

وجود  فسفر  در اسفناج برای بدن، مخصوصا برای كسانی كه به كارهای فكری اشتغال دارند و آهن آن برای شهرنشینان كه گلبول های قرمز خونشان جهت تامین اكسیژن سلول های بدن، باید فعالیت بیشتری كنند، بسیار مفید است.

 

خواص دارویی:

برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران كمی سرد است و برخی عقیده دارند كه متعادل است، یعنی نه سرد است و نه گرم.

1) برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A ، B3 ، C  ، آهن و پتاسیم می باشد.

2) بدن را قلیایی می كند و اسیدیته ی خون را کاهش می دهد.

3) خنك كننده است و برای پایین آوردن تب مفید است.

4) ورم روده ی كوچك را رفع می كند.

5) برای ورم ریه مفید است.

6) ملین است و یبوست  را برطرف می كند.

7) برای لاغر شدن و وزن كم كردن مفید است.

8) اسفناج به دلیل داشتن ماده ای بنام اسپیناسین، هضم غذا را تسریع می كند. این ماده باعث تحریك معده و ازدیاد ترشحات آن می شود.

 تحقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری ازسرطان روده بزرگ، معده، پروستات،‌ حنجره و رحم موثر است .

9) خوردن اسفناج در رفع تشنگی موثر است.

10) برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است.

11) برای رفع سرفه های خشك ،برگ اسفناج را با جو پوست كنده و روغن بادام بپزید و بخورید.

12) آش اسفناج با گشنیز،  برای سردردهایی كه ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارشی است، مفید می باشد.

13) اگر آش اسفناج را با آب لیمو  و سماق یا آب غوره بخورید، سردردهای ناشی از اختلال كیسه ی صفرا را برطرف می كند.

14) خوردن اسفناج از  سرطان  جلوگیری می كند، مخصوصا در افرادی كه به مصرف الكل و سیگار عادت دارند.

15) تحقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری ازسرطان روده بزرگ، معده، پروستات، ‌ حنجره و رحم موثر است .

16) اسفناج، كلسترول خون  را پایین می آورد.

17) بهترین دارو برای كسانی است كه مبتلا به كم خونی هستند.

18) اسفناج مانند جارو، روده بزرگ را تمیز می كند.

19) ترشحات لوزالمعده را افزایش می دهد.

20) اسفناج، سبزی مفید برای تقویت اعصاب است.

21) اسفناج پخته برای رفع بیماری آسم و گرفتگی صدا بسیار موثر است.

22) رماتیسم و نقرس  را درمان می كند.

23) برای زیاد كردن شیر در مادران شیرده  موثر است.

24) قبلاً نوعی شربت از اسفناج تهیه می شد كه در معالجه خونریزی ها و كم خونی از آن استفاده می كردند.

25) تخم اسفناج ملین و خنك كننده است.

اسفناج به علت داشتن اگزالات، برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگ های كلیه و مثانه مناسب نیست.

26) تخم اسفناج برای برطرف كردن ورم كبد و یرقان مفید است.

27) اسفناج، تعداد گلبول های قرمز خون را افزایش می دهد.

28) اسفناج چون دارای كلروفیل است، عضلات روده را تحریك كرده و تخلیه مدفوع را آسان می كند.

29) اسفناج عضلات و استخوان ها را تقویت می نماید.

30) رعشه و بوی بد دهان  را از بین می برد و از دوستان کبد هم می باشد.

31) قوت غذایی اسفناج از سایر سبزی ها بیشتر است، مشروط بر اینکه آب آن را دور نریزید و از ساقه های نازک و نورسته ی آن در سالاد استفاده کنید.

32) به كودكان، جوانان، سالخوردگان، اشخاص كم خون و به تمام كسانی كه بیماری های مزمن دارند خوردن اسفناج موكدا توصیه می شود.

 

مضرات :

* اسفناج به علت داشتن اگزالات، برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل  و سنگ های كلیه و مثانه مناسب نیست.

* ضمنا آن هایی كه سرد مزاج هستند، باید اسفناج را با ادویه های گرم مثل زنجبیل و هل میل نمایند

 

 

خواص اسفناج

 

اسفناج یا اسپیناج گیاه بومی ایران است و از اوایل قرن اول میلادی کم کم به نقاط دیگر دنیا راه یافت. طوری که در تاریخ مسطور است اسفناج در قرن هفتم در چین و در قرن دوازدهم در اسپانیا کشت می شده است.

اسفناج، گیاهی است یک ساله، دارای ساقه ای راست، به ارتفاع نیم متر که برگ های آن پهن و نرم مثلثی شکل به رنگ سبز می باشد. اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است.

دو نوع اسفناج وجود دارد که بنام پاییزه و بهاره نامیده می شود. اسفناج بهاره، در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است. نوع پاییزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج دارد، در پائیز کاشته می شود. گل های اسفناج به رنگ سبز کمرنگ می باشد.

اسفناج چون دارای مواد غذایی فراوانی است کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است.

 

تركیبات شیمیایی :

اسفناج از نظر داشتن ویتامین B3  بسیار غنی است، بنابراین داروی مهمی برای برطرف كردن بیماری پلاگر است. پلاگر یک نوع بیماری است که به علت کمبود ویتامین B3 در بدن به وجود می آید و نشانه های آن شامل: ضعف بدن، تشنج، اختلال در دستگاه هاضمه و بوجود آمدن لکه های قرمز روی بدن است.

اسفناج مقدار زیادی آهن، کلسیم، سدیم،  پتاسیم، ید، مس، منیزیم  ، لسیتین  ، کلروفیل ، کاروتن ، اسید اگزالیک و اسید ارسنیک دارد و به علت داشتن منیزیم، جلوی پیشرفت سرطان  را می گیرد.

 اسفناج از نظر داشتن ویتامین B3 بسیار غنی است، بنابراین داروی مهمی برای برطرف كردن بیماری پلاگر است.

 

خواص غذایی و سلامتی :

برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران كمی سرد است و برخی عقیده دارند كه متعادل است، یعنی نه سرد است و نه گرم.

1) برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A  ، B3 ، C  و آهن و پتاسیم می باشد.

2) بدن را قلیایی می كند.

3) خنك كننده است و برای پایین آوردن تب مفید است.

4) ورم روده كوچك را رفع می كند.

5) برای ورم ریه مفید است.

6) ملین است و یبوست را برطرف می كند.

7) برای لاغر شدن  و كم كردن وزن مفید است.

8) اسفناج به دلیل داشتن ماده ای بنام اسپیناسین، هضم غذا را تسریع می كند. این ماده باعث تحریك معده و ازدیاد ترشحات آن می شود.

9) خوردن اسفناج پخته یا بورانی در رفع تشنگی موثر است.

10) غرغره آب خام یا پخته ی اسفناج، برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است.

11) برای رفع سرفه های خشك ،برگ اسفناج را با جو پوست كنده و روغن بادام بپزید و بخورید.

12) آش اسفناج با گشنیز ، برای سردردهایی كه ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارش است، مفید می باشد.

13) اگر آش اسفناج را با آب لیمو و سماق یا آب غوره بخورید، سردردهای ناشی از اختلال كیسه صفرا را برطرف می كند.

14) خوردن اسفناج از سرطان جلوگیری می كند، مخصوصا در افرادی كه به مصرف الكل و سیگار عادت دارند.

15) تحقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری از سرطان روده بزرگ،  معده،  پروستات،  ‌حنجره و رحم موثر است.

16) اسفناج، كلسترول خون را پایین می آورد.

17) بهترین دارو برای كسانی است كه مبتلا به كم خونی هستند.

18) اسفناج مانند جارو، روده بزرگ را تمیز می كند.

19) ترشحات لوزالمعده را افزایش می دهد.

20) اسفناج، سبزی مفیدی برای تقویت اعصاب است.

اسفناج، تعداد گلبول های قرمز خون را افزایش می دهد، بنابراین بهترین دارو برای افراد مبتلا به كم خونی است.

21) اسفناج پخته، برای رفع بیماری آسم  و گرفتگی صدا بسیار موثر است.

22) رماتیسم و نقرس را درمان می كند.

23) برای زیاد كردن شیر در مادران شیرده  موثر است.

24) سابقا نوعی شربت از اسفناج تهیه می شد كه در معالجه خونریزی ها و كم خونی از آن استفاده می كردند.

25) تخم اسفناج ملین و خنك كننده است.

26) تخم اسفناج برای برطرف كردن ورم كبد و یرقان  مفید است.

27) اسفناج، تعداد گلبول های قرمز خون را افزایش می دهد.

28) اسفناج ،چون دارای كلروفیل است، عضلات روده را تحریك كرده و تخلیه مدفوع را آسان می كند.

29) اسفناج اسیدیته ی خون را کم می کند و عضلات و استخوان ها را تقویت می نماید.

30) رعشه و بوی بد دهان  را از بین می برد.

31) قوت غذایی اسفناج از سایر سبزی ها بیشتر است، مشروط بر اینکه آب آن را دور نریزید و از ساقه های نازک و نورسته ی آن در سالاد استفاده کنید.

32) باعث افزایش اشتها به خصوص در کودکان می شود.

33) برای معالجه کک و مک، اسفناج را در روغن زیتون قرار دهید و بعد روی صورت بگذارید.

 

مضرات :

اسفناج بعلت داشتن اگزالات، برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل  و سنگ های كلیه  و مثانه مناسب نیست. ضمنا افرادی كه سرد مزاج هستند، باید اسفناج را با ادویه های گرم نظیر فلفل، دارچین، زنجبیل و هل میل نمایند

 

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:23  توسط قاری سید میا حسینی  | 

سیر

سير Garlic
نام علمی Allium sativum
گياه شناسي
سير گياهي است علفي و دائمي كه ساقه آن تا ارتفاع 40 سانتيمتر نيز مي رسد . قسمت زير زميني آن متورم و مركب از 5 تا 12 قطعه و محصور در غشاهاي نازك و ظريف برنگ خاكستري مايل به سفيد مي باشد . برگهاي آن باريك و نواري شكل برنگ سب تيره و گلهاي آن كوچك و صورتي رنگ كه بصورت يك چتر در انتهاي ساقه ظاهر مي شود .
سير وپياز رابطه اي نزديك با هم دارند كه شايد بدليل بوي بد آنها مي باشد .
در مصر قديم براي موميائي مدرگان و خوش طعم كردن غذاها بكار می رفته است . هومر شعر باستان در نوشته هاي خود از آن ياد برده است .
مردم در اروپا و اسپانيا از قبل از ميلاد مسيح آنرا مي شناختند و از آن استفاده مي كردند .
بقراط پدر علم طب در نوشته هاي خود از خواص آن ياد كرده و يكي ديگر از دانشمندان قديم 61 خاصيت مختلف براي سير قائل شده است .
سه نوع سير وجود دارد :
1-سير آمريكايي بنام Greole ناميده مي شود . اين نوع سير داراي پوست سفيد بوده و از انواع ديگر قوي تر است .
2-سير تاهيتي كه از بقيه درشت تر است و گاهي قطر آن به 8 سانتيمتر مي رسد .
حضرت محمد (ص) براي سير 70 خاصيت مختلف قائل شده اند و مي فرمايند :
از سبزي سير تا مي توانيد استفاده كنيد زيرا سير دواي هفتاد درد است اما آنكس كه سير وپياز خورده به مسجد نيايد و به مردم نزديك نشود .(به علت بوی بد دهان)
خواص داروئي:
سير از نظر طب قديم ايران گرم و خشك است اسانس سير كه در اثر تقطير سير با بخار آب حاصل مي شود براي تغيير طعم غذا مصرف مي شود .
1)سير بادشكن وضد عفوني كننده است .
2)خوردن سير مصونيت بدن را در مقابل بيماريها افزايش مي دهد .
3)سير كرم كش است .
4)سير محرك و تقويت كننده بدن است .
، برای درد گلو میتوانید یک حبه از سیر را رنده کرده و یک قاشق مربا خوری آبلیمو به آن اضافه نمایید سپس میل کنید، اگر این کار را چند بار انجام دهید برای درد گلو داروی مفیدی میباشد. سير داروي سرماخوردگي و زكام است .
6)سير اثر خوبي در معالجه سل دارد
7)سير خون را رقيق مي كند
8)سير اثر خوبي در تنگي نفس دارد
9)خوردن مداوم سير لقوه و رعشه را از بين مي برد .
10)سير چون گرم و خشك است بنابراين رطوبت معده را از بين مي برد و دردهاي مفاصل را خوب مي كند.
11)سير درمان كننده دردهاي مفاصل ، سياتيك و نقرس مي باشد .
12)سير براي تقويت نيروي جنسي و افزايش توليد اسپرم در اشخاص سرد مزاج بسيار مفيد است .
13)آنهائي كه قطره قطره ادرار مي كنند بايد حتما سير بخورند تا بيماري آنها درمان شود .
14)سير زخم هاي ريه و درد معده را از بين مي برد .
15)سير سنگ هاي كليه را شكسته و خارج مي سازد .
16)سير را با زيره بپزيد براي تقويت دندان مفيد است .
17)ماليدن سير پخته به دندان ، درد دندان را تسكين مي دهد .
18)سير را بسوزانيد وبا عسل مخلوط كنيد و ضمادي از آن درست كنيد اين ضماد براي رفع خون مدرگي زير پلك چشم مفيد است .
19)سير بعلت مدر بودن براي رفع آب آوردن انساج مفيد است .
20)براي از بين بردن ميخچه كف پا از ضماد سير استفاده كنيد .
21)جهت رفع دردهاي رماتيمسي و عصبي ضماد سير بسيار موثر است .
22)جهت ضد عفوني كردن دستگاه تنفسي در هنگام بيماريهاي مربوطه از شربت سير استفاده كنيد :
مقدر 100 گرم سير را با 200 گرم آب و 200 گرم شكر يا قند مخلوط كرده و آنرا بجوشانيد تا له شود . مقدر مصرف براي اين منظور سه قاشق سوپخوري در روز است .
23)جديدا در يكي از بيمارستان هاي آمريكا براي ضدعفوني كردن فضاي بيمارستان از سير استفاده میکنند .
24)پاستور پزشك معروف فرانسوي آزمايشات زيادي روي سير انجام داد و اثر باكتري كشي سير را تائيد كرده است .
25)سير ضد انعقاد و لخته شدن خون است .
26) در شوروي سير بنام پني سيلين معروف است و معمولا هنگاميكه آنفولانزا شیوع دارد، مصرف آن بالا مي رود درچندسال پيش كه آنفلوانزا شيوع پيدا كرد مردم شوروي 500 تن سير مصرف كردند .
27)خوردن سير سلولهاي سرطاني را از بين مي برد .
28)يكي از دانشمندان آمريكايي كه در دانشگاه فلوريدا روي مرض ايدز تحققي مي كند معتقد است كه سير روي مرض ايدز اثر مثبت دارد .
29)مصرف سير مقدر كلسترول خون را پائين مي آورد . مقدار LDH را كاهش مي دهد . مقدر مصرف سير براي اين منظور 30 گرم در روز است . جالب است كه با مصرف سير در چند ماه اول مقدر كلسترول ممكن است بالا رود و اين بدين علت است كه كلسترول از داخل نسوج خارج شده و داخل خون مي شود كه از آنجا دفع گردد بعد از اينكه كلسترول بحالت نرمال رسيد بايد براي نگهداري آن روزي نصف سير خام مصرف كرد . گ
30)خوردن سير از سرطان جهاز هاضمه جلوگيري مي كند .
31)چيني ها قرن هاست كه براي پائين آوردن فشار خون از سير استفاده مي كنند .
مضرات :
سير با آنكه خواص بسياري دارد بايد بحد اعتدال مصرف شود زيرا استفاده زياد از آن در بعضي اشخاص موجب سردرد ، ضعف نيروي جنسي ، ضعف چشم و عوارض بواسير مي شود . سير براي آنهائيكه اسهال دارند مضر است .
آنهائيكه معده ضعيف دارند و بطور كلي سيستم هاضمه آنها ضعيف است نبايد در خوردن سير افراط كنند .
كسانيكه يبوست دارند نبايد سير بخورند و براي رفع مضرات آن سير را بايد با آب و نمك پخته و كمي به آن روغن بادام يا كره اضافه كنيد تا مضر نباشد . خوراکی
+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:22  توسط قاری سید میا حسینی  | 

کدو

ارزش غذایی کدو حلوایی و تخم کدو

تاریخچه

کدو اولین بار در مکزیک در حدود 1400 سال قبل از میلاد مسیح کاشته شد و یکی از گیاهان جالیزی به شمار می آمد. ذرت و لوبیا در آن زمان توسط مردمان آمریکای لاتین کاشته می شد و به عنوان غذای اصلی مورد استفاده قرار می گرفت. با گذشت زمان و پیشرفت علم کشاورزی و با استفاده از ژنتیک، بذر کدو اصلاح گردید. سپس بذر اصلاح شده در تولید انبوه مورد بهره برداری قرار گرفت.

کدو یکی از محصولات جالیزی است که برای افراد خام خوار جزء منابع اصلی غذا محسوب می شود.

مردمان مایا( maya ) از کدو و تخم کدو برای درمان بسیاری از بیماری ها استفاده می کردند؛ به خصوص در تهیه غذاهای مختلف از آن بهره می گرفتند. پس از گذشت چندین قرن برای اولین بار در سال 1492 میلادی کریستف کلمب در سفرنامه خود از کاشت کدو به صورت جالیزی گزارش نمود. سپس 27 سال بعد کاسپرد اسپینوز در سفرنامه به پاناما از کاشت کدو در آن کشور گزارش نمود و آن را هندوانه ایندوها نام برد که بسیار خوشمزه بوده و از آن در درمان بسیاری از بیماری ها استفاده می کرده اند. بذر کدو توسط او به اروپا آورده شد و کاشت این گیاه جالیزی برای اولین بار در اروپا آغاز شد. بذر کدو را در اوایل خرداد ماه می کارند و سپس در شهریورماه برداشت می کنند. میانگین وزن هر کدو 8 کیلوگرم است که به طور متوسط هر کدو حاوی 150-200 گرم تخم کدو می باشد.

مواد مغذی کدو

كدو حلوایی دارای مقدار كمی كالری است ( 20 كالری انرژی در 100 گرم ) و مصرف آن در غذا برای كسانی كه وزن خود را كنترل می كنند، مناسب است.

همچنین منبع غنی پتاسیم است و برای افراد دچار فشار خون مفید می باشد، ولی برای افراد دچار ناراحتی كلیوی مناسب نمی باشد. جذب آهن و منیزیوم آن نیز خوب است.

كدو حلوایی منبع غنی بتاكاروتن است و رنگ نارنجی آن به دلیل وجود همین تركیب است. بتاكاروتن پیش ساز ویتامینA و یك آنتی اكسیدان مهم در بدن می باشد كه بدن را از حمله رادیكال های آزاد و اثر تخریبی آنها حفظ می كند.

کدو دارای فیبر غذایی نیز می باشد؛ از فیبر موجود در مواد غذایی می توان در درمان بسیاری از بیماری ها مخصوصاً افزایش وزن ( چاقی )، یبوست، افزایش چربی خون، و دیابت استفاده نمود.WHO* ( سازمان بهداشت جهانی ) توصیه می کند هر فرد در روز به 30 گرم فیبر نیاز دارد که می تواند فیبر موردنیاز خود را از حبوبات، سبزیجات، انجیر، خرمای خشک، 

 نان های سبوس دار   و به خصوص کدو تأمین نماید.

مواد مغذی تخم کدو

از 5/2 کیلوگرم تخم کدو خشک شده می توان یک لیتر روغن استخراج نمود. از تخم کدو به روش فشردن ( پرس سرد ) روغن استخراج می شود. با استفاده از این روش کیفیت روغن یا به عبارتی خواص درمانی آن حفظ می گردد.

اسیدهای چرب اشباع نشده امگا-6 (ω6) و امگا-9 (ω9)در بدن انسان به پروستاگلاندین ها (prostaglandin) و سپس به هورمون ترمبوکزان ( thromboxan ) تبدیل می گردد. این هورمون از یک طرف باعث افزایش 

کلسترول خوب (HDL)  شده و از طرف دیگر از رسوب چربی در سرخرگ ها و ایجاد پلاکت جلوگیری می کند. به عبارتی می توان گفت که امگا- 6 و امگا-9 از انسداد عروق و رسوب چربی در شریان ( سکته قلبی ) جلوگیری می کنند. در ضمن تخم کدو حاوی فیبر و املاح، و سرشار از ویتامین های محلول در چربی ( ویتامین هایA,D,E ) می باشد.

هر100 میلی لیتر روغن تخم کدو حاوی 50 میلی لیتر ویتامین است. 

ویتامین های E ( توکوفرول ) و A ( رتینول ) از یک طرف آنتی اکسیدان هستند که جلوی عمل رادیکال های آزاد را می گیرند و از طرف دیگر از ایجاد پلاکت یا گرفتگی رگ ها، که می تواند از رسوب چربی در شریان به وجود آید، جلوگیری می کنند. محققان علم تغذیه گزارش کرده اند، ویتامین هایA وE جزء ویتامین های پیشگیری کننده از سرطان به خصوص سرطان پروستات هستند. تخم کدو سرشار از پتاسیم، کلسیم ، فسفر ، منیزیوم ، روی و سلنیوم می باشد. هرکدام از این ترکیبات نقش اساسی در جلوگیری از بیماری های قلبی و عروقی، کاهش فشار خون بالا، بیماری های عفونی روده ای و عفونت های مثانه دارند.

تخم کدو حاوی فیتواسترول ها و سیتواسترول ها هستند. این ترکیبات از یک طرف از رسوب چربی در سرخرگ جلوگیری می کنند و از سوی دیگر خاصیت ضد سرطانی دارند.

خواص درمانی کدو

- از کدو در درمان بیماری های روده ای مخصوصاً از بین بردن کرم و انگل های روده ای استفاده می شود.

- از کدو می توان به عنوان مسهل در درمان بیماری یبوست و بواسیر بهره گرفت.

- در درمان عفونت های مثانه ای نیز می توان از کدو استفاده نمود.

خواص درمانی تخم کدو

- از مخلوط تخم کدو به میزان 2 تا 3 قاشق غذاخوری با ماست در پیشگیری از رسوب چربی در سرخرگ ها و انسداد عروق می توان استفاده کرد.

- با استفاده از تخم کدو در تهیه نان های تیره ( نان های سبوس دار ) از پروستات در مردان و عفونت های مثانه ای در زنان جلوگیری می شود.

- تخم کدو از سرطان روده بزرگ و سرطان پروستات جلوگیری می نماید.

روش های استفاده از کدو و تخم کدو

از کدو می توان در تهیه سوپ و خورش استفاده نمود. می توان آن را به عنوان ته دیگ در ته پلو استفاده کرد. می توانید آن را چند قطعه کرده و با پوست آب پز کنید ( حفظ بهتر خواص آن ) و در صورت تمایل آن را با مقدار کمی شکر میل کنید که بسیار لذیذ است.همچنین کدو در تهیه نان های حجیم نیز استفاده می شود. در بسیاری از کشورهای اروپایی از کدو در تهیه نان استفاده می کنند.

تخم کدو را می توان در تولید نان سبوس دار مصرف کرد. در ضمن می توان از آن در تهیه شیرینی رژیمی استفاده نمود. روغن تخم کدو را می توان به عنوان روغن سالاد مصرف کرد.

بزرگ ترین کشور تولید کننده روغن تخم کدو، چین و کشورهای اروپای شرقی هستند. از نظر قیمت، روغن تخم کدو در مقایسه با روغن های گیاهی ارزان تر است

 

کدو «داروئی»

 





کلیات گیاه شناسی



کدو گیاهی است یکساله و خزنده که برگهای آن بشکل قلب و پهن و پوشیده از کرک ریز می باشد . گلهای زرد رنگ است و گل نر و گل ماده آن روی یک پایه قرار درد . ریشه آن باریک و بلند ، کمی شیرین و خوردن جوشانده آن مستی آور است . کدو انواع مختلف دارد مانند کدوی حلوایی ، کدوی تنبل یا کدوی زرد ،کدوی خورشی یا کدوی سبز .
نوعی از کدوی حلوایی در کانادا و آمریکا و بعضی نقاط دنیا می روید که بسیار بزرگ می شود و گاهی وزن آن به 60 کیلوگرم نیز می رسد . در آمریکا و کانادا این کدوها را برای شب هالوین بکار میئبرند و با آن کیک درست می کنند .


ترکیبات شیمیایی:


در یکصد گرم کدو مواد زیرا را می توان یافت :

مواد

کدوحلوائی

کدو سبز

کالری

18

18

آب

91 گرم

94 گرم

پروتئین

1 گرم

1/1 گرم

چربی

0/1 گرم

0/1 گرم

نشاسته

5/4 گرم

3/6 گرم

کلسیم

21 میلی گرم

میلی گرم

فسفر

45 میلی گرم

0 3 میلی گرم

آهن

0/8 میلی گرم

0/5 میلی گرم

پتاسیم

24 میلی گرم

2/2 میلی گرم

ویتامین آ

1600 واحد

400 واحد

ویتامین ب 1

0/5 میلی گرم

0/05 میلی گرم

ویتامین ب 2

0/11 میلی گرم

0/09 میلی گرم

ویتامین ب3

2/6 میلی گرم

1 میلی گرم

ویتامین ث

میلی گرم

20 میلی گرم





خواص داروئی:


خواص کدو و تخم کدو :کدو از لحاظ طب قدیم ایران سرد و تر یعنی خنک کننده و مرطوب کننده است و از لحاظ شیمیایی بدن را قلیایی می کند . کدو هم مانند بادمجان چون دارای کالری است بنابراین مهمترین غذا برای کسانی است که می خواهند وزن کم کنند .

1.       تخم کدوی خام اثر دفع کرم روده دارد و چون سمی نیست اطفال نیز می توانند از آن استفاده کنند . برای این منظور باید مقدر 50 گرم تخم کدو را پودر کرده و با عسل مخلوط نموده و مصرف کنید و باید بعد از چهار ساعت یک مسهل مانند روغن کرچک بخورید که کرمها را دفع کند .

2.       کدو اثر ملین ، مدر و رفع یبوست و رفع سوء هاضمه را دارد.

3.       به اشخاصی که تب دارند کدو می دهند تا تب پائین آورد .

4.       کدو برای اشخاص گرم مزاج و صفراوی غذای خوبی است .

5.       کدو خونساز است و برای استفاده از این خاصیت کدو باید آنرا همراه با آب غوره و یا سرکه در روغن زیتون پخت و مصرف نمود .

6.       برای رفع دندان درد آب کدو قرقره کنید.

7.       برای درمان گوش درد چند قطره آب کدو در گوش بچکانید .

8.       برای برطرف کردن التهاب معده ، کبد و کلیه کدوی پخته را روی این اعضاء بگذارید.

9.       پوست کدو را خشک کنید خوردن آن درمان بواسیر و خونریزی معده و روده است .

10.   تخم کدو درمان کننده سرفه و برطرف کننده اخلاط خون است .

11.   برای زخم روده ها و مثانه و سوزش مجرای ادرار تخم کدو مصرف کنید .

12.   روغن تخم کدو برای رفع تب و دل پیچه مفید است .

13.   کدو و تخم کدو هر دو برای پیشگیری سرطان مفید می باشند .

14.   تخم کدو علاج کننده سرطان پروستات و برطرف کننده ورم پروستات می باشد در مادران بالاتر از سن چهل معمولا غده پروستات شروع به بزرگ شدن می کند و بنابراین این اشخاص باید چند روز در هفته کدو حلوایی یا تخم کدو بخورند .

15.   کدو و تخم کدو در پیشگیری سرطان ریه بسیار موثر است و اشخاص سیگاری و حتی آنهائیکه با این اشخاص زندگی می کنند و باصطلاح سیگاری دست دوم هستند برای اینکه مریض نشوند باید از کدو استفاده کنند .


در صد گرم تخم کدو مواد زیر موجود است :

آب

94 گرم

پروتئین

1/1 گرم

چربی

0/1 گرم

نشاسته

3/6 گرم

کلسیم

28 میلی گرم

فسفر

30 میلی گرم

آهن

0/4 میلی گرم

پتاسیم

2/2 میلی گرم

ویتامین آ

400 واحد

ویتامین ب 1

0/05 میلی گرم

ویتامین ب 2

0/09 میلی گرم

ویتامین ب 3

1 میلی گرم

ویتامین ث

22 میلی گرم





مضرات :همانطور که گفته شد کدو سرد است و در خوردن کدو در مناطق حاره و گرم سیر بسیار مفید است و بدن را سالم نگاه می درد .
کدو برای کسانیکه طبع سرد دارند و یا در مناطق سردسیر زندگی می کنند خوب نیست زیرا ایجاد نفخ وسنگینی و درد معده می کنند .و بنابراین اشخاص اگر بخواهند کدو بخورند حتما باید آنرا با ادویه های گرم مانند خردل و سیر و فلفل و نعناع بخورند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                كدو Squash
نام علمی Lagenaria vulgaris
گياه شناسي
كدو گياهي است يكساله و خزنده كه برگهاي آن بشكل قلب و پهن و پوشيده از كرك ريز مي باشد . گلهاي زرد رنگ است و گل نر و گل ماده آن روي يك پايه قرار دارد . ريشه آن باریك و بلند ، كمي شيرين است . كدو انواع مختلف دارد مانند كدوي حلوايي ، كدوي تنبل يا كدوي زرد ،كدوي خورشي يا كدوي سبز .
نوعي از كدوي حلوايي در كانادا و آمريكا و بعضي نقاط دنيا مي رويد كه بسيار بزرگ مي شود و گاهي وزن آن مرباتا 60 كيلوگرم نيز مي رسد . در آمريكا و كانادا اين كدوها را براي شب هالوين بكار ميبرند و با آن رو كيك درست مي كنند .
خواص داروئي:
خواص كدو و تخم كدو :
كدو از لحاظ طب قديم ايران سرد و تر يعني خنك كننده و مرطوب كننده است و از لحاظ شيميايي بدن را قليايي مي كند . كدو هم مانند بادمجان چون داراي كالري است بنابراين مهمترين غذا براي كساني است كه مي خواهند وزن كم كنند .
1)تخم كدوي خام اثر دفع كرم روده دارد و چون سمي نيست اطفال نيز مي توانند از آن استفاده كنند . براي اين منظور بايد مقدر 50 گرم تخم كدو را پودر كرده و با عسل مخلوط نموده و مصرف كنيد و بايد بعد از چهار ساعت يك مسهل مانند روغن كرچك بخوريد كه كرمها را دفع كند .
2)كدو اثر ملين ، مدر و رفع يبوست و رفع سوء هاضمه را دارد
3)به اشخاصي كه تب دارند كدو مي دهند تب را پائين مي آورد
4)كدو براي اشخاص گرم مزاج و صفراوي غذاي خوبي است
5)كدو خونساز است و براي استفاده از اين خاصيت كدو بايد آنرا همراه با آب غوره و يا سركه در روغن زيتون پخت و مصرف نمود
6)براي رفع دندان درد آب كدو قرقره كنيد
7)براي درمان گوش درد چند قطره آب كدو در گوش بچكانيد
8)براي برطرف كردن التهاب معده ، كبد و كليه كدوي پخته را روي اين اعضاء بگذاريد
9)پوست كدو را خشك كنيد خوردن آن درمان بواسير و خونريزي معده و روده است
10)تخم كدو درمان كنننده سرفه و برطرف كننده اخلاط خون است
11)براي زخم روده ها و مثانه و سوزش مجراي ادرار تخم كدو مصرف كنيد
12)روغن تخم كدو براي رفع تب و دل پيچه مفيد است
13)كدو و تخم كدو هر دو براي پيشگيري سرطان مفيد مي باشند
14)تخم كدو علاج كننده سرطان پروستات و برطرف كننده ورم پروستات مي باشد در مادران بالاتر از سن چهل معمولا غده پروستات شروع به بزرگ شدن مي كند و بنابراين اين اشخاص بايد چند روز در هفته كدو حلوايي يا تخم كدو بخورند .
15)كدو و تخم كدو در پيشگيري سرطان ريه بسيار موثر است و اشخاص سيگاري و حتي آنهائيكه با اين اشخاص زندگي مي كنند و باصطلاح سيگاري دست دوم هستند براي اينكه مريض نشوند بايد از كدو استفاده كنند .
خواص کدو از نظر احادیث :
بر مغز و عقل می افزاید ، قلب غمگین را محکم میکند و برای درد قولنج مفید است. خوراکی به عنوان غذا

کلمات کلیدی مطلب : کدو (دبا) -

Af =  کدو

    DE =  Kürbis

 

کدو گیاهی است یکساله و خزنده که برگهای آن بشکل قلب و پهن و

 پوشیده از کرک ریز می باشد . گلهای زرد رنگ است و گل نرو گل

ماده آن روی یک پایه قرار درد . ریشه آن باریک و بلند ، کمی

شیرین و خوردن جوشانده آن مستی آور است .

کدو انواع مختلف دارد مانند کدوی حلوایی ، کدوی تنبل یا کدوی زرد

،کدوی خورشی یا کدوی سبز نوعی از کدوی حلوایی در کانادا و

آمریکا و بعضی نقاط دنیا می روید که بسیاربزرگ می شود و گاهی

وزن آن به 60 کیلوگرم نیز می رسد . در آمریکا و کانادا این کدوها

 را برای شب هالوین بکار میئبرند و با آن کیک درست می کنند .



 

ترکیبات شیمیایی:


در یکصد گرم کدو مواد زیرا را می توان یافت :



 

مواد

کدوحلوائی

کدو سبز

کالری

18

18

آب

91 گرم

94 گرم

پروتئین

1 گرم

1/1 گرم

چربی

0/1 گرم

0/1 گرم

نشاسته

5/4 گرم

3/6 گرم

کلسیم

21 میلی گرم

میلی گرم

فسفر

45 میلی گرم

0 3 میلی گرم

آهن

0/8 میلی گرم

0/5 میلی گرم

پتاسیم

24 میلی گرم

2/2 میلی گرم

ویتامین آ

1600 واحد

400 واحد

ویتامین ب 1

0/5 میلی گرم

0/05 میلی گرم

ویتامین ب 2

0/11 میلی گرم

0/09 میلی گرم

ویتامین ب3

2/6 میلی گرم

1 میلی گرم

ویتامین ث

میلی گرم

20 میلی گرم



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 خواص کدو

خواص کدو و تخم کدو :کدو از لحاظ طب قدیم ایران سرد و تر یعنی

خنک کننده و مرطوب کننده است و از لحاظ شیمیایی بدن را قلیایی

می کند . کدو هم مانند بادنجان  سیاه چون دارای کالری است بنابر

این مهمترین غذا برای کسانی است که می خواهند وزن کم کنند .

۱- تخم کدوی خام اثر دفع کرم روده دارد و چون سمی نیست اطفال

 نیز می توانند از آن استفاده کنند . برای این منظور باید مقدر 50

گرم تخم کدو را پودر کرده و با عسل مخلوط نموده و مصرف کنید .

 و باید بعد از چهار ساعت یک مسهل مانند روغن کرچک بخورید .

که کرمها را دفع کند .

۲- کدو اثر ملین ، مدر و رفع یبوست و رفع سوء هاضمه را دارد.

 ۳- به اشخاصی که تب دارند کدو می دهند تا تب پائین آورد .

 ۴- کدو برای اشخاص گرم مزاج و صفراوی غذای خوبی است .

 ۵- کدو خونساز است و برای استفاده از این خاصیت کدو باید آنرا

همراه با

 ۶- آب غوره و یا سرکه در روغن زیتون پخت و مصرف نمود .

 ۷- برای رفع دندان درد آب کدو قرقره کنید.

 ۸- برای درمان گوش درد چند قطره آب کدو در گوش بچکانید .

  ۹- برای برطرف کردن التهاب معده ، کبد و کلیه کدوی پخته را

 روی این  اعضاء بگذارید.

 ۱۱- پوست کدو را خشک کنید خوردن آن درمان بواسیر و خونریزی

 معده و  روده است

 ۱۲-  تخم کدو درمان کننده سرفه و برطرف کننده اخلاط خون است .

 ۱۳-  برای زخم روده ها و مثانه و سوزش مجرای ادرار تخم کدو

مصرف کنید .

  ۱۴ -  روغن تخم کدو برای رفع تب و دل پیچه مفید است .

 ۱۵- کدو و تخم کدو هر دو برای پیشگیری سرطان مفید می باشند .

 ۱۶- تخم کدو علاج کننده سرطان پروستات و برطرف کننده ورم

پروستات میباشد

 ۱۷- باشد در مادران بالاتر از سن چهل معمولا غده پروستات شروع

 به بزرگ شدن می کند و بنابراین این اشخاص باید چند روز درهفته

 کدو حلوایی یا تخم کدو بخورند .

۱۸- کدو و تخم کدو در پیشگیری سرطان ریه بسیار موثر است

 و اشخاص سیگاری و حتی آنهائیکه با این اشخاص زندگی میکنند

 و باصطلاح سیگاری دست دوم هستند برای اینکه مریض نشوند.

 باید از کدو استفاده کنند .


در صد گرم تخم کدو مواد زیر موجود است :



 

آب

94 گرم

پروتئین

1/1 گرم

چربی

0/1 گرم

نشاسته

3/6 گرم

کلسیم

28 میلی گرم

فسفر

30 میلی گرم

آهن

0/4 میلی گرم

پتاسیم

2/2 میلی گرم

ویتامین آ

400 واحد

ویتامین ب 1

0/05 میلی گرم

ویتامین ب 2

0/09 میلی گرم

ویتامین ب 3

1 میلی گرم

ویتامین ث

22 میلی گرم





 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 مضرات :همانطور که گفته شد کدو سرد است

و در خوردن کدو در مناطق حاره و گرم سیر بسیار مفید است و بدن

 را سالم نگاه می درد .


کدو برای کسانیکه طبع سرد دارند و یا در مناطق سردسیر زندگی

 میکنند . خوب نیست زیرا ایجاد نفخ وسنگینی و درد معده میکنند .

و بنابراین اشخاص اگر بخواهند کدو بخورند حتما باید آنرا با ادویه

 های گرم مانند خردل و سیر و فلفل و نعناع بخورند .

 

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:21  توسط قاری سید میا حسینی  | 

کلم

ارزش غذایی کلم بروکلی

کلم بروکلی یکی از سبزیجات بسیار با ارزش است که سرشار از مواد مغذی می باشد و فواید بی شماری برای ارتقاء سلامتی انسان دارد.

مواد مغذی و سایر موادی را که در بروکلی وجود دارند و اثرات زیادی در پیشگیری از بیماری ها دارند، به ترتیب زیر برای شما بیان می کنم :

1- بروکلی دارای ماده ای بنام سولفورافان ( SULFORAPHANE ) است که تعداد ،اندازه و تکثیر تومورهای سرطانی را به نحو چشمگیری کاهش می دهد. در نتیجه از ابتلا به 

سرطان  به خصوص سرطان سینه  ، معده ، روده بزرگ  ، رکتوم و ریه ها در انسان پیشگیری می کند.

2- بروکلی دارای مقادیر زیادی فیبر، کاروتنوئید ، 

ویتامین A  ، ویتامین C  و ویتامین K  می باشد که باعث پیشگیری از سرطان معده و روده می شوند.

3- بروکلی به دلیل دارا بودن مقادیر بالای ویتامین C ، فیبر و بتاکاروتن ( پیش ساز ویتامین A) یک 

آنتی اکسیدان  قوی محسوب می شود که از اثرات مخرب رادیکال های آزاد در بدن پیشگیری می کند، در نتیجه از بروز بیماری هایی مثل انواع سرطان  ،  آلزایمر  ( فراموشی دوران پیری )، بیماری های قلبی  ، آرتریت ( التهاب مفاصل ) پیشگیری کرده و فرآیند پیری را به تاخیر می اندازد.

4- مقدار بالای فیبر غذایی موجود در بروکلی برای 

افراد دیابتی  بسیار مفید است و افراد دیابتی برای کنترل بیماری خود بایستی این سبزی با ارزش را در وعده های غذایی خود قرار دهند.

5- کلسیم موجود در بروکلی ، به همان میزان کلسیم موجود در  شیر  است، در نتیجه مصرف آن برای افرادی که دچار پوکی استخوان  یا کمبود کلسیم هستند، بسیار مفید است. ولی چون شیر علاوه بر کلسیم ، دارای ویتامین D  نیز می باشد ، به عنوان منبع بهتری برای پوکی استخوان مطرح می شود زیرا ویتامین D  به جذب کلسیم در بدن کمک می کند.

 

 

کلم

(2272 مجموع کلمات موجود در متن)
(2412 بار مطالعه شده است)  

کلم گیاهی است از خانواده Cruiferae با نام علمی oheracea-Brassica این گیاه دارای انواع متنوعی است که از معروف ترین آن ها کلم برگ، کلم بروکسل، کلم پیچ، کلم قمری و کلم شلغمی را می توان نام برد. کاشت و برداشت آن به 600 سال قبل از میلاد در یونان بر می گردد. نوع کنونی آن در اروپای شمالی رشد و توسعه یافت. و مانند سیب زمینی و ذرت یکی از اجزای اصلی رژیم غذایی آن ها است. هم چنین مصرف آن در آلمان، استرالیا، روسیه و لهستان بسیار موسوم می باشد. در آمریکا ( کالیفرنیا، فلوریدا، نیویورک و تگزاس) این گیاه دارای سابقه طولانی در کشت و مصرف کلم است. پرورش و نگه داری کلم آسان است. رویش آن نسبتاً آرام صورت می گیرد و تکامل بعضی از انواع آن 200 روز به طول می انجامد. کلم خرد نشده را می توان تا چند ماه در یخچال نگه داری کرد و به اشکال مختلف تهیه و مصرف نمود. از نظر ترکیب شیمیایی، انواع کلم دارای مواد معدنی و ویتامین های زیادی است که به تفکیک درباره هر یک توضیح داده خواهد شد. از دیگر ترکیبات موجود در کلم گلوکوزیدها و ماده ای به نام Myrosin را می‌توان نام برد. Myrosin یک دیاستاز مخصوص است که در دانه خردل نیز وجود دارد و تندی دانه خردل مربوط به آن است. از هیدرولیز گلوکزیدها، گلوکز و اسانس گوگرد دار تولید می شود، که همین ماده پس از پختن کلم اغلب موجب تولید بوی نامطبوع گوگردی می شود. کلم پیچ (Cabbage ) این کلم بدون ساقه است. مصرف برگ و یا آب کلم تازه، دارای خاصیت ضد التهابی در بدن می باشد. مواد مغذی موجود در کلم پیچ 1- یک دوم لیوان کلم خام (70 گرم ) انرژی …………..18 ( کالری ) آب …………….92 ( درصد ) فیبر…………….2 ( گرم) چربی………….-( گرم ) کربو هیدرات………….4 ( گرم ) پروتئین………………1 ( گرم ) کلسیم……………..33 ( میلی گرم ) پتاسیم…………….172 ( میلی گرم ) منیزیم…………..11 ( میلی گرم ) فسفر…………..16 ( میلی گرم ) ویتامین A ……..RE 9 ویتامین C ……….23 (میلی گرم) ویتامین B6 ………..1/0 ( میلی گرم) فولات…………….30 ( میکرو گرم) 2-یک دوم لیوان کلم پخته( 75 گرم) انرژی…………17 (کالری) آب………….94 (درصد) فیبر………..2( گرم) چربی……….-(گرم) کربوهیدرات………..3 (گرم) پروتئین………….1 (گرم) کلسیم………….23 (میلی گرم) پتاسیم………..73 (میلی گرم) منیزیم………….6 (میلی گرم) فسفر…………….11 (میلی گرم) ویتامین A ……….RE10 ویتامین C ……….15 (میلی گرم) ویتامین B6 ……….1/0 (میلی گرم) فولات…………….15( میکرو گرم) کلم بروکلی (Broccili ) نام آن از کلمه لاتین bracbium به معنی بازو یا شاخه می آید. براکلی نیز غنی از ویتامین C,A می باشد. هم چنین فیتوکمیکال هایی مانند ایزوتیوسیاتات ها، ایندول ها و بیوفلاونوئیدها در آن موجود هستند که در پیش گیری از سرطان موثرند. در هنگام خرید باید انواع سبز آن را برگزید. در هنگام نگه داری نیز باید براکلی را بصورت نشسته داخل کیسه های سرباز در یخچال نگه داری کرد زیرا رطوبت باعث رشد قارچ در آن می شود. هنگام مصرف، براکلی ها را باید خوب شست. در هنگام پخت هم باید توجه داشت که گل های آن سریع تر از ساقه آن پخته می شود به همین دلیل می توان ابتدا ساقه و بعد از 3-2 دقیقه گل ها را به ظرف پخت افزود. مواد مغذی موجود در کلم براکلی 1-یک دوم لیوان خام(44 گرم) انرژی…………..12 (کالری) آب……………..91 (درصد) فیبر………….1 (گرم) چربی………….-(گرم) کربوهیدرات……….2 (گرم) پروتئین……….1 (گرم) کلسیم……………21 (میلی گرم) آهن………….-(میلی گرم) پتاسیم……….143 (میلی گرم) منیزیم………..11 (میلی گرم) فسفر………….29 (میلی گرم) ویتامین A ……….RE 68 ویتامین ث……….41 (میلی گرم) ریبوفلاوین……….1/0 (میلی گرم) ویتامین B6 ……….1/0 0میلی گرم) فولات………….31 (میلی گرم) ویتامین E ……….1 (میلی گرم) 2-یک دوم لیوان پخته(78 گرم) انرژی………….22 (کالری) آب……….91 (درصد) فیبر………….2 (گرم) چربی……….-(گرم) کربوهیدرات……….4 (گرم) پروتئین……….2 (گرم) کلسیم…………..36 (میلی گرم) آهن………….-(میلی گرم) پتاسیم………..228 (میلی گرم) منیزیم………..19 (میلی گرم) فسفر………….46 (میلی گرم) ویتامین A ……...RE 108 ویتامین ث……….58 (میلی گرم) ریبوفلاوین……….1/0 (میلی گرم) ویتامین B6 ……….1/0 (میلی گرم) فولات………….39 (میکرو گرم) ویتامین E ……….1 (میلی گرم) گل کلم (Cauliflower ) قسمت مورد مصرف غذایی آن به طور معمول گل آذین آن است. گلوکوزینولات موجود در آن باعث ایجاد طعم خردل مانند گل کلم می شود که این طعم به ویژه وقتی گل کلم به شکل خام مصرف می شود، محسوس تر است. مواد مغذی موجود در 100 گرم گل کلم خام انرژی…………...34 کالری آهن………….1 میلی گرم فولات…………..66 میلی گرم فیبر………….2 گرم ویتامین ث……….43 میلی گرم ویتامین B6 ……….3/0 میلی گرم بتاکاروتن………….50 میکرو گرم ویتامین E ……….2/0 میلی گرم کلسیم………….21 میلی گرم پتاسیم………….380 میلی گرم کلم بروکسل (Brusselssprouts ) در این نوع کلم، قسمت مورد مصرف غذایی آن معمولاً جوانه های متورمی است که در اطراف ساقه گیاه زیر چتر برگ ها، این جوانه ها بیرون می زند و به شکل غده های گوشتی سبز سفت به اندازه فندق و یا به شکل تکمه در می آید، و آن را کلم تکمه ای نیز می گویند. این نوع کلم نیز غنی از ویتامین C,A و فولات است و در پیش گیری از سرطان موثر است. مواد مغذی موجود در 78 گرم کلم بروکسل پخته انرژی………….30 کالری آب………….87 درصد فیبر………….2 گرم چربی………..-گرم کربوهیدرات………...7 گرم پروتئین…………..2 گرم کلسیم…………..28 میلی گرم آهن…………….1 میلی گرم پتاسیم………….247 میلی گرم منیزیم………….16 میلی گرم فسفر…………..44 میلی گرم ویتامین A ……….RE56 ویتامین C …….48 میلی گرم تیامین………….1/0 میلی گرم ریبوفلاوین……….1/0 میلی گرم ویتامین B6 ……..1/0 میلی گرم فولات………….47 میکرو گرم ویتامین E ……….1 میلی گرم به طور کلی همان طور که مشاهده می شود، انواع کلم غنی از ویتامین ث، ویتامینA ، اسید فولیک و حاوی فسفر، سولفور، کلسیم و سدیم هستند. فولات موجود در کلم برای زنان باردار بسیار مفید است زیرا کمبود آن باعث نقص در تشکیل لوله عصبی جنین می شود. هم چنین فولات در پیش گیری از بیماری های قلبی –عروقی نیز موثر است و این کار را با کاهش میزان سیستئین خون که از عوامل موثر در بروز بیماری های قلبی –عروقی است، انجام می دهد. لیکوپن موجود در کلم قرمز نیز با خاصیت آنتی اکسیدانی خود در پیش گیری از بیماری های قلبی –عروقی موثر است. از خواص دیگر کلم می توان به ملین بودن آن اشاره کرد که در رفع یبوست موثر است. در فرانسه معمول است که برگ های کلم را خرد کرده و شیره آن را می گیرند و باهم وزن آن، عسل، مخلوط کرده روزانه 4-3 قاشق سوپ خوری می خورند و معتقدند که برای نرم کردن سینه و آرام کردن سرفه مفید است. از مهمترین خواص این خانواده می توان به تاثیر آن ها در پیش گیری از سرطان اشاره کرد. ویتامین ث، بتاکاروتن، و ایندول موجود در انواع کلم در ایجاد خاصیت ضد سرطانی آن نقش دارند. مثلاً کلم براکلی به دلیل محتوی ایندول، گلوکوزینولات، بتاکاروتن و ویتامین ث در پیش گیری از انواع سرطان مثل سرطان ریه، معده، دهان، تخمدان، سینه، کولون و پروستات موثر است. برای توجیه این مطلب باید گفت: خاصیت ضد سرطانی این گروه مواد از طریق توانایی آن ها از بین بردن رادیکال های آزاد اکسیژن حاصل از متابولیسم که موجب آسیب سلول ها می شوند، اعمال می شود. هم چنین این مواد قادرند عوامل فعال کننده مواد سرطان زا را در بدن خنثی کنند. و یا با عوامل محرک تشکیل تومور در سلول برخورد کرده و مانع شروع تحولات و تبدیلات سرطان زایی در بدن شوند. تحقیقات مختلف نشان داده، کسانی که بیش تر، از سبزی جات به ویژه خانواده کلم استفاده می کرده اند کمتر به انواع سرطان مثل سرطان کولون مبتلا شده اند. مطالعات نشان می دهد مواد شیمیایی موجود در مواد غذایی در جریان طولانی رشد سرطان که ممکن است سال ها به طول انجامد، شانس زیادی دارند تا در تغییرات سلولی ای که در طول این مدت رخ می دهد وارد شوند. در این دوران ابتدا سلول ها، سرطانی می شوند یعنی DNA هسته سلول در اثر اصابت عامل سرطان زا نظیر یونیزه شدن در اثر تشعشع یا کشیدن سیگار یا تاثیر مواد سمی آفت زا و یا حشره کش ها و یا فاکتورهای دیگر نامعلوم ژنتیکی، شروع به تغییر وضع می کنند. سپس این سلول ها پس از این که تحت تاثیر تغییرات ناگهانی ژنتیکی قرار گرفتند، در ابعاد غیر طبیعی تقسیم و تکثیر می شوند و به شکل توده سلول های در حال رشد سریع سرطانی در می آیند. در این مرحله، آن را ضایعه های سلولی پیش سرطانی می نامند که بعدها این ضایعه ها به صورت تومور بدخیم سرطانی در خواهند آمد. سرعت پیش رفت و رشد سرطان در این مرحله با عوامل تحریک کننده آن ارتباط دارند مثلاً سیگار کشیدن و ورود شدید دود سیگار به ریه ها از عواملی است که پیش رفت این دوره را تسریع می کند. ترکیبات موجود در مواد غذایی ممکن است در هر یک از مراحل گوناگون رشد و پیشرفت سرطان وارد شده و موجبات تاخیر و یا توقف رشد آن را فراهم کنند. تعداد زیادی از عوامل ضد سرطانی موجود در مواد خوراکی طبیعی نظیر کلم و خانواده آن، نیروی ضد سرطانی خود را در سرتاسر سیستم دفع مسمومیت حاکم بر بدن انسان، برای کمک، به حالت آماده باش در می آورند و موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می شوند. بدین ترتیب که ترکیبات شیمیایی موثر موجود در کلم نظیر ایندول و سایر مواد شیمیایی مانند Dithiol thione روی آنزیم هایی که عامل مهم تقویت سیستم دفع مسمومیت بدن هستند، آثار تحریکی و تقویتی دارند و تحریک آنزیم ها موجب افزایش سرعت تاثیر سیستم دفع مسمومیت بدن شده و باعث آزاد شدن مولکول هایی به نام گلوتاتیون می شوند که این ماده طبیعی بدن، قادر به انهدام سموم، شامل عوامل سرطان زا است. نکته : با وجود تمام خواص ذکر شده در مورد کلم، افرادی که مبتلا به گواتر هستند باید در مصرف آن احتیاط کنند زیرا بعضی گلوکوزینولات های موجود در این خانواده به ایزوتیوسیانات تبدیل می شوند که از جذب ید توسط غده تیروئید جلوگیری می کنند.

 

خواص دارویی کلم

تصفیه کننده خون،کلم یکی از سبزی های معروف خوراکی است که تاریخی کهن دارد. کلم اقسام مختلفی دارد و به رنگ های گوناگون است. مانند : کلم سبز، کلم قرمز، کلم قمری. فواید کلم: کلم، رخسار را جلا می دهد و نیکو می سازد. کلم خواب آور بسیار خوبی است. کلم، حرکت کودکان نو پا را آسان می گرداند. مصرف کلم، صدا را صاف می کند. کلم پخته، بدن را از اخلاط فاسد و عرق زیاد پاک می کند. کلم پخته در درمان صرفه کهنه و درد کمر و زانو موثر است. کلم پخته، سردرد را تسکین می دهد. برگ کلم سوخته، بهترین پاک کننده زردی دندان ها و خشک کننده بسیار خوبی است. تخم کلم، ضد خونریزی لثه و ضد کرم دستگاه گوارش است. تخم کلم ضد کم خونی است و قوه بینایی و نور چشم را افزایش می دهد. مداومت در خوردن کلم، باعث از بین رفتن سنگ های ادراری و تناسلی خواهد شد. کلم به علت دارا بودن مواد گوگردی برای خارش و شستشوی موی سر شوره دار، داروی بسیار خوبی است. کلم تصفیه کننده خون استک کلم دارای یک اسانس سلفوره است که برای معالجه کرم امعاء به کار می رود. برای درمان زخم های عمیق و زخم های سرطانی، پماد برگ کلم با آرد جو مفید است. سوخته کلم برای درمان جوش های دهان، رفع زردی دندان و جلوگیری از ریزش مو مؤثر است. برای این منظور باید سوخته کلم را در محل مورد نظر بمالند و این کار را تکرار کنند تا اثر خود را ببخشد. خوردن 6/25 گرم تخم کلم که با آب پخته شده باشد، لکه های پوستی را برطرف می کند. شیره کلم خام، برای تقویت خون اشخاصی که کمبود آهن دارند مفید است. شیره کلم خام، غشاهای مخاطی معده و روده ها را پاکیزه می کند. برگ کلم له شده، برای درمانی ناراحتی های پوستی مؤثر است. کلم اکسیری است که دوای همه دردهاست و تمام اعضای بدن از آن استفاده می کنند و هیچ دردی نیست که در مقابل کلم دوام آورد. کلم زخم های بواسیر را التیام می دهد. کلم سنگینی گوش را درمان می کند. برگ های خام کلم سبز یا قرمز را قبل از غذا به صورت سالاد بخورید. زیرا برگهای کلم مقدار زیادی کلسیم و گوگرد دارد که برای تقویت خون بی اندازه مفید است و سالاد برگ خام کلم، بهترین درمان کم خونی است. مصرف سوپ کلم برای معالجه برونشیت و سرفه شدید مفید است. برگ کلم سفید یا قرمز در معالجه امراض کبد و یرقان (زردی) نتایج مؤثری دارد. کلم بهترین داروی طبیعی برای معالجه اسهال است، برای این منظور باید برگ کلم یا گل کلم را با آب بپزید و فلفل و کره به آن چاشنی کنید و با کره و نان برشته به عنوان غذا مصرف کنید. مصرف کلم، بیماری نفریت (ورم چرکی کلیه) را درمان می کند. مصرف کلم برای مبتلایان به نفریت به سبب دفع سموم موجب تسکین درد می شود. اگر برگ کلم را به وسیله گذاردن اطوی داغ روی آن به صورت پماد در آورده و روی جاهایی که در بدن درد می کند بگذارید این مرهم (ضماد) برای تسکین درد اعصاب و رماتیسم و سیاتیک مؤثر است. مصرف شربت کلم، روزانه سه قاشق و هر بار یک قاشق قهوه خوری تمام کرم های بدن را دفع می کند. کلم به علت داشتن آهک زیاد، ارسنیک و ید، یکی از غذاهای بسیار عالی و مفید است و برای درمان سستی استخوان، سل و کم خونی نظیر ندارد. در کلم املاح سولفات، نیترات دوپتاس، اکسیدهای آهن و گوگرد (اسانس گوگرد) وجود دارد. تذکر: خوردن کلم برای بیمارانی که مبتلا به گواتر و بواسیر هستند و افرادی که به خارش بدن مبتلا هستند مضر است. طریقه مصرف: مصرف کلم به صورت سالاد، بسیار لذیذ و نافع است. آب کلم نیز راهی برای مصرف کلم است اما ممکن است به ذائقه بسیاری از مردم خوش نیاید. برای این منظور می توان آب هویج خام و چند قطره آب لیمو به آن اضافه کرد و سپس مصرف کرد. بهترین کلم و روش نگهداری آن: وقتی کلمی را انتخاب می کنید، باید برگ هایش محکم و چسبیده باشد و سر آن سنگین و محکم و برگ های خارجی اش هنوز روی آن باشد. برای اینکه تازگی کلم حفظ شود، آن را در پارچه ای بپیچید و در یخچال نگهداری کنید

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:20  توسط قاری سید میا حسینی  | 

هندوانه


نام علمی Citrullus vulgaris
گياه شناسي
هندوانه گياهي است يكساله و يك پايه ساقه آن خزنده و پيچك دارد و برگهاي آن پهن با بريدگيهاي عميق مي باشد . گلهاي آن كوچك و زردرنگ است . ميوه آن رگدار يا دراز . پوست آن سبز رنگ و داخل آن قرمز مي باشد . تخمه هندوانه بر حسب انواع مختلف آن ممكن است سياه ، قرمز ، سفيد و يا زرد باشد .
خواص داروئي:
هندوانه از نظر طب قديم ايران سرد و تر است . گرما را برطرف مي كند و بهترين ميوه تابستان است .
1)هندوانه مدر است و به پائين آوردن فشار خون كمك مي كند
2)هندوانه معده را تقويت مي كند
3)پوست سفيد داخل هندوانه براي زخم گلو و دهان بسيار موثر است
4)مغز تخمه هندوانه كرم هاي معده و روده را از بين مي برد
5)هندوانه براي ورم مثانه مفيد است
6)هندوانه بدن را تازه شاداب مي كند
7)هندوانه براي اشخاص گرم مزاج بسيار خوب است
8)آب هندوانه مخلوط با سكنجبين علاج كننده يرقان و دفع كننده سنگ كليه است
9)براي خنك كردن بدن در روزهاي گرم تابستان هندوانه را با شكر بخوريد
10)براي برطرف كردن تب و اخلاط بدن هندوانه را با شير خشت بخوريد
11)براي رفع خارش بدن هندوانه را با تمبر هندي بخوريد
12)هندوانه را بايد هميشه بين دو غذا خورد يعني تقريبا سه ساعت بعد از غذا و يكساعت قبل از غذا . زيرا اگر بلافاصله بعد از غذا خورده شود در هضم غذا اختلال ايجاد مي كند همچنين نبايد آنرا با ميوه هاي ديگر مخلوط كرد زيرا توليد نفخ شكم مي كند خوراکی

هندوانه میوه ای با پوست ضخیم و اندازه های متفاوت است. رنگ پوست آن زرد و سبز پررنگ است، داخل آن به رنگ قرمز، صورتی و یا سفید دیده می شود، کمی معطر است و در  کشورهای گرمسیر در فصل تابستان مصرف بسیار زیادی دارد. صد گرم آن دارای 30 کیلو کالری ، 4/0 گرم پروتئین ، 2/0 گرم چربی، 4/6 گرم قند ، 3/0 گرم فیبر، 1 میلی گرم سدیم، 7 میلی گرم کلسیم ، 100 میلی گرم پتاسیم، 7 میلی گرم ویتامینC و 590 واحد بین المللی ویتامینA می باشد.

هندوانه خواص بسیاری دارد از آن جمله ضد استفراغ و تهوع است. مخصوصاً برای افرادی که در تابستان دچار گرمازدگی می شوند، نوشیدن آب هندوانه با کمی گلاب می تواند مفید باشد. ضدعفونی کننده بدن و در واقع پاک کننده روده ها بوده است.

درطب سنتی چین پوست هندوانه را خوب می شویند و درجلوی خورشید می گذارند تا خشک شود، سپس ازآن برای مبارزه با بیماری استفاده می کنند ، بدین صورت که 50 گرم پوست هندوانه را  درکمی آب می جوشانند و مانند چای آن را می نوشند که چون داری پتاسیم بالاست  برای مبتلایان به فشار خون بالا، فشارهای عصبی وهم چنین برای بیماران مبتلا به مرض قند مفید است.

هندوانه با داشتن بیش از90% آب، برای رفع تشنگی بسیار مناسب است. هیچ میوه ای تا این اندازه آب ندارد. چون هنداونه دارای مقدار خیلی کمی  سدیم است، آب زیادی از بدن دفع می شود و برای کسانیکه ناراحتی کلیه دارند و افرادی که ادرار غلیظ و زرد رنگ با بوی تند دارند ، بسیارخوب می باشد و حتی با نوشیدن آب هندوانه و آب به مقدار زیاد این مشکل را از بین می برند.

هنداونه به خاطر داشتن ویتامینC و ویتامینA و بتا- کاروتن و  لیکوپین ، صدماتی را که در اثر استرس، استعمال دخانیات، سموم محیطی و داروها وارد می شود کاهش می دهد. علاوه بر این ابتلاء به خیلی از امراض دنیای متمدن مثل سفت و سخت شدن دیواره سرخرگ، سرطان (خصوصا سرطان پروستات) و امراض دوران پیری مثل آلزایمر و پارکینسون را کاهش می دهد. علت این امراض رادیکالهای آزاد هستند. ویتامین های هندوانه خطر حمله آنها را به بدن تضعیف می کنند.

 دانشمندان دانشگاه بوستون کشف کردند که لیکوپن موجود در هندوانه، پوست را در مقابل اشعه ماوراء بنفش حفظ می کند.

درطب نتروپت خوردن هسته های هندوانه اهمیت زیادی دارد، بدین صورت که هسته را همراه هندوانه درمخلوط کن ریخته تا هسته ها در آب هندوانه خرد شوند. شخصی که آب هندوانه را با هسته خردشده میل کند و هسته را خوب بجود، کمک زیادی به پاک کردن روده می کند. برای افرادی که یبوست دارند، خوردن آب هندوانه به این ترتیب  و آب ولرم بلافاصله بعد از آب هندوانه در حالت ناشتا بسیار مفید است چون درمان یبوست با مصرف فیبرومایعات با هم، امکان پذیر است که هر دو در هندوانه موجود است.

از سایر خواص هندانه می توان موارد زیر را نام برد :

1- آب هنداونه به عنوان خنکی برای بیماران مبتلا به تب و بیماریهای عفونی مفید است زیرا عطش و التهاب بیمار را برطرف می کند.

2- هندوانه نرم کننده، ادرارآور و زیاد کننده عرق است، لذا پس از مصرف هندوانه سموم بدن از سه طرف ( ادرار، مدفوع، عرق) دفع می شوند و به زودی شادابی و طراوت مخصوصی به انسان دست می دهد.

3- تخم هندوانه ضد کرم می باشد.

تذکراتی درباره مصرف هندوانه :

1- خوردن هندوانه برای معده و نیروی جنسی اشخاصی که مزاج سرد دارند، زیان آور است.

2- خوردن هندوانه برای اشخاص سرد مزاج تولید درد مفاصل می کند و در این موارد خنثی کننده زیان هندوانه، عسل و قند و امثال آن است.

3- زیاده روی در خوردن هندوانه برای طحال زیان آور است .

4- هندوانه طبیعت سرد دارد، از این رو از مصرف زیاد آن در شب یلدا بپرهیزید

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:18  توسط قاری سید میا حسینی  | 

http://www.irteb.com/herbal/images/cocumber.gifتصویر خیار

نكته خيلي مهم :   ذكر  مورد استعمال داروهاي گياهي تنها بر اساس وظيفه اطلاع رساني اين سايت  ميباشد و به هيچ عنوان به معناي تجويز يا تكذيب مورد درماني ذكر شده نمي باشد .

خيار                       Cucumber 

نام علمی         Cucumis sativus

كليات گياه شناسي

خيار گياه بومي هندوستان است و از آنجا به نقاط ديگر جهان راه يافته است . حدود بيست قرن  قبل از ميلاد مسيح مصريان قديم از آن استفاده مي كرده اند .

ايالت فلوريدا مهمترين توليد كننده خيار در آمريكا است و حدود يك سو م خيار كل آمريكا را توليد مي كند .

خيار گياهي است علفي و يكساله داراي ساقه خزنده وپ وشيده از خارهاي نازك و خشن است . برگهاي آن بزرگ و داراي زاويه و دندانه دار است . گلهاي آن زرد رنگ كه به دو صورت نر و ماده روي يك پايه قرار دارند ميوه آن سبز رنگ و بسته به نوع و نژادهاي مختلف ممكن است كوچك و يا دراز باشد .

تركيبات شيميايي:

خيار داراي ساپونين و آنزيم هاي مختلفي مانند پروتئولي تيك و غيره و ويتامين ها و مواد معدني مختلف مي باشد .

در صد گرم خيار مواد زير موجود است .

انرژي                        8 كالري

آب                           95 گرم

پروتئين                    0/6 گرم

مواد چربي               0/1 گرم

مواد نشاسته اي      2/5 گرم

فسفر                    30 ميلي گرم

آهن                      0/2 ميلي گرم

كلسيم                  25 ميلي گرم

پتاسيم                 160 ميلي گرم

ويتامين آ                 250 واحد

سديم                    6 ميلي گرم

ويتامين ب 1           0/03 ميلي گرم

ويتامين ب 2           0/04 ميلي گرم

ويتامين ب 3          0/2 ميلي گرم

ويتامين ث            7 ميلي گرم

خواص داروئي:

خيار از نظر طب قديم ايران سرد و تر است و خنك كننده بدن مي باشد و به هضم غذا كمك مي كند .

1)خيار حل كننده اورات و اسيد اوريك است بنابراين مرض نقرس را درمان  مي كند .

2)خيار ادرار آور است .

3) خيار ادرار آور است .

4)خيار خون را تصفيه مي كند.

5)سوپ خيار حبس البول را از بين مي برد .

6)عصاره برگهاي له شده خيار ايجاد تهوع مي كند بنابراين در مسموميت ها و اختلالات دستگاه جهاز هاضمه مصرف مي شود .

7)خيار عطش را تسكين مي دهد .

8)خيار ملين است .

9)خيار را حلقه حلقه كرده و روي پوست صورت بگذاريد چين و چروكهاي صورت را از بين يم برد و صورت را جوان مي كند.

10)اگر پوست شما چرب است خيار را با آب مقطر بپزيد و با اين آب صورت خود را شستشو دهيد .

11)اگر مي خواهيد هميشه لطافت پوست خود را حفظ كنيد همه روزه از لوسيون زير استفاده كنيد :

يك خيار معمولي را با دو ليون آب بجوشانيد تا حجم آن يك ليوان شود سپس آنرا صاف كنيد و بگذاريد سرد شود بعد 50 گرم بادام خام و پوست كنده را آسياب كرده و با اين آب مخلوط كنيد و بهم بزنيد و با پارچه صاف كنيد و به محلول صاف شده 250 گرم الكل سفيد و يك گرم اسانس گل سرخ اضافه كنيد و كاملا هم بزنيد  هر روز از اين لوسيون طبيعي به صورت خود بزنيد تا پوست شما هميشه جوان بماند .

طرز استفاده:

به مبحث نسخه پيچي گياهان دارويي براي بيماري مورد نظر مراجعه نماييد

مضرات :

اشخاصي كه ناراحتي معده دارند نبايد در مصرف خيار زياده روي كنند زيرا ممكن است باعث اختلال در دستگاه هضم گردد . خيار نفاخ است چون سريعا در معده فاسد مي شود هميشه بايد آنرا قبل از غذا خورد كه به هضم غذا كمك كند . كسانيكه نمي توانند خيار را خوب هضم كنند بايد آنرا با نمك بخورند

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم اردیبهشت 1389ساعت 19:17  توسط قاری سید میا حسینی  | 

تاثیر جنگلات بالای محیط زیست

وجود پارک وفضای سبز در داخل محیط زیست به لطافت هوای محیط زیست کمک میکند وبخصوص محیط زیست کابل که در دامنه های کوی پغمان قرارگرفته،الوده گی های هوا دران خطراتی بسیار اورده است .دراغلب محیط های زیست بزرگ اروپا وامریکا وجود جنگل کمک بزرگی به ساکنین نموده با علم به انکه میزان ومقدار برف وبارن دراین نقاط فراوان است ولی هرگیز ازاهمیت ایجاد جنگل کاری کوتاهی نشده است.

آلوده کننده های هوا:

پنج نوع از مواد به عنوان آلوده کننده های عمده ی هوا شناخته شده اند که باعث بوجود آمدن بیش از 90 درصد عوامل آلودگی هوا می شوند. این پنج مورد عبارتند از:

کربن منو کسید

اکسیدهای نیتروژن

هیدروکربن ها

اکسیدهای سولفور

ذرات معلق

ذرات معلق:

به طور کلی به ذرات جامد و کوچک و قطرات مایع، ذرات معلق می کویند که در حال حاضر به شدت در آلودگی ها و مسائل و مشکلات مربوط به آن ها سهیم می باشد. تقریبا تنها راه ورود ذرات معلق آلوده کننده به بدن انسان، مجاری تنفسی می باشد. انتشار مواد آلوده کننده صنعتی مشکلاتی زیست محیط زیستی را چون بیماری های تنفسی، سمی شدن رودخانه ها و برکه ها و نابودی جنگل ها و محصولات کشاورزی ایجاد می کند. بنا براین ایجاد جنگل مصنوعی برای محیط های زیست کابل کاملآ ضروری به نظر میرسد . خشکی هوای داخل محیط های زیست وعدم وجود پوشش گیاهی در روحیه مردم محیط نیشین اثرمیگذارد .ساختمانهای چندین طبقه واسمان خراش های که امروز ساخته میشود عوامل متعددی را دران دخالت بدهند ودر اصل محیط زیست سازی جنگلکاری را درنظر بگرند .نظارت براصول محیط زیست سازی باید طوری عملی گردد که سطحی را به منظوری پارک در داخل محیط های زیست تامین کنند درساختن ان خراش های بزرگ حتی المکان ازقطع درخت در داخل محیط زیست جلوگری به عمل می اید . دراکثرازکشورهای پیشرفته جهان برای پارک ودرختکاری داخل محیط زیست اهمیت زیاد قابل میبا شند چنانچه محیط زیست داری محیط زیست زورنج درسویس وقتی به دلایل که از مردم زیاد قانع کننده نبود به قطعه چند درخت درمحیط زیست اقدام  نمود مطبوعات محیط زیست مقالاتی درمورد این چند درخت به رشته تحریر دراوردند. وازمحیط زیست داری دلایل قانع کننده ای براین عمل خواستند ،بامشاهده این مطلب میتوان توجه نمودکه دربعضی ازممالک تاچه اندازه جنگل وجنگلکاری درکمیسیون  مشترک ازدانشکده منابع طبعی ریاست جنگلات جنگلهای داخل محیط های زیست را درنظربگیرند.                                                         

نقش جنگلکاری درجلب سیاح هان:

اصولآزیبایی طبعیت یکی ازمواهب بی نظیر به شمار میاید مردم درساعات فراغت به اغوش طبعیت پناه میبرند،جنگل مصنوعی جایگاهی برای استراحت مردم وسیا حان میبا شد.اغلب کشورهای که جلب سیاح هان را با اهمیت تلقی میکنند،درایجا د جنگل کا ری برای جلب جها نگردان تا ثیرمینما ید.حتی برای جهان گردان درداخل جنگل میتوان امکا نات زند گی موقت  بوجوداورد.  اسایشگاه های متعدد وکاخ جوانان ومحصلان میتواند درمحیط های زیست که اطرافش جنگل باشد احداث گردد.همیشه درداخل گردش گاه های جنگلی امکان ایجاد تفریگاه برای مردم به وجود می اورند. بلاخره میتوان مناطقی ازجنگل رابه اداره جنگلات ومنابع طبعی واگذارکرد.         

نقش جنگلکاری درخیابانهاواثرآن درتصفیه هوای آلوده میحیط زیست:

درمحیط های زیست بزرگ وجود جنگلها وپارک ها عامل اصلی تصفیه هوای محیط زیست به حساب می اید . زیرا دود تیل وگازات وجود کارخانه جات هوای محیط زیست راالوده میکند،اوکسیجن کم کرده وبه مقدار گاز کاربولیک را اضافه مینماید درصورتیکه وجود درختان باعث میشود که گاز کاربولیک راجذب نموده واوکسیجن رادفع نماید.این عامل به درجه حرارت ومیزان رطوبت وفشار اتمسفیروجود روشنای بستگی دارد . زیرا برای بعضی درختان راش عمل جذب کلوروفیل درهوای ابری نیزصورت میگرد.به همین د لیل این درختان بنام درختان سایه پسند به حساب می اید درصورتیکه درروشنایی عمل جذب را انجام دهد وبه نام درخت .روشنی پسند یاد میشود.به تجربه ثابت شده است،درسرکهایکه چراغهای قوی درشب روشن میگردد،درختان که درنزدیک چراغها قراردارند برگهای خودرا دیرتر ازسایردرختان ازدست میدهند. برعلاوه درختان موجود میتوانند هوای مناطق را ازاوزن غنی نمایند که باعث کشتن میکروبهاخواهد شد به همین د لیل اسایشگاه های محصلین واستادان  را نزدیک نقاط پردرخت احداث میکنند مثال عمده ان لیلیه دانشگاه کابل وبلاکهای دانشگاه تعلیم وتربیه ودانشگاه ولایت ننگرهارمیباشد .همچنین درنقاط باطلا قی بعضی ازگونه های درختی میتوانند باجذب فراوان اب محیط زیست راسالم نمایند .چنانچه اکالیپتوس برای خشک کردن باطلاق ها ومناطق مرطوب ومبارزه بااکسیدوکاربن برگ درختان رول اساسی رابازی میکنند.

تأثیردرخت کاری ردیفی درسرکهاومحیط:

باعلم به این که درختکاری درسرکها دربعضی اوقات عامل تصادف برای موترهای که درسرکها بادرخت اصابت مینمایند به حساب می اید ولی درمناطق پرجمیعت وهمچنین درمقابل مکاتب که اجتماع دانش اموزان ازانجا عبور میکنند حفاظتی برای جان عابرین محسوب میشود .اگر درختان را کمی ازلب سرک دورتر ودرکنار پیاده رو هاغرس نمایم خطری متوجه دریور نخواهد شد فقط درسرک های عمومی خارج ازمحیط زیست درسرپیچ ازدرختکاری خوداری مینمایند تا دید راننده گان بهتر بتواند وسایط نقلیه مقابل رامشاهده نمایند وهچنین درختکاری درسرکهای عمومی درشب های تاریک وشب های برفی خط عبوری رابه مانشان میدهد وبرای راننده گان کمکی خواهدبود.مثال عمده ان سالنگها میباشد. اگراطراف سرکها رابادرختان مزین نمایم تاثیرات زیادی دارد،بخاطریکه سرکهارا برف پوشانیده باشد دریوران توسط همین درختان سرک را پیداکرده میتوانند وازراه منحریف نمیگردند.

شرایط درخت کاری ردیفی درسرک های خارج ازمحیط زیست:

 درختان که دراین موارد کاشته میشوند نباید زیاد ازحد ریشه های پراگنده داشته باشند واغلب شرایطی که در درخت کاری داخل محیط های زیست مراعات شده دراین موارد نیز باید درنظرگرفته شود. ازوجود درختانی ازقبیل صنوبر ،زبان گنشکک میتوان استفاده نمود. درمناطق استیپی ازوجود چناراستفاده میشود درصورتی که سرک ازداخل جنگل عبورنماید نرمی برای کاشت درخت احساس نمیشود .وجود این سرک ها به عنوان اتش برمیتواند مثمر باشد  انتخاب نوع درخت به اب وهوای محل وشرایط اکولوژیکی هر ناحیه فقیر خواهد بود. درختانی که درسرک اسیب دیده باشند ویاشاخه های انها شکسته باشد فوراانهاراجداساخت محل زخم رامرمت نمود. این درمان برای درختانی که در داخل محیط زیست میباشند زیاد تر الزامی است درواقع حمایت ازاین درختان بسیارلازیم به نظر میرسد. دیر زیستی درختان اصولا متفاوت میباشد دیر زیستی یک درخت را نباید با عمران اشتباه کرد .ظهورپوسیده گی دردرخت پا یان دیر زیستی است .درختان گاه گاهی درکهن سالگی احتیاج به همایت دارند. ودر درختان که پسیده گی حاصل نموده اند گاه داخل انها رابا سمینت یا مواد دیگری پر میکنند شاید بتوان تا ثیر حد امکان انهارا سرپا نگاه داشت.ازکشت درختان که میوه زیاد میدهد دراین موارد جلوگری میکنند زیرا برای اخذ میوه گاهی اطفال با اندا ختن سنگ مبادرت میکنند وعابرین ازان اسیب میبینند.                             

اهمیت وتأثیرجنگل کاری وفضای سبزبه عنوان تفریحکاه برای انسانها:

جنگل و پارك و فضاي سبز در داخل و اطراف محیط های زیست به مردم خسته از  زندگي ماشيني و سر و صداي محيط اين امكان را مي دهد كه بتوانند ايام فراغت را در اين مكان به استراحت و تفريح بپردازند و بچه ها از آپارتمان بيرون آيند و جهت تقويت فكر و بدن خود در محيطي آرام و با هوايي سالم به بازي بپردازند. طبيعت همواره با زيبائي هاي خود نظر انسان را به خود جلب مي نمايد و گياهان يكي از عوامل مهم زيبايي طبيعت بشمارمي روند. هر انسان از مشاهده طبيعت سرسبز جنگلها و مراتع لذت مي برد و با ديدن گل هاي زيباي طبيعي با رنگ هاي دلفريب كه از دل خاك سر بر آوده است به عظمت و رحمت خالق سبحان پي ميبرد و شكر نعمتهاي بيكرانش را بجا مي آورد. بسياري معتقدند كه جنگل در سبك موسيقي و نقاشي افراد تاثير خاصي دارد و بسياري از هنرمندان و اهل ادب از مناظر زيباي طبيعت در ايجاد اثر خود الهام ميگيرند.

اهمیت وتأثیرجنگل کاری درجلوگیری از سروصدای محیط:

يكي از آثار نامطلوب صنعت ايجاد سرو صدا در مناطق مسكوني است كه در اثر تراكم جمعيت، وسايط نقليه موتوري، كارخانه ها ووسايل و ماشين آلات ساختماني و ساختمان سازي توليد مي شود. اگر اقدامات لازم در جهت كمتر نمودن سر و صدا در محیط های زیست صنعتي بزرگ و نزديك میدان های هوای انجام نگيرد، مي تواند ناراحتي‌هاي عصبي و روحي ببار آورد. علاوه بر اقدامات فني لازم براي جلوگيري از سرو صداي محيط، جنگل كاري و ايجاد فضاي سبز در داخل محیط زیستها و اطراف مناطق صنعتي و فرودگاهها به ميزان قآبل ملاحظه اي از سرو صدا مي‌كاهد. در جنگل كاري بايد توجه داشت كه پهن برگان چون در تیرما خزان ميگردند براي اين منظور زياد مناسب نيستند ولي از طرفي ديگر چون سوزني برگان بيشتر در معرض خطر آتش سوزي مي باشند و در نتيجه مناطق مسكوني و تاسيسات صنعتي هم تهديد مي شوند بهتر است كه جنگل هاي سوزني برگ و پهن برگ به صورت مخلوط با هم کاشته شوند. ايجاد فضاي سبز مانع نفوذ صدا از قسمت زيرين ( محوطه ساقه درخت)  مي شود.

نقش وتأثیرجنگل ها وچراگاه ها درمبارزه باآلودگی هوای محیط زیست:

آلودگي هوا چه درمناطق محیط زیستي بوسيله وسايل دود زا و كارخانجات وساير منآبع آلوده كننده و چه در مناطق بيآباني در اثر حركت و جآبجائي ماسه ها و گرد و غبار بوسيله باد وجود دارد. مواد سمي موجود در هواي محیط های زیست فقط از لوله اگزوز ماشينها و يا دودكش كارخانه هاي داخل محیط زیست خارج نمي شود بلكه بادهايي كه از اطراف مي وزند سبب مي گردند كه گرد و غبار و گازهاي كارخانه‌هاي اطراف را هم وارد محیط زیست نمايند و به غلظت مواد سمي هواي مناطق مسكوني بيافزايند. درختان در جلوگيري و كاهش آلودگي هوا كه در بالا ذكر شد نقش اساسي دارند. بطور مثال یک درخت صد ساله راش با 2.5 تن وزن (وزن چوب خشک) در طول عمر خود 12.5 میلیون متر مکعب گاز کاربنیک هوا را جذب کرده است تا بتواند این مقدار چوب را تولید کند. همچنین درختان حامل ذرات ريز را شانه مي كنند و مي‌توانند در هر هكتار جنگل تا 68 تن گرد و غبار را هر بار در خود رسوب دهند اين موضوع براي مناطق بيآباني و محیط های زیست كه مورد تهاجم ریگ هاي روان قرار مي‌گيرند. بسيار حائز اهميت است چون با ايجاد كمربند سبز مي ‌توان از ورود گرد و غبار بداخل محیط زیست جلوگيري كرد. همگام،با شانه كردن گرد و غبار هوا، جنگل مقدار زيادي از باكتريها و ميكروبهاي معلق در هوا را در لاي شاخ و برگ خود رسوب مي دهد. مقدار باكتريهاي موجود در هواي جنگل به مراتب كمتر از مناطق غير جنگلي است.

طبق بررسيهاي دانشمندان روسيه درختان كاج، گردو، پسته ، آبيس سيبري، بلوط، فندق، اوكاليپتوس، ارس، افرا، بيد، زبان گنجشك و داغداغان از خود موادي در هوا پخش مي كنند كه باعث از بين رفتن بسياري از باكتريها و قارچ هاي تك سلولي و برخي از حشرات مضر مي شود اين ماده را توكين ( Tukin ) در سال 1956 فيتونسيد ناميده است. به طور مثال اگر پشه و يا مگس را زير سرپوشي قرار دهيم كه در آن برگهاي خرد شده اكاليپتوس و با زبان گنجشك وجود داشته باشد حشره فوق پس از مدتي مي ميرد. براي مبارزه با بيماري سل افراد مبتلا را در روسيه براي استراحت به مناطقي كه جنگل هاي كاج وجود دارد مي فرستند. با توجه به آنچه ذكر شد متوجه مي‌شويم كه اهميت جنگل فقط در تصفيه هوا از گرد و غبار نيست، بلكه در ضد عفوني هوا هم نقش موثري دارد و اين مسئله ايجاد فضاي سبز در اطراف و داخل محیط های زیست و اطراف بيمارستان‌ها، ‌مدارس و اماكن  عمومي را بخوبي گويا مي سازد. چراگاه نيز در مناطق بيآباني همچون پوششي روي خاكها و ماسه‌ها را گرفته و اجازه حركت به آنها نمي دهند.

ارزشهای زیست محیطی جنگلی ومحیط های زیست:

جنگلها با انجام عمل فتوسنتزيكي از منابع مهم توليد اكسيژن مورد نياز جانوران و انسان به شمار مي آيند.به طوري كه هر هكتار جنگل قادر به توليد اوکسیجن مورد نياز دست كم ده نفر در طول سال خواهد بود.به دليل تنوع ساختار افقي و عمودي درختان جنگلي ، به ويژه وجود درختاني با سرشت متفاوت و طبقات ارتفاعي مختلف ، جنگلها در مطلوبيت بهره مندي از اثرات فيزيكي، شيميايي و حرارتي پرتو خورشيد براي انسان ها تاثير به سزايي دارند، ضمن اين كه وضعيت تابش نور خورشيد در فضاي جنگلي نقش موثري در آرامش روحي انسانها دارد. جنگلها موجب تعديل آب و  هواي محيط مي شوند ، در ساعات روز به اين دليل كه شاخ و برگ درختان مانند حفاظتي در برابر پرتو نوراني خورشيد قرار مي گيرند ، دماي هواي جنگل كمتر از دماي فضاي غير جنگلي است و در طول شب نيز به اين دليل كه تغير و انعكاس حرارتي دما در محيط وخاك جنگلي كمتر است ، هواي محيط جنگلي خنك تر از فضاي باز است .در جنگل  تركيبي از آواي دلنواز پرندگان ، جريان آب دره ها و  رودخانه ها و به هم خوردن برگها و شاخه ها به روح و روان آدمي آرامش مي بخشد.از آنجا یكه محيط جنگلي فاقد انواع صداهاي گوشخراش و مخرب است ، محيطي امن و آرامش بخش براي استراحت انسانهاي خسته از فعاليت در مراكز صنعتي و محیط زیستي درايام فراغت است. شاخ و برگ درختان جنگلي گرد و غبار هوا را كه توسط باد جابه جا مي شوند ، جذب ميكنند و آلودگي هوا را كاهش مي دهند. سرب معلق در هوا حاصل فعاليت واحدهاي صنعتي و وسايل نقليه موتوري و يكي از مواد زهری وخطرناك براي انسان است كه از طريق تنفس جذب مي شود و عوارض و پيامدهاي ناگواري بر صحت انسان دارد. يكي از اثرات مفيد جنگلها جذ ب مقدار زيادي از دوده سرب معلق درهوا است كه از عوامل حفظ تندرستي انسان به شمار مي آيد .سيماي ظاهري درختان چشم انداز آرامش بخش ومطلوبي براي انسان به شمار مي آيد. درختان ودرختچه ها به دليل دارا بودن رنگهاي مختلف چشم اندازي طبيعي و ديدني در برابر ديدگان آدمي قرار مي دهند . به ويژه رنگ سبز برگ درختان كه از نظر روانشاسي از جمله رنگهاي آرامش بخش است،جنگل همچنين در زيبا سازي محيط زندگي جوامع بشري جايگاه ويژه اي دارد. مقاومت جنگل در مقابل ويرانگري هاي باد و طوفان ، نشانه و نماي از دوستي طبيعت و بشر است . درختان جنگلي در كاهش سرعت باد و طوفان نقش بسزايي دارند وموجب كاهش اثرات تخريبي اين عوامل مي شوند . پوشش گياهي درختان به دليل حفاظت از خاك ، قدرت نگهداري وجذب باران وكاهش سرعت سقوط برف و باران بر زمين نقش انكار ناپذيري در جلوگيري از جاري شدن سيلاب و كاهش اثرات مخرب آن دارد. با توجه به اين كه كاهش درجه حرارت هوا سهمي در افزايش رطوبت نسبي هوا دارد، درختان جنگلي با جذب نزولات و ذخيره كردن آن در سفره هاي آب هاي زير زميني و تبخير آن در ايام خشك ، موجب افزايش رطوبت نسبي هوا در فضاي جنگل مي شوند. افزون بر اين كه شاخ و برگ درختان با جلوگيري از تابش مستقيم نور خورشيد و كاهش اثرات تخريبي پرتوهاي خورشيدي ، مانع تبخير سطحي رطوبت خاك مي شوند.درختان با جذب ،نگهداري و افزايش زمان ذوب برفها بر روي شاخ و برگ خود از تجمع آنها جلوگيري كرده و مانع حركت توده هاي عظيم برف به شكل طوفان مي شوند.از آنجا كه توليدی دي اكسيد كاربن ناشي از سوختهاي فسيلي انعكاس پرتوهاي خورشيدي را از زمين ناممكن مي سازد،  در نتيجه ميانگين گرماي زمين افزايش يافته و پديده موسوم به گلخانه اي ايجاد مي شود كه اختلال در محيط زيست انساني را به دنبال دارد. بنابراين حفاظت وتوسعه جنگلها موجب جذب و رسوب دي اكسيد كاربن ومانع افزايش گرماي زمين و بروز پديده گلخانه اي خواهد شد. جنگلها بعنوان  محيط زيست طبيعي ، جای بسياري از حيوانات وحشي و پرندگان هستند و نقش موثر آنان در بهسازي محيط زيست انكار ناپذير است.با توجه به رشد فزاينده جمعيت انساني و توسعه بي حد و حصر تكنولوژي و قرارگرفتن در عصر صنعتي كه جوامع بشري از يك طرف با محدوديت منابع جنگلي و از سوي ديگر با آلودگي محيط زيست د ست به گريبان هستند، نقش و جايگاه جنگلها به دليل برخورداري از ارزش هاي فراوان و متنوع در جلوگيري از آلودگي ها اجتناب ناپذير است. همان طور كه مي دانيم لايه اوزن به مثابه سپري دفاعي در تقابل با اثرات تخريبي پرتو فرار بنفش داراي اهميت ويژه است . جنگلها با تثبيت لايه اوزن موجب كاهش آثار زيانبار پرتوهاي فرار بنفش و بيماريهاي ناشي از آن خواهند شد. كنترل آفات و امراض گياهي و جلوگيري از هجوم گونه هاي مهاجم به محصولات كشاورزي، پديد آمدن ارزشهاي زيبايي شناختي و هنري ، توليد انواع فراوردهاي غير چوبي ، امكان فعاليتهاي جنبي مانند پرورش انواع آبزيان، زنبورداري ، توليد قارچ ، فراهم ساختن زمينه هاي گردشگري و بسياري از فوايد ارزشمند ديگر دست آوردهاي گرانبهايي هستند كه به همین حضور و حفاظت جنگلها در اختيار بشر قرار گرفته اند. اهميت روز افزون نقش زيست محيطي جنگلها و تاثير همه جانبه آن در توسعه پايدار ايجاب مي كند براي ترويج فرهنگ حفاظت و حراست از جنگلها و به منظور برخورداري كامل از كليه ارزشهاي زيست محيطي دست در دست يكديگر ،تلاشي مشترك را عينيت بخشيم تا جنگلهای محیط های زیست کشورعزیزمان همچنان به عنوان ابزار آرامش وسعاتمندي نسلهاي امروز و فردا پايدار بمانند.                                                                      

نقش و تأثیرجنگل کاری درکاهش گرمای محیط زیست:

بطوری کلی گرما درسرزمین های خشک وسوزان مثل افغانستان شدید است هوای خشک درنحوه زندگی موجودات اثرفراوان دارد خشکی وگرما درروحیه مردم تاثیر مینماید سا کنین منا طق گرم وخشک ارامش روحی ندارند فقر طبعی وگاه قهر طبعیت دراین مناطق فراوان است . وجودجنگل های مصنوعی درتعدیل اب وهوااثرات مفید خواهد داشت . دربعضی ازنقاط جهان باایجاد جنگل مصنوعی درسطحی وسیع تغیرات دامنه داری دران سامان بوجوداورده اند ،کاشت کاج دریائ درغرب فرانسه واکالیپتوس درشمال افریقا وجنگلکاری وسیع درزلاند جدید شاهدی برای این مسله خواهد بود . وجود پوشش نباتی باعث کاهش درگرمای محیط زیست میشود . نبودن جنگل اغلب نقاط کشور ما وتخریب پوشش نباتی درچند قرن اخیر دراین سرزمین باعث گردیده که محیط های زیست مرکزی تعادل حرارتی محیط زیست مختل گردد . عدم وجود نبات ورستنی ساکنین ان منطقه را وادار میکند تااز سرزمین کوچ نمایند بنابران میتوان گفت جنگل باعث کاهش گرمابوده وارامش اب وهوابه محیط زیست میدهد .                                                                   

تأثیرجنگل ها وچراگاه ها درمبارزه بافرسایش حفظ وتولیدخاک:

عمل فرسايش بيشتر بوسيله آب و باد صورت مي گيرد. بادهاي مداوم در اثر ايجاد اختلالاتي در زندگي گياه و تبخير رطوبت زمين كه منجر به خشكي بيش از حد خاك مي گردند، سبب مي شوند كه تجديد حيات نباتات متوقف و يا به كندي صورت گيرد و با كم شدن پوشش گياهي عمل فرسايش آغاز شود. اگر انسان هم با بهره برداري بي رويه از بين رفتن گياهان را ناخواسته تسريع نمايد آنگاه مراكز مهم زراعتی و صنعتي و مسكوني در معرض تهديد قرار مي‌گيرند. جنگل به كمك شاخ و برگ درختان، از سرعت باد مي كاهد و با ريشه گياهان، خاك را حفظ مي كند و مانع ايجاد فرسايش مي شود. بعلت آرام بودن هواي داخل جنگل تبخير بسيارکم بوده و خطر خشك شدن خاك كه از شرايط مهم آغاز فرسايش است از بين مي‌رود. بارانهایکه  در مناطق فاقد گياه در روي زمين به صورت هرز آبهاي سيل مانند جاري مي شوند و چون مقاومتي در برآبر خود نمي بينند ذرات خوردوبزرگ خاك را حمل مي كنند و بتدريج در مسير خود و يا در پشت سدها و درياچه‌ها رسوب مي دهند، گاهي سبب طغيان رودخانه‌ها مي گردند و خسارات جانبي و مالي زيادي بار مي‌آوردند. در مناطقي كه پوشش گياهي وجود دارد، هنگام بارندگي قطرات باران به علت انرژي كه در مسير خود و همچنين تاثير قوه جاذبه زمين كسب مي كنند و مي توانند موجب متلاشي شدن ذرات خاك و جآبجايي آن شوند در اثر برخورد به شاخ و برگ گياهان به ذرات بسيار خورد تبديل گشته و به آهستگي روي خاك مي رسند. از طرفي بقاياي نباتي كف جنگل و مراتع همچون اسفنجي آب حاصل از بارندگي را د رخود جذب نموده و به آهستگي روي خاك رها مي كند و بدينوسيله خطر شتشوي خاك از بين رفته و خاك حفظ مي شود. در مورد نقش‌ پوشش‌ سطح‌ خاك‌ در كاهش‌ ضربه‌ قطرات‌ باران‌ آزمايشي‌ توسط‌ يكي‌ ازمتخصصين‌ مربوطه‌ در دو قطعه‌ زمين‌ انجام‌ گرفته‌ است‌. در اين‌ آزمايش‌ آبتدا علفهاي‌موجود زمين‌ با دست‌ كنده‌ شده‌ و سپس‌ زمين‌ به‌ دو قطعه‌ مساوي‌ تقسيم‌ شده‌ است‌. روي‌ يكي‌ ازقطعات‌ دو لايه‌ تور سيمي‌ خورد بافت‌ قرار داده‌ شد قطرات‌ باران‌ در اثر برخورد با آن‌ شكسته‌ شده‌ وبه‌ صورت‌ قطرات‌ بسيار خوردی درآمد شكسته‌ شدن‌ قطرات‌ عيناً توسط‌ شاخه‌ و برگ‌ پوشش‌گياهي‌ هم‌ صورت‌ مي‌گيرد خاك‌ از دست‌ رفته‌ از اين‌ دو قطعه‌ قطعه‌ پوشيده‌ شده‌ با تور سيمي‌ وقطعه‌ لوچ در طول‌ 10 سال‌ اندازه‌گيري‌ شد.  نتايج‌ بدست‌ آمده‌ از 10 سال‌ آزمايش‌ نشان‌ دادكه‌ خاك‌ از بين‌ رفته‌ از قطعه‌ لوچ‌ بيش‌ از 100 برآبر خاك‌ فرسایش یافته‌ از قطعه‌ پوشش‌دار مي‌باشد. گذشته‌ از اين‌ فرسايش‌ خاك‌ در منطقه‌ جنگلي‌ با فرسايش‌ خاك‌ در مناطق‌ ديگر تفاوت‌ دارد اگرچه‌ هر دو بلايي‌ است‌ كه‌ بر خاك‌ وارد مي‌شود ولي‌ خاكهاي‌ مناطق‌ جنگلي‌ بسيار حاصلخيزتر ازمناطق‌ ديگر است‌ با فرسايش‌ خاك‌ مواد حاصلخيزي‌ كه‌ طي‌ ساليان‌ متمادي‌ در خاك‌ ذخيره‌شده‌اند از دست‌ مي‌رود. در تحقيقات‌ انجام‌ شده‌ در يكي‌ از ايالت‌هاي‌ آمريكا () ثآبت‌ شده‌ است‌ كه‌ پس‌ از بريدن‌ درختان‌ يك‌ جنگل‌، جريان‌ آب‌ حاصل‌از بارندگي‌ در عرض‌ دو سال‌ در هر هكتار 95 كيلوگرم‌ ازت‌ نيتراتي‌ و 89 كيلوگرم‌ كلسيم‌ را از بين‌برده‌ است‌ در حاليكه‌ در يك‌ جنگل‌ دست‌ نخورده‌ ميزان‌ ازت‌ نه‌ تنها از بين‌ نرفته‌ بلكه‌ در هر هكتار2 كيلوگرم‌ نيز به‌ ميزان‌ آن‌ افزوده‌ شده‌ است‌. اين‌ مقدار ازت‌ از باران‌ دريافت‌ شده‌ است‌. همچنين‌كلسيم‌ از بين‌ رفته‌ بسيار كم‌ بوده‌ و مقدار آن‌ 7 كيلوگرم‌ در هكتار بوده‌ است‌.                                                                        

درختکار ردیفی درسرکهاوجاده های عمومی محیط:

درجاده های عمومی که قیر (پخته کاری)نیست وجود درختان کنارسرکها مانع تابش افتاب درسرکها شده ودرروزهای بارانی ازخشک شدن سرکها جلوگیری میکند،این عمل دراثر سایه درختان صورت میگیرد .بعضی اوقات حتی درسرکهای که قیر(پخته کاری)شده است وجود ریشه درختان باعث میگرددکه فرورفتگی وبرامدگی های درسطح سرک ایجاد گردد.ولی درزمستان این درختان ازضربات باران به روی خاک وزمین جلوگیری میکند وپناهی برای عابرین به حساب می اید ودرتیرما که درختان خزان میشوند برگهای فراوانی درسطح خیابان میریزند که باید بوسیله موظفین شاروالی جمع اوری شود لهذامستلزم مخاریجی خواهدبود.  ولی درسرک های که خاک لغذیده میباشند وجود درخت ازحرکت خاک جلوگیری مینماید.وهمچنین بادشکن مناسبی خواهد بود .بطوری کلی اگر درختان ردیفی درسرک های عمومی به فواصل منظمی ازسرک درپیاده روکاشته شوند فواید متعددی خواهد داشت .                                     

تأثیرجنگل کاری درتعدیل حرارت محیط زیست:

رستنی ها وبخصوص جنگل نیز درحرارت محیط زیست اثرمحسوسی دارند ودمای روزافزون فصلی زمین راتحت تاثیرونفوذ خودقرارمیدهند وباعث اعتدال ان میشوند؛ازشدت حرارت تابستان وازبرودت زمستان می کاهند واختلاف دمارا نسبت به محیط زیست عاری ازنبات وبدون درخت درحدود چند درجه تقلیل میدهند. 

نتیجه گیری منوگراف بالا:

      ازلابلاومحتوی سیمینارهذا(اثرات جنگل کاری درشهرها)  چنین نتیجه گیری میشودکه افغانستان یک کشورکوهستانی است، دراحداث وپرورش جنگل کاری درمناطق خشک وشهرها نقش ارزنده دارد . جنگل موجودی است که به لطافت هوای شهرها کمک میکند . جنگل کاری است که توجه وجلب سیاحان را بخود جلب نموده وامکانات زنده  گی مؤقت رابرای انهاتعین میکند که درشهرهای بزرگ عامل اصلی تصفیه هوای     جنگلات بوده که این عامل به درجه حرارت ،میزان وفشاراتمسفیر بسته گی دارد. ویکی اززیبایی های طبیعت وابسته به جنگلات میباشد .   وجودجنگلات وجنگل کاری درمناطق خشک وشهرهای کشوری عزیزمان ازتخریب وفرسایش خاک،حادثات بی مورد، ظهورسیلابها،بارانهای تندوغیره جلوگیری میکند.  جنگلات موجب تعدیل اب وهوای محیط میباشد.باایجاد کمربندسبز میتوان ازورود گرد وغبار بداخل شهر جلوگیری کرد.وهمچنان محیط جنگلی فاقدانواع صداهای گوشخراش ومخرب است ،محیط امن وارامش بخش برای استراحت انسانهای خسته ازفعالیت درمراکز صنعتی وشهری درایام فراغت است.

سفارشات:

       ازانجایکی معلوم  است  افغانستان یک کشور کوهستانی میباشد که با داشتن کوهای بلند ،بارانهای شدید،سیلابهای فراوان ،فقرجنگلات که مانع ظهور سیلابها میگرددرول عمده ای رادرمقابل بارنهای شدید بازی میکند .  ازقرارکه معلوم است بارانهای شدیدرا شاخه های درختان به پارچه های  خورد تبدیل نموده وقسمت دیگری ان توسط بقایائی نباتی در زمین  جذب  میگردد که  مانع ظهورسیلابها وابهای جاری میگردد. پس برای هرمحصل که کورس جنگلات ومنابع طبیعی راگرفته اند ضرور است که درولایات ،ولسوالی هاوقریه جات خودرفته  برای مردم این موضوع راگوشزد نمایند که همه انها دست  بدست همد یگرداده  وبا غرس یک اصلحه نهال وطن عزیز خویش را ازفقر بی جنگلی نجات دهند.  قسمیکه معلوم است  درافغانستان ملیون هاانسان زنده گی  میکند اگرهریـــــکی ازانها سالانه یک یک اصلحه نهال غرس نمایند مادارای یک افغانستان غنی ازجنگل خواهیم گردید .وهم بخاطرکه نسل  جوان  ازاین  موضوع اگاه  باشند  باید   مضمون اثرات جنگل کاری درشهرهارادرنصاب تعلیمی مکاتب بگنجانند .   پس لازیم است که ازخود شروع نموده وباابیاری یک یک اصلحه نهال که راکه درساحه پوهنتون برای مان وظیفه داده شده است کاری خودراغازنمایم .

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اردیبهشت 1389ساعت 22:57  توسط قاری سید میا حسینی  | 

جنگل

خداوند ج   را سپاس گذارم که  مر ا  توفیق عنایت فرمود تا  در مورد  یک موضوع  جهانی که  وخیلی ها  ضروری  تحقیق نمایم  وبتوانم شمه از معلومات در مورد  خلقت اش  حاصل نمایم  تا در آینده  بتوانم   شناسائی  درمورد  مخلوقات  او وطرز زندگی شان   با طبیعت   ومشکلات  که بر سر راه موجودات حیه و محیط شان  می آید بحث نمایم  که در آینده  مصدر  خدمت  برای  جامعه  بشری گردم. با توجه به افزایش روز افزون نفوس وانکشاف تکنالوجی وصنعت در سطح کره زمین موجودات حیه ومحیط زیست شان بایک سلسله مشکلاتی مغلق مواجه گردیده اند که این مشکلات ناشی از استعمال بیش از حد آفت کش ها ، دود کردن موتر ها ، طیارات ، انواع مختلف فابریکات ، صنایع ماشین آلات ، کشتی ها ، کارخانجات ، تأسیسات هستوی وغیره بوده وهمچنان بی توجهی انسانها در اثر بی توجهی به اساسات ایکالوجیکی خویش دست به یک سلسله کار های از قبیل شکار حیوانات وحشی ، قطع بی رحمانه وبی رویه جنگلات ، تخریب چراگاه ها و نابودی ساحه سبز ، عدم تنظیم درست زباله ها که باعث آلوده شدن آبهای تحت الارضی گردیده وسلامت موجودات حیه را در خطر می انداوزوند . زماینکه گازهای گلخانه ای از فابریکه جات وصنایع ماشین آلات تولید میگردند  در هوا رها گردیده  ، هنگامیکه شعاع آفتاب به زمین میتابد  در زمین جذب گردیده  ویک تعداد آن ها  دو باره انعکساس مینمایند درین حالت گازات انعکاس یافته  با رطوبت هوا و گازات  گلخانه ای یکجا گریده ، زمین را گرم  میساوزوند و  حالتی  را مثل گلخانه بوجود می آورند  ازین  سبب این گازات را بنام  گاز های  گلخانه ای می نامند . گازهای گلخانه ای عبارتند از  :  کاربن دای اوکسایدCO2   ، بخارات آّب ، میتان CH4   ،  نایتروجن دای اوکساید N2O  ،  کلوروفلورو کاربن ها  CFCs )) وغیره میباشند که هرکدام به نوبه خود  ضربه سنگینی را به محیط زیست  وارد مینمایند . خطرات مهم ایکه از ناحیه گازهای گلخانه ای بوجود می آیند عبارت از گرم شدن کره زمین Global warming ، تغیرات اقلیم Climate change ، تخریب لایه اوزون ... میباشد  هنگامیکه کره زمین در اثر ازدیاد گازهای گلخانه ای گرم شد ، باعث ذوب شدن یخ های قطبین گردیده وسطح آب بالامیرود که درینجا یک تعداد جزایرخورد وبزرگ زیر آب فرو میرود ، از طرف دیگر سیلاب های خطر ناک بوجود آمده و جنگلات ، محلات مسکونی ، مزارع ، حیوانات وغیره تاسیسات را نابود میسازد که باعث خسارات زیادی به جامعه بشری میگردد . همچنان طوفان های شدیدی ازآن بوجود می آید که ملیون ها دالر به انسان خساره وارد میکند. چون بیش از 50% این گازهای مضره کاربن دای اوکساید میباشد ، لذا جهت کاهش این گاز ودیگر گازهای گلخانه ای باید ساحه سبز ازدیاد گردیده وبه عوض مواد سوخت فوسیلی از انرژی آفتاب ، باد و نهایتاً از مواد هستوی استفاده بعمل آید. دراخیر لازم میدانم تا از استاد محترم پوهنمل نثار احمد کوهستانی که در راستای تهیه وترتیب وجمع آوری سمینار مرا یاری رسانید اظهار سپاس وقدر دانی نمایم واز خداوند لایزال برای شان قوت واستقامت هرچه بیشتر در راستای تربیه سالم نسل جوان وخدمت به کشور عزیز خویش خواهانم .

گرم شدن کرهء زمين (Global Warming)

گرم شدن زمین که در انگليسي  Global Warming یاد شده   و عبارت از افزایش درجه حرارت در سطح زمین واوقیانوس ها میباشد . در طول ۱۰۰ سال گذشته، کره زمين به طور غيرطبيعي حدود ۰٫۷۴ درجه سانتي گرید گرمتر شده که اين موضوع دانشمندان را نگران کرده‌است. برخي از دانشمندان معتقدند که دهه‌هاي آخري قرن بيستم، گرم‌ترين سال‌هاي ۴۰۰ سال اخير بوده است. گزارش‌ها حاكي از آن است که ۱۰ مورد از گر‌م‌ترين سال‌هاي جهان تنها از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۰۷ به ثبت رسيده است كه اين ميزان در ۱۵۰ سال گذشته بي‌سابقه بوده است به نظر مي‌رسد فعاليت‌هاي صنعتي در ايجاد اين مشکل بسيار موثر است و به گرم شدن کره زمين کمک مي‌کند. از سال ۱۸۸۰ اندازه‌گيري حرارت هواي کره زمين آغاز شده‌است و تا کنون نيز ادامه دارد. پيش‌بيني مي‌شود تا سال ۲۰۱۴ زمين شاهد ریکارد Record  بي‌سابقه «گرم شدن» باشد. همچنين گفته مي‌شود گرم شدن کره زمين، در سال ۲۱۰۰ باعث خشکسالي شديد، گرماي سوزان و طوفان‌هاي وحشتناک خواهد شد. روند گرم شدن   کره زمين بين سال‌هاي ۱۸۵۰ تا ۲۰۰۶ در مورد دلايل اين پديده، يک سلسله از تیوري‌ها بر تأثير گاز‌هاي گلخانه‌اي بر اين پروسه مبتني است و برخي ديگر پروسه های نظير فعاليت‌هاي آتشفشاني و گرم شدن زمین  و همچنين فعاليت هاي خورشيدي را دليل اين پديده مي‌دانند. استناد اين دانشمندان براي گفته‌هاي خويش، وقوع دوره‌هاي سرد و گرم در طول مدت زماني است که از عمر زمين مي‌گذارد. به عقيده بسياري از دانشمندان با افزايش آگاهي‌هاي عمومي، مصرف بيشتر سوخت و انرژي، افزايش سطح فضاي سبز و جلوگيري از تخريب جنگل‌ها، تجدید  مواد و استفاده از انرژي ‌هاي جايگزين سوخت‌هاي فوسيلي مانند باد و خورشيد مي‌توان اين پديده و اثرات منفي آن بر زندگي بشر را کنترول کرد. گرم شدن کلی کره زمین، به معنای افزایش اوسط درجه حرارت سطح زمین است. از اواخر سالهای ۱۸۰۰، اوسط درجه حرارت بصورت عموم 0.4 –   0.8  درجه سانتیگراد افزایش یافته است. بسیاری از علما پیش بینی کرده اند که اوسط درجه حرارت زمین در سال ۲۱۰۰، 1.4 – 5.8  درجه سانتیگراد افزایش خواهد یافت. این مقدار افزایش، بیشترین مقداریست که ظرف هزار سال اخیر، برای زمین پیش آمده است . دانشمندان نگران این مشکل اند که انسانها و اکوسیستم های طبیعی نتوانند خود را با این تغییرات سریع آب و هوایی توافق دهند. اکوسیستم شامل ارگانیزمهای زنده و محیط فیزیکی در یک محدوده مشخص است. این گرم شدن عمومی می تواند منتج به ضررهای فراوانی شود، به همین دلیل کشورهایی در سراسر جهان، به منظور کنترول این بحران، قراردادی را به نام پروتوکول کیوتو (Kyoto) طرح کرده اند.

پروتوکول کیوتو

در سال 1997، نمایندگان 160کشور جهان در کیوتوی جاپان گرد هم آمدند و قرار دادی به نام پروتوکل کیوتو را تنظیم کردند. این قرارداد برای کاستن انتشار گازهای گلخانه ای است. از سال 2008 تا 2012، سی و هشت کشور صنعتی ناچار به کاستن انتشار گاز CO2 و پنج کشور دیگر ناچار به کاستن انتشار گازهای گلخانه ای خواهند بود. این کشورها باید 1990 مرکز انتشار خود را کنترل نموده و سالانه 95 درصد از میزان انتشار آنها را کاهش دهند. این قرارداد شامل حال کشورهای در حال توسعه نمی باشد. اما کشورهای صنعتی را تشویق می کند که داوطلبانه با کشورهای درحال توسعه برای کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه ای همکاری کنند.  دلایل افزایش حرارت سطح زمین علما هواشناسی گرم شدن هوا را از سالهای ۱۸۰۰، آنالیز کرده اند. اغلب آنها به این نتیجه رسیده اند که فعالیتهای انسانی عامل اصلی گرم شدن هوا است. فعالیتهای انسانی با افزایش خاصیت گلخانه ای زمین در گرم شدن زمین دخالت دارد. اثر گلخانه ای، سطح زمین را در پروسه  پیچیده ای که با همراهی نور خورشید، گازها و ذرات موجود در اتمسفر صورت می گیرد، گرم می کند. گازهایی که گرمی را در اتموسفیر زمین نگه می دارند یا اصطلاحاً به دام می انداوزوند، گازهای گلخانه ای نامیده می شوند. اصلی ترین فعالیت انسانی که منجر به گرمی زمین می شود، سوزاندن سوختهای فوسیلی  (ذغال سنگ، نفت، گاز طبیعی) و از بین بردن جنگلها است. بیشتر سوخت فوسیلی  در وسایط ، کارخانه ها و نیروگاه ها به مصرف می رسد. سوزاندن این سوختها گاز کاربن دای اکساید با علامت اختصاری CO2 تولید می کند   .   CO2از گازهای گلخانه ایست که روند فرار گرمی از جو به فضا را بسیار کند می کند. درختان و دیگر نباتات  در روند فوتوسنتیز ، گاز CO2را از هوا جذب می کنند. با از بین بردن نباتات ، میزان گاز CO2در هوا افزایش می یابد. تجزیه شدن نباتات  نیز منجر به افزایش این گاز می شود. گروه کمی از دانشمندان معتقدند که افزایش گازهای گلخانه ای عامل اصلی این افزایش حرارت نیست بلکه افزایش انرژی تابیده شده از خورشید عامل اصلی می باشد. اما بیشتر علما هواشناسی تاثیر این عامل را در روند افزایش حرارت  عمومی کره زمین بسیار ناچیز می دانند.

گرم شدن زمین چیست؟ (What is Global  Warming)

گرم شدن زمین شاید مهمترین مشکل محیطی در جهان امروزی محسوب گردد . مقدار گازهای گلخانه ای درحالت افزایش در اتموسفیر بوده که در اثر فعالیت های انسانی و تغیرات در ترکیب اتموسفیر وگرم شدن زمین میباشد . علمای هواشناسی بدین باور اند که فعالیت های انسانی مانند سوختن فوسیل ها باعث این مشکلات گریده است .  علما واقعه گرم شدن زمین را برای ده سال پیش بینی میکنند که بعضی تأثیرات منفی آن  در سراسر جهان قرار ذیل است :

ï                 ایجاد وقوع خشکسالی در بعضی ساحات وسیلاب در دیگر مناطق .

ï                 افزایش درجه حرارت ابحار و دریا ها.

ï                 افزایش حادثه خرابی آب وهوا مانند توفان ها وتند باد ها .

ï                 ذوب شدن یخ های قطبین و آب شدن طبقات یخ .

ï                 ازبین رفتن حیوانات بحری وغیره

ï                 فرسایش ساحل دریا و کاهش ایکوسیستم در سواحل ابحار .

عوامل گرم شدن زمین         (The Global Warming Causes)

کثافات تولیدی فابریکات ، صنایع ، موتر ها ودیگر ماشین ها قسمت عمده آلودگی های محیط زیست را تشکیل

 میدهند ، مثلاً یک عراده موتر به تنهائی به مقدار هزاران 1000  پوند کاربن دای اوکساید CO2  را در یک سال به فضا رها میکند . همچنان وسایل نقلیه بحری نیز به مقدار کافی کثافات را در فضا و ابحار رها نموده موجب بهم زدن تعادل طبیعی ایکوسیستم (Ecosystems  ) های جهان میگردند . چنانچه استعمال مواد کیمیاوی کلوروفلوروکاربنز (Chlorofluorocarbons) که معمولاً در یخچالها ، موتر ها   و   دیگر وسایل نقلیه بکار برده میشود ، موجب ایجاد سوراخهای بزرگی در طبقه اوزون (Ozone layer ) در بالای قطب جنوب (Antarctica) زمین گردیده است.

کارین یکی ازاثر استعمال سوخت های فوسیلی بوجود میآید یکی از عومال کرم شدن کرده زمین محسوب میگردد

گازکاربن داي اوکسايد  CO2، که عمدتاً از استعمال سوخت‌هاي فوسيلي ناشي مي‌شود، به عنوان يکي از عوامل افزايش حرارت زمين مطرح است. هيات بين المللي بررسي تغييرات آب و هوايي Intergovernmental Panel on Climate Change   یا (IPCC) مي‌گويد تغييرات جوي که در سراسر جهان مشاهده مي‌شود به احتمال خيلي زياد ناشي از عواملي است که بشر در آنها دست دارد. آکادمي ملي علوم آمريکا نيز فعاليت انسان‌ها و توليد گازهاي گلخانه‌اي را علت اصلي اين پديده معرفي مي‌کند.

دانشمندان با استفاده از معلومات جمع‌آوري شده از گياهان، يخچال‌ها و ساير نمونه‌ها به اين نتيجه دست يافته‌اند و معتقدند که اين تحقيقات به‌طور قطعي تاييد مي‌کند که فعاليت‌هاي انساني بر آب و هوا تأثير مي‌گذارد. ولي برخي دانشمندان معتقدند که افزايش حرارت در سال‌هاي اخير را مي‌توان به فعاليت‌هاي خورشيدي و تابش آن نسبت داد. اين گروه مي‌گويند تصاعد کاربن دای اوکساید و ساير گازهاي گلخانه‌اي کمتر از آن است که تغييرات مشاهده شده را توجيه کند. همچنين نابودي و آتش‌سوزي جنگل‌ها به عنوان يکي از دلايل گرم شدن زمين مطرح شده است. درحقيقت درختان با جذب کاربن دای اوکساید، آن را ذخيره مي‌نمايند که در اثر سوختن، آن را آزاد مي‌نمايند. بنابراين آتش‌سوزي در جنگل‌ها مي‌تواند به‌عنوان يکي از دلايل افزايش ميزان کاربن دای اوکساید در اتموسفير و درنتيجه گرم شدن   کره زمين مورد توجه قرار بگيرد. شايان ذکر است ميزان گرماي زمين را به طور موقت افزايش مي دهد.

مقایسه تاثیرات گرمی این ساحه بین سالهای 1999و 2004

تکلیف عمده دیگر بحران وتقلیل کیفی در مدیریت محیط زیست همانا کثرت نفوس است ، قرار راپور تهیه شده " اکادمی نظارت سراسری جهان مقیم واشنگتن  در سال 1994م  (Worldwide Watch Institute, Washington D.C,1994 )  ترتیب شده بود ، چنین استدلال مینماید : "ظرفیت تولیدی سیاره زمین برای تولید مواد غذائی قریب است به حد اعظم خود برسد " بطور مثال در سال 1994 نفوس کره زمین 5.4 ملیارد بوده ودر طول 40 سال آینده 3.6 ملیارد دیگر برآن افزوده خواهد شد . پس 40 سال آینده سالهای مجادله به منظور تهیه مواد غذائی برای تغذیه نفوس دنیا خواهد بود . چنانکه  40 سال قبل جنگ سرد بالای آیدیولوژی ها بود ، 40 سال آینده به مخاصمت وعداوت بالای تهیه وتوزیع مواد عذائی و آب آشامیدنی مبدل خواهد شد . بحران قلت مسکن مشکل حاد دیگر محیط زیست است ، چنانچه در اعلامیه استانبول تحت عنوان "اجندأ مسکن" که توسط کنفرانس محل رهایش ملل متحد در سال 1996م دایر گردیه بود چنین اعلام داشتند که در شروع قرن 21  در حدود 50 %  نفوس جهان در شهر ها به حالت بحرانی اقامت خواهند داشت ، لهذا مسئله خانه سازی ورهایشی یکی از مهم ترین تکالیف حکومات محلی وملی خواهد بود . تاجایکه معلوم است در حدود یک ملیارد از مسکونین ممالک روبه انکشاف به داشتن سر پناه مناسب موفق نیستند . موجودیت چنین احصائیه های دقیق موجب انگیزه جدی برای 180 کشور جهان شد تا در کنفرانس قاهره که توسط سازمان کنفرانس نفوس ملل متحد (United Nations Population) پلان 20 ساله ای را به منظور تحدید نسل (Birth control) انکشاف اقتصادی وتقویه نسوان به جهت توانمندی بهتری جهت چوکات کاری برای دول اشتراک کننده این کنفرانس تهیه نمودند .

عامل واقعی گرم شدن زمین

دانستنی های چند در رابطه با گرم شدن کره زمین

بر اساس نتیجه تحقیقی رابطه مستقیمی بین فعالیتهای خورشیدی و تغییرات حرارت  کره زمین در چهارصد سال گذشته وجود دارد  . در این برنامه خورشید به عنوان عامل اصلی در تغییر حرارت  کره زمین در دوره های متفاوت زمین معرفی شده است، نظریه ایکه تعدادی زیادی از دانشمندان و محققان از اویل دهه پنجاه میلادی به آن معتقد بوده اند. در این نظریه لکه های خورشیدی که باعث بوجود آمدن میدانهای مقناطیسی قوی در سطح خورشید می شود و باعث ازدیاد اشعه های وارده به کره زمین می شود. به غیر از تاثیر مستقیم خورشید بر حرارت  کره زمین با تاثیر گذاری بر روی میزان تشکیل ابرها، خورشید در تغییر حرارت  کره زمین نیز نقش ایفا می کند. در این مستند به تحقیقی اشاره می شود که در سال 1991 میلادی در موسسه هواشناسی دانمارک انجام پذیرفته که در آن به رابطه مستقیمی بین فعالیتهای خورشیدی و تغییرات حرارت  کره زمین اشاره شده که در چهارصد سال گذشته وجود داشته است، رابطه ای که بین میزان کاربن دای اوکساید و افزایش حرارت  هوا وجود ندارد.

اثرات گلخانه ای(Greenhouse Effects)

گرم شدن بایوسفیر(Biosphere) که موجب تغیر اقلیم جوی ودر نهایت سبب آب شدن کنده های عظیم یخ قطب زمین میگردد . گرچه این عمل ممکن هزاران سال را در برگرفته باشد اما بدون شک که در قرن اخیر سرعت این عملیات در قطبین بیشتر بوده وادامه به همین منوال آن موجب بلند آمدن سطح آب در ابحار و وسیله خطرات غیر قابل تحملی خواهد شد.

اثرات گلخانه ای

تحقيقات نشان مي‌دهند بين افزايش ميزان گازهاي گلخانه‌اي موجود در اتموسفر با گرم شدن کره زمين ارتباط مستقيمي وجود دارد. زمين مقداري از انرژي خورشيد را جذب مي‌کند و باقي آن را منعکس مي‌نمايد.در طي اين پروسه طول موج نور تغيير پيدا مي‌کند. بعضي از گازهاي موجود در جو زمين، اين تابش خروجي را جذب مي‌کنند. مالیکول گازهاي گلخانه‌اي، بسيار بيشتر از ساير گازهای نور ماورای بنفش را جذب مي‌کند. جذب انرژي توسط مالیکولهاي گاز سبب حرکت مالیکول و افزايش انرژي آن مي‌شود. وقتي اين اتفاق در مقياس بزرگ رخ دهد، مانند اين است که زمين را با يک پتو پوشانده‌ايم. گرم شدن کل نواحي زمين افزايش مي‌يابد. اين پديده اثر گلخانه‌اي و گازهايي که در آن موثرند، گازهاي گلخانه‌اي ناميده مي‌شوند . با افزایش میزان آلوده کننده های جوی و پدید آمدن اثر گلخانه‌ای ، دانشمندان پیش بینی کرده‌اند که اوسط درجه حرارت هوا در نتیجه افزایش میزان CO2 و سایر گازهای گلخانه‌ای به اندازه چند درجه افزایش خواهد یافت و این افزایش حرارت ، روی آب و هوا ، محیط زیست و اکوسیستم‌های مختلف ، کشورهای جهان تأثیر خواهد گذاشت. دانشمندان معتقدند که گرم شدن کره زمین از مدتها پیش در جریان بوده است و بطور عمده علت افزایش حرارت به اندازه دو سوم یک درجه سانتیگراد از سال 1860 به بعد افزایش گازهای گلخانه‌ای می‌باشد.

میکانیزم اثر گلخانه ای

تاثیرات گلخانه ای زمین

سطح و جو کره زمین بطور عمده توسط نور خورشید گرم می‌شود. بیشترین گستره نورخورشید که به زمین می‌رسد در محدوده نور مرئی قرار دارد. از کل نور ورودی خورشید از تمام طول موجها حدود 50 درصد به سطح زمین می‌رسد. 20% بوسیله گازها (UV) بوسیله اوزون و IR بوسیله (CO2 و H2O ) و قطره‌های آب در هوا جذب می‌شود و 30% دیگر بوسیله برف و یخ و آب و بدون آنکه جذب شود منعکس شده و به فضا بر می‌گردد. زمین مانند هر جسم گرم دیگر ، انرژی منتشر می‌‌کند. انرژی منتشر شده از زمین نور تحت قرمز است که در گستره 4 تا 50µm قرار دارد. این ناحیه گرمی ماورای بنفش نام دارد. بعضی از گازها در هوا می‌توانند تحت گرمی ماورای بنفش  با طول موجهای خاصی را جذب کنند. بنابراین تمام ماورای بنفش منتشر شده از سطح و جو زمین مستقیما به فضا باز نمی‌گردد و در فاصله کوتاهی پس از جذب آن بوسیله مالیکول های معلق در هوا مانند CO2  منتشر و مجدداً به سطح زمین هدایت و از نو جذب شده و باعث گرم شدن بیشتر سطح زمین و هوا می‌شود. پدیده هدایت مجدد IR گرمایی به سمت زمین اثر گلخانه‌ای نامیده می شود.

گاز هاي گلخانه اي در اتموسفير

اثر گلخانه اى عبارت است از گرم شدن كره ى زمين در اثر ازدياد کاربن داي اوکسايد و بخار آب و غيره در هوا كه باعث حرارت آفتاب در روى زمين گردیده و حالتي مثل داخل گلخانه را به وجود بياورد .  تأثيرات گلخانه ئي باراول توسط جوزف فورير Joseph Fourier  درسال 1824  کشف شد وتحقيق کميت آن توسط Svante Arrhenius درسال   1896 صورت گرفت . پروسه اين عمليه که بوسيله جذب و انتشار اشعه ماوراي بنفش توسط گازهاي گرم کننده در هوا و همچنان در سطح زمين ميباشد . اين گاز ها  داراي حرارت تقريباً 33 C0   بود . گازهاي مشهوريکه در زمين قرار دارند عبارت از بخارات آب  که داراي(35 -70 % )  ، کاربن داي اوکسايد    CO2از (9-25 % ) ، میتان CH4   از)  4-9 %  ( و اوزون O3  ) 3-7 % ) تأثيرات گلخانه ئي اند. در اثر فعاليت  انسانها از شروع انقلاب صنعتي  غلظت هاي گاز هاي گلخانه ئي داراي افزايش قابل ملاحظه بوده که تشعشعات گرمخانه ئي از کاربن داي اوکسايد (CO2  ) ، ميتان (CH4) ، تروفاسفوريک اسيد ، اوزون (O3) ، کلوروفلوروکاربن ها (CFCs  ) ، و نايترس اوکسايد (N2O) ميباشد .  نسبت دقیق بین گازهای گلخانه ای ناشی از فعالیت های انسان وگازهایکه از اکوسیستم های طبیعی (تالابها) ، سوختهای فوسیلی (ذغال سنگ ، نفت وگاز ) ومنابع زمین شناسی (آتشفشانی) به اتموسفیر رها میشوند یکی از پرجنجال ترین مسایلی است که بین کشور های صنعتی تولید کننده نفت و در حال توسعه وجود دارد . به منظور دستیابی به ثبات غلظت گازهای گلخانه ای در سطح فعلی لازم است غلظت CO2 ، CH4   و N2O  به ترتیب بیش از 60% ، 15-20 % و 70-80 %  کاهش پیداکند که این امر مستلزم اطلاعات کامل ، پوشش زمین وکاربرد اراضی در هریک از کشور ها میباشد . درین مورد نه تنها نوع محصولات کشت شده بلکه فشردگی ، تناوب مقدار تأسیسات (انرژی ، کودهای کیمیاوی ) باید مشخص شود . کاهش مساحت زمینهای طبیعی در اثر تبدیل جنگلهای گه رمسیری به زمینهای زراعتی ، چرای مفرط وقطع اشجار جهت تأمین زمینهای مسکونی همچنان ادامه پیدا خواهد کرد . البته ممکن است سرعت آن کاهش یابد ، از آن جایکه مرز بین محصولات زراعتی ، جنگلها ومراتع به درستی معلوم نیست لذا بسیاری از بر آورده های قبلی درحال حاضر مشکوک به نظر میرسند . نهایتاً روند مصرف کود های کیمیاوی در حال حاضر وتا سال 2010  حاکی از آنست که مصرف آنها در حال افزایش است . چنین به نظر میرسد حتی با اندازه گیری دقیق به منظور استفاده بهتر از کودهای کیمیاوی ، تلفات N2O  از کودهای کیمیاوی همچنان ادامه خواهد داشت . گازهایی که در گرم شدن گلخانه‌ای زمین دخالت دارند عبارتند از : آب ، کاربن دای اوکساید ، میتان و سایر گازها به مقدار کم می‌باشند.

1.            کاربن دای اوکساید (CO2)

حدود یک چهارم اثر گلخانه‌ای ناشی از جذب نیمی از IR حرارت انعکاس شده در گستره طول موج 14 تا 16 میکرومتر توسط مالیکول های کاربن دای اوکساید میباشد. افزایش غلظت CO2 در جو ، از خارج شدن مقدار بیشتر IR باقیمانده جلوگیری کرده و باعث گرم شدن بیشتر هوا می‌شود.

2.            بخار آب

بخار آب بیشترین گازگلخانه‌ای در جو زمین است و علت پدید آمدن حدود دو سوم این اثر می‌باشد. و معمولا IR گرمایی در گستره طول موج 7.5µm - 5.5 را جذب می‌کند. ارتعاشهای دیگری در آب وجود دارند که نور تحت قرمز با طول موج 12µm را جذب می‌کند.

3.                    میتان (CH4)

میتان از نظر اهمیت در میان گازهای گلخانه‌ای پس ازکاربن دای اوکساید و آب قرار دارد. در مقایسه با CO2 به ازای هر مالیکول اثر گرم شدن کره زمین با افزایش میتان 23 برابر بیشتر از اثر مربوط به CO2 است. اما امروزه افزایش مالیکول های CO2 80 تا 90 برابر افزایش مالیکول های میتان می‌باشد. بنابراین اهمیت میتان در گرم شدن کره زمین کمتر است.

نقش گازهای گلخانه ای در گرم شدن کره زمین

تحقیقات نشان میدهدهد که بین افزایش میزان گاز های گلخانه ای موجود در اتموسفیر با گرم شدن کره زمین ارتباط مستقیمی دارد .به گزارش سرویس علمی پژوهشی ایسکانیوز و به نقل از مجله علمیscience در حال حاضر، افزایش یکنواخت در میزان حرارت و حرارت  مناطق استوایی و نتیجه آن در بروز گرمای کره زمین، مهم‌ترین اثر را بر روی تغییرات آب و هوای جهان و تشدید وقوع طوفان‌های ویران کننده دارد . کشف ارتباط بین گازهای گلخانه‌ای و گرمی زمین بسیار نکته حیاتی است، زیرا مناطق گرمسیری بیشترین میزان انرژی خورشیدی را دریافت می‌کنند و به این ترتیب می‌توانند در گرمی سایر مناطق جهان موثر باشند.  بررسی‌های صورت گرفته نشان می‌دهد میزان حرارت مناطق آبی گرمسیری در طول 50 سال گذشته حدود 1 الی 2 درجه افزایش داشته است. یکی از علل بروز این حادثه افزایش گاز CO2 در اتموسفیر به علل سوختن سوخت‌های فوسیلی  است. اینجاست که ارتباط بین افزایش حرارت  مناطق گرمسیری و افزایش گازهای گلخانه‌ای مشخص می‌شود.

نقش اثر گلخانه ای طبیعی در تعادل گرمایی زمین

این واقعیت که سیاره زمین با لایه ضخیمی از یخ پوشیده نشده است به علت نقش طبیعی اثر گلخانه‌ای است. سطح زمین همان اندازه که با انرژی دریافتی از خورشید گرم می‌شود، با میکانیزم اثر گلخانه‌ای نیز گرم می‌شود. نقش جو برای زمین همانند پتو می‌باشد که در فضایی که پوشش می‌دهد مقداری از گرمای آزاد شده از جسم را حفظ می‌کند و باعث افزایش حرارت می‌شود چنانچه جوی در کار نبود و حرارتی وسطی سطح زمین حدود  15+بود در حالیکه به خاطر وجود جو و اثر گلخانه‌ای این حرارتی اوسط 15+ می‌باشد.

اثرات ایکولوژیکی وغیر مستقیم ناشی از تغیر اقلیم

درمقیاس کیفی ، اثرات غیر مستقیم متعددی از تغیر اقلیم بر زراعت میتوان پیش بینی نمود ، بسیاری از آنها اثرات منفی میباشد که عمدتاً مورد توجه رسانه های گروهی است این اثرات عبارتند از :

E           از دقت پیش بینی های کلی مربوط به هوا واقلیم ودر نتیجه ، مشکل تر شدن برنامه ریزیهای میان مدت مزرعه.

E           کاهش تنوع در بعضی محیط های حساس ازجمله جنگلهای مناطق حاره .

E           بالا آمدن سطح آب در یاها ( 40 سانتی متر در صد سال آینده ) ودر نهایت ، زیر آب رفتن بخشی از زمینهای با ارزش زراعتی در مناطق ساحلی .

E           افزایش شیوع آفات وامراض خصوصاً انواع ناشناخته آن .

E           تغیر مکان ساحات ایکولوژیکی فعلی در بعضی موارد در افق صدها کیلومتر ودر ارتفاع صد ها متر خواهند داد که این امر خود به خطرات متعددی از جمله عدم تطابق گیاهان وخصوصاً درختان با تغیرات حاصله وهمچنین عدم سازگاری سیستم های مختلف زراعتی با شرایط به وجود آمده منجر خواهد شد .

E           درجه حرارت بیشتر سبب افزایش طول دوره رشد ونموی نباتات ومحصولات زراعتی در مناطق سرد وکوهستانی شده که این موضوع خود در بعضی مناطق باعث افزایش تولید محصولات زراعتی میشود و برعکس درمناطقی که قبلاً اقلیم گرمتری داشته اند تغیر اقلیم سبب کاهش تولیدات زراعتی خواهد شد .

E           تعادل فعلی تولید غذا بین مناطق سرد ومعتدل ومناطق گرم ونیمه گرمسیری میتواند نامطلوب تر شود .

اثرات مستقیم بر فزیولوژی نباتی

گازهای گلخانه ای میتان CH4 ، نایترس اوکساید N2O و کلوروفلوروکاربن ها CFCs اثرات شناخته شده مستقیمی را بر محصولات فزیولوژیک نباتات ندارند . این گازها تنها باعث تغیر درجه حرارت جهان شده وبنابرین در این جا در مورد آنها بحث نخواهد شد و به جای آن بحث بعدی بیشتر روی اثرات افزایش گاز کاربونیک ، اوزون افزایش اشعه ماورای بنفش به دلیل کاهش اوزون در لایه استراسفیر ، افزایش درجه حرارت وپیچیدگی ها وتغیرات حاصله در چرخه هایدرولوژی متمرکز خواهد شد .

مقایسه درختان یک ساحه در فاصله جند

عواقب افزایش گرمی زمین

برخي از دانشمندان، افزايش طوفا‌ن‌ها و گردبادهاي سهمگين را يکي از نتايج گرم شدن کره زمين قلمداد مي‌کنند. اغلب كارشناسان اقليمي معتقدند كه اين روند مي‌‌تواند به وقوع خشكسالي‌ها، سيل‌ها، بادهاي گرم و توفان‌هاي مهيب‌ تر منجر شود اما بعضي از آنها هم بر اين باور هستند كه بعضي از اين حوادث رخ داده علامت گرم شدن زمين نيست چون اين آشفتگي و نابسماني ويژگي طبيعي آب و هوا ست. از پيامد هاي ديگر بالا آمدن آب دريا هاو در نتيجه رفتن مناطق ساحلي و جزاير زير آب و رقيق شدن آب اقيانوس ها و در نتيجه افزايش باران در تمام جهان است .

نمای از گرمایش زمین

گرم شدن حرارت زمين باعث شده است که درجه حرارت داخلي يخچال‌هاي طبيعي واقع در نقاط مختلف جهان ازجمله يخچال‌هاي واقع در قطب شمال، قطب جنوب و چين افزايش پيدا کند و درنتيجه با آب شدن تدريجي، حجم زيادي از ذخاير اين يخچال‌ها ذوب شود. اين مساله از آنجا حائز اهميت است که اين يخچال‌ها بخش عمده‌اي از ذخاير آب آشاميدني جهان را تشکيل مي‌دهند. بنابراين منابع آب آشاميدني سالم رو به کاهش مي‌گذارد و احتمال شيوع بيماري‌هايي که از طريق آب آشاميدني ناسالم شيوع مي‌يابند، بيشتر مي‌شود. طبق گذارشات سازمان صحی جهاني، بيماري‌هايي که از تغييرات اقليمي و گرم شدن زمين ناشي مي‌شود، هر ساله باعث مرگ و مير ۸۰ هزار نفر در کشورهاي آسيايي مي‌شود . ادامه این افزایش گرمی   آثار مخرب زیادی در بر دارد ممکن است نباتات و حیوانات به مخاطره جدی بیفتند. زیستگاه های نباتات  و حیوانات دچار تغییرات اساسی می شوند. الگوهای آب و هوا دستخوش تغییرات می شوند و نتیجه آن وقوع سیل و خشکسالی و طوفانهای شدید مخرب خواهد بود. افزایش گرمی   با ذوب نمودن یخهای قطبی، باعث بالا آمدن سطح آب دریاها می شود. در مناطق خاصی از زمین، بیماریهای انسانی گسترش می یابد و محصولات  زراعتی نابود می شوند.

1.      تاثیرگرمی  بر آبها

 در هنگام گرم شدن هوا، گرمی آب اقیانوسها نیز افزایش می یابد و منجر به بروز مشکلاتی در اکوسیستم اقیانوسها می شود. برای مثال گرم شدن آبها ممکن است باعث بروز پدیده ای به نام سفیدی مرجانهای دریایی شود. وقتی که آب گرم می شود، مرجانها ماده ای را که عامل رنگ و تغذیه آنهاست از درون خود خارج می کنند. در این حالت رنگ مرجانها سفید می شود و چنانچه گرمی آب به وضع طبیعی برنگردد، می میرند. گرمی زیاد همچنین منجر به وقوع بیاریهایی می شود که بر جانوران دریایی تاثیر گذار است.

2.      تغییر شکل زیستگاه های طبیعی

ممکن است در محلهای طبیعی مسکونی حیوانات و نباتات  تغییرات شدیدی روی دهد. بسیاری از انواع زیستی مشکلات زیادی را برای ادامه حیات در شرایط جدید خواهند داشت. برای مثال بسیاری از نباتات  گلدار، بدون طی کردن زمستانی سرد، شگوفه نخواهند زد.

3.      تاثیر گرمی  بر آب و هوا

تکرار وقوع شرایط بحرانی آب و هوا منجر به خسارات زیادی می شود. تغییرات الگوهای بارش باعث افزایش سیلابها و خشکسالی در نواحی مختلف می شود. طوفانها و تندبادها، بیشتر و قدرت  مندتر به وقوع خواهند پیوست.

4.      بالا آمدن سطح آبها

 ادامه گرم شدن هوا، در طی چند قرن، مقادیر زیادی از یخهایی که صفحه آنتارکتیکا را پوشانده اند، ذوب می کند. در نتیجه سطح آبها در کل زمین بالاتر می آید. بسیاری از مناطق ساحلی ممکن است دچار سیل زدگی، فرسایش، از بین رفتن زمینهای خشک و ورود آب دریاها به آبهای شیرین شوند. بالا آمدن آب دریاها ممکن است منجر به غرق شدن شهرها، جزایر کوچک و دیگر مناطق زیستی شود.

5.      تهدید سلامت انسانها

 بیماریهای گرمسیری نظیر مالاریا و تب دنگی (dengue) به مناطق زیادی شیوع پیدا می کند. ادامه یافتن گرمی  و شدت یافتن آن می تواند عامل مرگ و میرهای زیاد و بیماریهای گوناگون شود. سیل و قحطی، گرسنگی و سوء تغذیه را افزایش خواهد داد.

6.      خنک کردن زمین

علما هواشناسی در حال حاضر مشغول مطالعه برای کنترل و محدود کردن افزایش گرمی کره زمین می باشند. دو روش کلیدی به این منظور وجود دارد. اول محدود کردن تولید گاز CO2 و دوم تصفیه هوا

a.                    محدود کردن انتشار گاز CO2

دو تخنیک موثر  برای محدود کردن تولید CO2 وجود دارد: اول جایگزین کردن منابع دیگر انرژی به جای سوختهای فوسیلی  و دوم استفاده بهتر از سوختهای فوسیلی .

استفاده از برق افتابی سولر

استفاده از انرژی بادی

منابع انرژی جایگزین سوخت فوسیلی ، CO2 تولید نمی کنند. این منابع شامل باد، نور خورشید، انرژی هسته ای و گرمی  زیر زمین می باشند. دستگاه  هایی به نام توربین بادی می توانند انرژی باد را به انرژی الکتریکی تبدیل کنند، باطریهای خورشیدی نیز می توانند نور خورشید را به انرژی الکتریکی تبدیل کنند و نیروگاههای گرمی  زیرزمین می توانند از گرمی ی موجود در لایه های زیرین خاک انرژی الکتریکی به دست آورند.

استفاده از این منابع هزینه های بیشتری را نسبت به سوختهای فوسیلی  در بر دارند. با اینحال پیشرفت تحقیقات درباره استفاده از آنها می تواند منجر به کاهش هزینه های آنها نیز شود.

b.        تصفیه هوا :

تصفیه هوا به دو شکل صورت پذیر است: اول، انبارهای زیر زمین یا زیر آب. دوم، ذخیره سازی در نباتات  زنده.  با تزریق و ورود CO2 تولید شده در صنعت به زیر زمین یا در اقیانوس می توان این گاز را ذخیره کرد. مناسبترین مکان در اعماق زمین برای انجام این کار، انبارهای طبیعی نفت و گازیست که بیشتر ذخایر آنها استخراج شده است. با ورود این گاز به این گونه انبارهای طبیعی، استخراج بازمانده ذخایر آنها بسیار آسانتر می شود. سود ناشی از تسهیل بهره برداری، هزینه های این روش تصفیه را جبران می نماید. رسوبات عمیق نمک و ذغال سنگ نیز مکان مناسبی برای انجام ذخیره سازی CO2 می باشند.  اقیانوسها می توانند CO2 بیشتری ذخیره کنند اما دانشمندان هنوز موفق به تخمین آثار محیطی این ذخیره سازی نشده اند.

7.        ذخیره سازی در نباتات  

نباتات  سبز به هنگام رشد، CO2 موجود در جو را جذب می کنند. آنها کاربن موجود در CO2 را با هایدروجن  ترکیب کرده، قند ساده تولید می کنند و آنرا در انساج خود ذخیره می نمایند. پس از مرگ گیاه، با تجزیه آن، گاز CO2 از آن متساطع می شود. اکوسیستم هایی با زندگی نباتی غنی، می توانند CO2 بیشتری را در خود حبس نمایند.

8.        بررسی گرم شدن

    پیش از استفاده از وسایل گرمی  سنج، دانشمندان بر اساس نشانه های فراوانی، افزایش گرمی کره زمین را مورد بررسی قرار داده بودند. نشانه ها حاکی از این بود که افزایش گرمی   از سالهای 1900، در هزار سال اخیر بی سابقه بوده است.  در سال 2001، هیئتی با مسئولیت کنترل تغییرات آب و هوا به نام IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change)که از طرف سازمان ملل پشتیبانی می شدند، نتایج بررسی های به اثبات رسیده در خصوص گرم شدن زمین را منتشر کردند. علما هواشناسی مشغول بررسی عوامل طبیعی و دخالتهای انسان در گرم شدن زمین ظرف 100 سال اخیر شدند. هیئت IPCC همچنین نتیجه پیش بینی های گرمی هوا تا سال 2100 را اعلام نمود. در هر حال بررسی ها نشان می دهند که راه حل فوری برای این مسئله وجود ندارد. حتی اگر تمام منابع انتشار گاز CO2 را ناگهان حذف کنیم، روند گرم شدن هوا، به دلیل وجود گازهای گلخانه ای که در حال حاضر وارد جو شده اند، تا سال 2100 ادامه خواهند داشت.

نتیجه گیری وسفارشات

گرم شدن کره ء زمین عبارت از افزایش درجه حرارت سطح زمین میباشد که این عوامل از سال 1880 بدینسو افزایش قابل ملاحظه نموده است ، گفته میشود درین مدت زمان بطور اوسط بیشتر از یک درجه سانتی گراد درجه حرارت زمین بالا رفته است واین روند به سرعت در حال افزایش است وپیش بینی میشود که تا سال 2100 اوسط درجه حرارت کره زمین از 1.4-5.8 درجه سانتی گراد بالا برود که باعث خشکسالی شدید ، طوفان های خطرناک ، قحطی وگرسنگی بوجود خواهد آمد. عواملیکه باعث گرم شدن زمین میگردد عبارت از تولید گازهای گلخانه ای ناشی از تولید فاریکه ها ، صنایع ، کارخانجات ، مواد سوخت فوسیلی ، استعمال مواد کیمیاوی ، عدم توجه به محیط زیست ، قطع بی رحمانه وبی رویه جنگلات ، تخریب چراگاه ها ، از بین بردن ساحات سبز وشکار حیوانات وپرندگان وحشی وغیره میباشد .  برای جلوگیری از  آلودگی   محیط زیست بخصوص گرم شدن کرهء زمین یک سلسله موارد مهم به شکل ذیل پیشنهاد میگردد :

1.      کاهش گازهای گلخانه ای  ناشی از تولید فابریکه ها ، صنایع ، کارخانجات ، ازدیاد موترها بخصوص موتر های مودل پاین  در شهر ها ، توجه انسانها در استفاده از مواد گرم کننده باید مدنظر گرفته شود .

2.      تعویض مواد سوخت فوسیلی مثل نفت و زغال سنگ در نیروگاهها با گازهای طبیعی برای کاهش CO2 به انرژی منابع طبیعی از قبیل انرژی خورشید ، انرژی بادی وانرژی هستوی .

3.            حذف کردن کیمیاوی CO2 خروجی از نیروگاهها توسط دوغابی از کلسیم سیلیکات .

4.            حذف میتان از طریق واکنش با رادیکالهای آزاد هایدروکسیل .

5.            دفن صحی زباله‌ها برای کاهش انتشار میتان از دواپاشی غیرهوازی زباله‌ها .

6.      انکشاف ساحات سبز ، احیای جنگلات ، توسعه چراگاه ها ، پوشش ساحات توسط نباتات بخصوص نباتاتیکه در مقابل عوامل نامساعد محیطی مقاومت داشته باشند .

7.            جلوگیری از شکار حیوانات وحشی و پرندگانیکه در آب وخشکه زندگی میکنند ، شرایط محیط زیستی برای آنها مساعد گردد

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اردیبهشت 1389ساعت 22:53  توسط قاری سید میا حسینی  | 

خصوصیات گیاه‌شناسی

بادام زمینی گیاه بومی برزیل بوده و از آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافته است. آب و هوای گرم برای کشت این گیاه مناسب می‌باشد. بادام زمینی گیاهی است یکساله دارای ساقه‌ای راست که ارتفاع آن در حدود 30 سانتیمتر می‌باشد. برگهای آن مرکب از دو زوج برگچه است گلهای آن دو نوع متفاوت به رنگ زرد می‌باشد که پس از تلقیح ، دم گل خم شده و به سطح خاک می‌رسد و سپس به تدریج در خاک فرو رفته و میوه در داخل خاک تشکیل می‌شود.




میوه بادام زمینی به طول تقریبی 4 سانتیمتر است و دارای پوسته شکننده به رنگ خاکستری مایل به زرد می‌باشد. بر روی پوسته یک تا سه برجستگی مشاهده می‌شود که هر یک محل دانه‌ها را نشان می‌دهد. دانه بادام زمینی تقریبا مانند فندق به رنگ سفید مایل به زرد بوده ولی تخم مرغی شکل است. پوسته نازکی دانه را پوشانده که به رنگ قرمز قهوه‌ای است.

انواع بادام زمینی

چهار گونه از بادامهای زمینی محبوبیت بیشتری دارند: اسپانیایی ، رونده ، ویرجینیا و والسینا. علاوه بر اینها انواع قرمز و سفید تنسی هم وجود دارند. گونه‌های خاصی از آنها را به سبب تفاوتهای طعم ، مقدار روغن ، اندازه و شکل کاربردهای خاصی دارند. در بسیاری از موارد مصرف ، انواع مختلف آنها قابل معارضه می‌باشند بیشتر بادامهای زمینی که با پوسته داد و ستد شده‌اند از نوع ویرجینیا و برخی از گونه‌های والنسیا هستند.

این گونه‌ها به علت اندازه درشت و ظاهر جذاب پوسته آنها انتخاب شده‌اند. از بادام زمینی اسپانیایی بیشتر در شیرینیهای بادام زمینی ، مغزهای شور و خمیر بادام زمینی استفاده می‌شود و بیشتر انواع رونده آن در تهیه خمیر بادام زمینی کاربرد دارند. گونه‌های مختلف این میوه بر حسب نوع رشد شاخه‌ها و طول آنها متمایز می‌شوند و برای هر نوع از بادام زمینی گونه‌های بسیار زیادی وجود دارد.

کشت

گل Arachis fabaceae روی سطح زمین بوجود آمده و پس از پژمرده شدن ، ساقه آن رشد کرده به طرف پایین خم می‌شود و تخمدان را وارد خاک می‌کند. زمانی که دانه رسیده، رنگ بخش داخلی غلافها به نام پوشش دانه از سفید به قرمز مایل به قهوه‌ای تغییر می‌کند. هنگام برداشت محصول ، کل گیاه را که شامل بیشتر ریشه‌ها است از خاک جدا می‌گردد. رنگ غلافها ابتدا نارنجی رگه‌دار با گلهای شبیه نخود و گلبرگهای زرد رنگ است که بر روی خاک در خوشه‌های کناری رشد می‌کنند.

پس از خود گرده افشانی گیاه (بادامهای زمینی خود آمیزه‌های کامل هستند) گلهای آن کم‌رنگ می‌شوند. ساقه‌های موجود در پایه‌های تخمدانها که قلاب نامیده می‌شود به سرعت دراز شده و با چرخش به سمت پایین موجب نفوذ دانه‌ها به عمق چند اینچی خاک می‌گردد تا شرایط رشد کامل آنها فراهم شود. وظیفه غلافها جذب مواد غذایی است. این میوه دارای پوسته‌های چروک‌داری است که ما بین دو تا سه عدد دانه محصور شده‌اند. دانه رسیده این میوه همانند سایر دانه‌های نبشی از قبیل لوبیاست اما بر خلاف پوشش دانه‌های سخت نبشها ، دارای پوششی به ضخامت کاغذ بر روی دانه می‌باشد. بادام زمینی در نور و خاک کشاورزی شنی حاوی خاک رس ، شن و مواد گیاهی بهتر رشد می‌کنند.




آنها به پنج ماه هوای گرم و بارش سالانه 20 تا 40 اینچ یا آبیاری معادل این مقدار نیاز دارند. غلافها 120 تا 150 روز پس از کاشت دانه‌ها به رشد کامل می‌رسند. اگر محصول را خیلی زود برداشت کنند این غلافها رشد کامل نکرده‌اند، اگر آنها را خیلی دیر برداشت کنند این غلافها در ساقه پاره شده و در خاک باقی خواهند ماند. نگهداری نادرست بادام زمینی می‌تواند منجر به آلودگی آنها به Fungus Aspergillus Flavus که ماده سمی آفلاتوکسین آزاد می‌کند، می‌شود.

خواص داروئی

بادام زمینی از نظر طب قدیم ایران متعادل است. چون بادام زمینی دارای پروتئین می‌باشد بنابراین از نظر غذایی بسیار مهم است.

·         برای تقویت ریه و طحال مفید است.

·         کلسترول خوب خون را بالا می‌برد.

·         درد معده را از بین می‌برد.

·         نرم کننده سینه است.

·         سرفه خشک را برطرف می‌کند.

·         شیر را در مادران شیرده زیاد می‌کند.

·         ملین است.

·         بسیار مقوی است.

·         برای تقویت قوای دماغی مفید است.

·         به هضم غذا کمک می‌کند.

استفاده‌های غذایی

بادام زمینی را اغلب به همراه نمک سرخ می‌کنند اما به شکل خام یا به صورت پخته در آب و نمک نیز خورده می‌شود. همچنین با آن می‌توان خمیر بادام زمینی ، شیرینی بادام زمینی و محصولاتی دیگر تهیه کرد. از روغن آن نیز به علت طعم ملایم و اینکه فقط در دماهای نسبتا بالا می‌سوزد در آشپزی استفاده می‌کنند. اگر چه بسیاری از مردم از خوردن غذاهای تهیه شده با بادام زمینی لذت می‌برند، بعضی افراد نسبت به آن حساسیت شدید دارند بطوری که خوردن یک عدد از آن برای آنها خطرناک است.

این افراد حتی نسبت به استشناق گرده بادام زمینی نیز واکنشهای خطرناکی نشان می‌دهند. به همین علت از این میوه کمتر در هواپیماها استفاده شده و محصولات تهیه شده با آن در بسیاری از حوزه‌های آموزشی به منظور حفاظت از دانش آموزان حساس به آن ممنوع گشته است. روغن بادام زمینی نسبت به کل مغز آن از پروتئین کمتری برخوردارند بنابراین افراد بسیار کمی به آن حساسیت دارند. امروزه دارویی آزمایشی به نام NX-901 جهت از بین بردن این حساسیت ساخته شده است.

کاربردهای دیگر بادام زمینی

از بادام زمینی‌های نا مرغوب یا انواعی که برای بازار خوراکیها مناسب نیستند در تولید روغن بادام زمینی و دانه و علوفه دامی استفاده می‌شود. بادام زمینی کاربردهای متعددی در صنعت دارد. رنگها ، لاک و الکل ، روغنهای روان کننده، چرم لباس ، جلادهنده‌های لوازم منزل ، حشره کشها و نیترو گلیسیرین از روغن بادام زمینی تهیه می‌شود. صابون از روغن صابونی شده ساخته می‌شود و بسیاری از لوازم آرایشی حاوی روغن بادام زمینی و مشتقات آن می‌باشند.

قسمت پروتینی این روغن در ساخت برخی از فیبرهای نساجی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از پوسته‌های بادام زمینی در تولید پلاستیک ، تخته دیواری ، ساینده‌ها و سوخت استفاده می‌گردد. همچنین از آنها در ساخت سلولز که در ابریشم مصنوعی و کاغذ بکار می‌رود و مواد لعاب‌دار مانند چسب استفاده می‌شود. قسمتهای فوقانی گیاه بادام زمینی در تهیه علوفه بکار می‌رود. باقیمانده کیک پروتینی حاصل از پردازش روغن ، به عنوان غذای حیوانات و به عنوان کود کاربرد دارد.

بادام زمینی، نام بوته و میوه‌ای با نام علمی Arachis hypogaea است. این گیاه بومی آمریکای جنوبی است و از آنجا به نقاط به مختلف دنیا برده شده‌است. بوته آن که بوته‌ای یک سالانه‌است ۳۰ تا۵۰ سانت ارتفاع دارد.

برگها و غلاف میوه بادام زمینی

[ویرایش] ارزش غذایی

بادام زمینی منبعی است غنی از پروتئین. ولی از آنجا که دارای بعضی انواع امینو اسیدهای ضروری مانند لیزین، سیستین و متیونین نیست توصیه می‌شود به همراه مواد غذایی مکمل استفاده شود.

 

غلاف و میوه بادام زمینی

[ویرایش] حساسیت

بعضی افراد حساسیت شدید به بادام زمینی دارند. برای این افراد حتی خوردن یک بادام زمینی ممکن است منجر به مرگ شود.

تیتر : خواص بادام زمینی
خلاصه : پروتئینها و رژِیم های موجود در بادام زمینی
متن کل خبر : اسمش، بادام زميني يك دانه روغني مثل بادام يا گردو نيست، بلكه جزو گروه حبوبات مثل عدس و لوبيا قرمز است. رزوراترول ( )resveratrolماده مفيدي براي سلامت قلب كه در انگور وجود دارد، در پوست قرمز بادام زميني نيز يافت مي‏شود.چون هر 30گرم بادام زميني حاوي 14گرم چربي است، آن را مي‏توان جزو گروه چربي در رژيم غذايي قرار داد. يك وعده بادام زميني حدود % 20از نياز روزانه ويتامين Eرا تأمين مي‏كند. بادام زميني همچنين منبع خوبي از فولات است. يك تحقيق انجام شده بر 30/000خانم نشان داده است كه خانمهايي كه بادام زميني و ديگر دانه‏هاي روغني را چهار بار در هفته مصرف مي‏كردند، نصف ريسك ابتلا به سكته قلبي را نسبت به خانمهايي كه بادام زميني و ديگر دانه‏هاي روغني را مصرف نمي‏كردند داشتند
+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اردیبهشت 1389ساعت 22:44  توسط قاری سید میا حسینی  | 

بامیه

نحوه استفاده : خوراكي
خواص :

باميه سرشار از اسيد فوليك، ويتامين هاي A و C است. همچنين منبع خوبي از ويتامين هاي گروه B ، منيزيوم ، پتاسيم و فيبر غذايي مي باشد.



ارزش غذايي نصف ليوان باميه پخته:

25كالري دارد؛ پس كم كالري است.

2 گرم فيبر دارد؛ منبع خوبي از فيبر است.

460 واحد ويتامين A دارد؛ منبع خوبي از ويتامينA است.

130 ميلي گرم ويتامين C دارد.

50 ميلي گرم كلسيم دارد؛ منبع خوب كلسيم كه ضد پوكي استخوان است.

256ميلي گرم پتاسيم دارد؛ كه ضد فشار خون است.



اثرات مواد مغذي موجود در باميه بر سلامتي بدن:

1) فيبر موجود در باميه به حفظ قند خون كمك مي كند؛ بدين ترتيب كه سرعت جذب قند را كاهش مي دهد، پس براي افراد مبتلا به ديابت مفيد است.

2) موسيلاژ(يك نوع فيبر) موجود در باميه به كلسترول غذا متصل شده و جذب آنرا كاهش مي دهد. همچنين باعث دفع سموم از بدن مي شود. اثر باميه دركاهش كلسترول خون، يكي از خصوصيات بسيار مفيد اين سبزي است زيرا مثل داروهاي كاهنده كلسترول اثرات جانبي ندارد.

3) بسياري از متخصصان معتقدند كه بيشتر بيماري ها از روده شروع مي شوند. فيبر موجود در باميه با جذب آب كافي، از بروز يبوست جلوگيري كرده و ابتلا به بيماري هايي چون بواسير و ديورتيكوليت* را بشدت كاهش مي دهد.

معمولاً براي افزايش حجم مدفوع و رفع يبوست،مصرف سبوس گندم توصيه مي شود كه امكان دارد ديواره روده را حساس كند. ولي موسيلاژ موجود در باميه روده را نرم كرده و خروج مدفوع را آسان مي سازد.

4) اسيد فوليك باعث كاهش هموسيستئين خون مي شود كه اين ماده رگهاي خوني را مسدود مي كند. ويتامين C نيز يكي از آنتي اكسيدان هاي مهم مي باشد. در مجموع به علت دارا بودن اين مواد مغذي و نيز فيبرهاي محلول و املاح باعث پيشگيري از بيماري هاي قلبي نيز مي شود.

5) براي حفظ اثرات مفيد باميه و آنزيمهاي هضمي آن، بايد آن را خيلي كم بپزيد يعني با حرارت كم يا با بخار ملايم پخته شود. بعضي افراد باميه را خام مصرف مي كنند. ولي اگر خواستيد آن را سرخ كنيد، از مقدار كمي روغن زيتون يا روغن گياهي براي سرخ كردن آن استفاده كنيد.



* ديورتيكوليت : التهاب ديورتيكول ها( كيسه هاي گرد فتق مانند در ديواره مخاط روده بزرگ) است كه در اثر تجمع باكتري ها و ساير محرك هاي داخل ديورتيكول ها ايجاد مي شود و باعث درد، نفخ، تهوع، يبوست، اسهال و تب مي شود.





باميه سرشار از اسيد فوليك، ويتامين هاي A و C است. همچنين منبع خوبي از ويتامين هاي گروه B ، منيزيوم ، پتاسيم و فيبر غذايي مي باشد.



ارزش غذايي نصف ليوان باميه پخته:

25كالري دارد؛ پس كم كالري است.

2 گرم فيبر دارد؛ منبع خوبي از فيبر است.

460 واحد ويتامين A دارد؛ منبع خوبي از ويتامينA است.

130 ميلي گرم ويتامين C دارد.

50 ميلي گرم كلسيم دارد؛ منبع خوب كلسيم كه ضد پوكي استخوان است.

256ميلي گرم پتاسيم دارد؛ كه ضد فشار خون است.



اثرات مواد مغذي موجود در باميه بر سلامتي بدن:

1) فيبر موجود در باميه به حفظ قند خون كمك مي كند؛ بدين ترتيب كه سرعت جذب قند را كاهش مي دهد، پس براي افراد مبتلا به ديابت مفيد است.

2) موسيلاژ(يك نوع فيبر) موجود در باميه به كلسترول غذا متصل شده و جذب آنرا كاهش مي دهد. همچنين باعث دفع سموم از بدن مي شود. اثر باميه دركاهش كلسترول خون، يكي از خصوصيات بسيار مفيد اين سبزي است زيرا مثل داروهاي كاهنده كلسترول اثرات جانبي ندارد.

3) بسياري از متخصصان معتقدند كه بيشتر بيماري ها از روده شروع مي شوند. فيبر موجود در باميه با جذب آب كافي، از بروز يبوست جلوگيري كرده و ابتلا به بيماري هايي چون بواسير و ديورتيكوليت* را بشدت كاهش مي دهد.

معمولاً براي افزايش حجم مدفوع و رفع يبوست،مصرف سبوس گندم توصيه مي شود كه امكان دارد ديواره روده را حساس كند. ولي موسيلاژ موجود در باميه روده را نرم كرده و خروج مدفوع را آسان مي سازد.

4) اسيد فوليك باعث كاهش هموسيستئين خون مي شود كه اين ماده رگهاي خوني را مسدود مي كند. ويتامين C نيز يكي از آنتي اكسيدان هاي مهم مي باشد. در مجموع به علت دارا بودن اين مواد مغذي و نيز فيبرهاي محلول و املاح باعث پيشگيري از بيماري هاي قلبي نيز مي شود.

5) براي حفظ اثرات مفيد باميه و آنزيمهاي هضمي آن، بايد آن را خيلي كم بپزيد يعني با حرارت كم يا با بخار ملايم پخته شود. بعضي افراد باميه را خام مصرف مي كنند. ولي اگر خواستيد آن را سرخ كنيد، از مقدار كمي روغن زيتون يا روغن گياهي براي سرخ كردن آن استفاده كنيد.



* ديورتيكوليت : التهاب ديورتيكول ها( كيسه هاي گرد فتق مانند در ديواره مخاط روده بزرگ) است كه در اثر تجمع باكتري ها و ساير محرك هاي داخل ديورتيكول ها ايجاد مي شود و باعث درد، نفخ، تهوع، يبوست، اسهال و تب مي شود.




باميه سرشار از اسيد فوليك، ويتامين هاي A و C است. همچنين منبع خوبي از ويتامين هاي گروه B ، منيزيوم ، پتاسيم و فيبر غذايي مي باشد.



ارزش غذايي نصف ليوان باميه پخته:

25كالري دارد؛ پس كم كالري است.

2 گرم فيبر دارد؛ منبع خوبي از فيبر است.

460 واحد ويتامين A دارد؛ منبع خوبي از ويتامينA است.

130 ميلي گرم ويتامين C دارد.

50 ميلي گرم كلسيم دارد؛ منبع خوب كلسيم كه ضد پوكي استخوان است.

256ميلي گرم پتاسيم دارد؛ كه ضد فشار خون است.



اثرات مواد مغذي موجود در باميه بر سلامتي بدن:

1) فيبر موجود در باميه به حفظ قند خون كمك مي كند؛ بدين ترتيب كه سرعت جذب قند را كاهش مي دهد، پس براي افراد مبتلا به ديابت مفيد است.

2) موسيلاژ(يك نوع فيبر) موجود در باميه به كلسترول غذا متصل شده و جذب آنرا كاهش مي دهد. همچنين باعث دفع سموم از بدن مي شود. اثر باميه دركاهش كلسترول خون، يكي از خصوصيات بسيار مفيد اين سبزي است زيرا مثل داروهاي كاهنده كلسترول اثرات جانبي ندارد.

3) بسياري از متخصصان معتقدند كه بيشتر بيماري ها از روده شروع مي شوند. فيبر موجود در باميه با جذب آب كافي، از بروز يبوست جلوگيري كرده و ابتلا به بيماري هايي چون بواسير و ديورتيكوليت* را بشدت كاهش مي دهد.

معمولاً براي افزايش حجم مدفوع و رفع يبوست،مصرف سبوس گندم توصيه مي شود كه امكان دارد ديواره روده را حساس كند. ولي موسيلاژ موجود در باميه روده را نرم كرده و خروج مدفوع را آسان مي سازد.

4) اسيد فوليك باعث كاهش هموسيستئين خون مي شود كه اين ماده رگهاي خوني را مسدود مي كند. ويتامين C نيز يكي از آنتي اكسيدان هاي مهم مي باشد. در مجموع به علت دارا بودن اين مواد مغذي و نيز فيبرهاي محلول و املاح باعث پيشگيري از بيماري هاي قلبي نيز مي شود.

5) براي حفظ اثرات مفيد باميه و آنزيمهاي هضمي آن، بايد آن را خيلي كم بپزيد يعني با حرارت كم يا با بخار ملايم پخته شود. بعضي افراد باميه را خام مصرف مي كنند. ولي اگر خواستيد آن را سرخ كنيد، از مقدار كمي روغن زيتون يا روغن گياهي براي سرخ كردن آن استفاده كنيد.



* ديورتيكوليت : التهاب ديورتيكول ها( كيسه هاي گرد فتق مانند در ديواره مخاط روده بزرگ) است كه در اثر تجمع باكتري ها و ساير محرك هاي داخل ديورتيكول ها ايجاد مي شود و باعث درد، نفخ، تهوع، يبوست، اسهال و تب مي شود.


 

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اردیبهشت 1389ساعت 22:43  توسط قاری سید میا حسینی  | 

بادام زميني

بادام زميني

خصوصیات گیاه‌شناسی

بادام زمینی گیاه بومی برزیل بوده و از آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافته است. آب و هوای گرم برای کشت این گیاه مناسب می‌باشد. بادام زمینی گیاهی است یکساله دارای ساقه‌ای راست که ارتفاع آن در حدود 30 سانتیمتر می‌باشد. برگهای آن مرکب از دو زوج برگچه است گلهای آن دو نوع متفاوت به رنگ زرد می‌باشد که پس از تلقیح ، دم گل خم شده و به سطح خاک می‌رسد و سپس به تدریج در خاک فرو رفته و میوه در داخل خاک تشکیل می‌شود.
میوه بادام زمینی به طول تقریبی 4 سانتیمتر است و دارای پوسته شکننده به رنگ خاکستری مایل به زرد می‌باشد. بر روی پوسته یک تا سه برجستگی مشاهده می‌شود که هر یک محل دانه‌ها را نشان می‌دهد. دانه بادام زمینی تقریبا مانند فندق به رنگ سفید مایل به زرد بوده ولی تخم مرغی شکل است. پوسته نازکی دانه را پوشانده که به رنگ قرمز قهوه‌ای است.

انواع بادام زمینی

چهار گونه از بادامهای زمینی محبوبیت بیشتری دارند: اسپانیایی ، رونده ، ویرجینیا و والسینا. علاوه بر اینها انواع قرمز و سفید تنسی هم وجود دارند. گونه‌های خاصی از آنها را به سبب تفاوتهای طعم ، مقدار روغن ، اندازه و شکل کاربردهای خاصی دارند. در بسیاری از موارد مصرف ، انواع مختلف آنها قابل معارضه می‌باشند بیشتر بادامهای زمینی که با پوسته داد و ستد شده‌اند از نوع ویرجینیا و برخی از گونه‌های والنسیا هستند.

این گونه‌ها به علت اندازه درشت و ظاهر جذاب پوسته آنها انتخاب شده‌اند. از بادام زمینی اسپانیایی بیشتر در شیرینیهای بادام زمینی ، مغزهای شور و خمیر بادام زمینی استفاده می‌شود و بیشتر انواع رونده آن در تهیه خمیر بادام زمینی کاربرد دارند. گونه‌های مختلف این میوه بر حسب نوع رشد شاخه‌ها و طول آنها متمایز می‌شوند و برای هر نوع از بادام زمینی گونه‌های بسیار زیادی وجود دارد.

کشت

گل Arachis fabaceae روی سطح زمین بوجود آمده و پس از پژمرده شدن ، ساقه آن رشد کرده به طرف پایین خم می‌شود و تخمدان را وارد خاک می‌کند. زمانی که دانه رسیده، رنگ بخش داخلی غلافها به نام پوشش دانه از سفید به قرمز مایل به قهوه‌ای تغییر می‌کند. هنگام برداشت محصول ، کل گیاه را که شامل بیشتر ریشه‌ها است از خاک جدا می‌گردد. رنگ غلافها ابتدا نارنجی رگه‌دار با گلهای شبیه نخود و گلبرگهای زرد رنگ است که بر روی خاک در خوشه‌های کناری رشد می‌کنند.

پس از خود گرده افشانی گیاه (بادامهای زمینی خود آمیزه‌های کامل هستند) گلهای آن کم‌رنگ می‌شوند. ساقه‌های موجود در پایه‌های تخمدانها که قلاب نامیده می‌شود به سرعت دراز شده و با چرخش به سمت پایین موجب نفوذ دانه‌ها به عمق چند اینچی خاک می‌گردد تا شرایط رشد کامل آنها فراهم شود. وظیفه غلافها جذب مواد غذایی است. این میوه دارای پوسته‌های چروک‌داری است که ما بین دو تا سه عدد دانه محصور شده‌اند. دانه رسیده این میوه همانند سایر دانه‌های نبشی از قبیل لوبیاست اما بر خلاف پوشش دانه‌های سخت نبشها ، دارای پوششی به ضخامت کاغذ بر روی دانه می‌باشد. بادام زمینی در نور و خاک کشاورزی شنی حاوی خاک رس ، شن و مواد گیاهی بهتر رشد می‌کنند.
آنها به پنج ماه هوای گرم و بارش سالانه 20 تا 40 اینچ یا آبیاری معادل این مقدار نیاز دارند. غلافها 120 تا 150 روز پس از کاشت دانه‌ها به رشد کامل می‌رسند. اگر محصول را خیلی زود برداشت کنند این غلافها رشد کامل نکرده‌اند، اگر آنها را خیلی دیر برداشت کنند این غلافها در ساقه پاره شده و در خاک باقی خواهند ماند. نگهداری نادرست بادام زمینی می‌تواند منجر به آلودگی آنها به Fungus Aspergillus Flavus که ماده سمی آفلاتوکسین آزاد می‌کند، می‌شود.

خواص داروئی

بادام زمینی از نظر طب قدیم ایران متعادل است. چون بادام زمینی دارای پروتئین می‌باشد بنابراین از نظر غذایی بسیار مهم است.

  • برای تقویت ریه و طحال مفید است.
  • کلسترول خوب خون را بالا می‌برد.
  • درد معده را از بین می‌برد.
  • نرم کننده سینه است.
  • سرفه خشک را برطرف می‌کند.
  • شیر را در مادران شیرده زیاد می‌کند.
  • ملین است.
  • بسیار مقوی است.
  • برای تقویت قوای دماغی مفید است.
  • به هضم غذا کمک می‌کند.

 

                 استفاده‌های غذایی                                 بادام زمینی را اغلب به همراه نمک سرخ می‌کنند اما به شکل خام یا به صورت پخته در آب و نمک نیز خورده می‌شود. همچنین با آن می‌توان خمیر بادام زمینی ، شیرینی بادام زمینی و محصولاتی دیگر تهیه کرد. از روغن آن نیز به علت طعم ملایم و اینکه فقط در دماهای نسبتا بالا می‌سوزد در آشپزی استفاده می‌کنند. اگر چه بسیاری از مردم از خوردن غذاهای تهیه شده با بادام زمینی لذت می‌برند، بعضی افراد نسبت به آن حساسیت شدید دارند بطوری که خوردن یک عدد از آن برای آنها خطرناک است.

این افراد حتی نسبت به استشناق گرده بادام زمینی نیز واکنشهای خطرناکی نشان می‌دهند. به همین علت از این میوه کمتر در هواپیماها استفاده شده و محصولات تهیه شده با آن در بسیاری از حوزه‌های آموزشی به منظور حفاظت از دانش آموزان حساس به آن ممنوع گشته است. روغن بادام زمینی نسبت به کل مغز آن از پروتئین کمتری برخوردارند بنابراین افراد بسیار کمی به آن حساسیت دارند. امروزه دارویی آزمایشی به نام NX-901 جهت از بین بردن این حساسیت ساخته شده است.

کاربردهای دیگر بادام زمینی

از بادام زمینی‌های نا مرغوب یا انواعی که برای بازار خوراکیها مناسب نیستند در تولید روغن بادام زمینی و دانه و علوفه دامی استفاده می‌شود. بادام زمینی کاربردهای متعددی در صنعت دارد. رنگها ، لاک و الکل ، روغنهای روان کننده، چرم لباس ، جلادهنده‌های لوازم منزل ، حشره کشها و نیترو گلیسیرین از روغن بادام زمینی تهیه می‌شود. صابون از روغن صابونی شده ساخته می‌شود و بسیاری از لوازم آرایشی حاوی روغن بادام زمینی و مشتقات آن می‌باشند.

قسمت پروتینی این روغن در ساخت برخی از فیبرهای نساجی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از پوسته‌های بادام زمینی در تولید پلاستیک ، تخته دیواری ، ساینده‌ها و سوخت استفاده می‌گردد. همچنین از آنها در ساخت سلولز که در ابریشم مصنوعی و کاغذ بکار می‌رود و مواد لعاب‌دار مانند چسب استفاده می‌شود. قسمتهای فوقانی گیاه بادام زمینی در تهیه علوفه بکار می‌رود. باقیمانده کیک پروتینی حاصل از پردازش روغن ، به عنوان غذای حیوانات و به عنوان کود کاربرد دارد.

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اردیبهشت 1389ساعت 22:42  توسط قاری سید میا حسینی  | 

کشت علوفه جات عمده برای تغذیه حیوانات

تاریخچه علوفه جات:

 

تاریخ اول کشت و استفاده از نباتات علوفه معلوم نبوده و گفته میشود که در اوراق زمان مفقود شده پیش از نوشتن تاریخ یعنی انسانها ما قبل از تاریخ ضرورت به جمغ آوری این نوع نباتات احساس نمی گردید. آنها زنده گی خویش را با جمع آوری میوه جات ، کندن ریشه های گوشتی ، ماهی گیری ، شکار حیوانات وحشی زنده گی خویش را تأمین می نمودند. وقتیکه انسانها به اهلی ساختن حیوانات پرداختن ضرورت به علوفه جات گردیده. و نقش آنها را در تربیه حیوانات پیدا شد. تعداد حیوانات همان دوران که در ساحات جنگلی و غیر جنگلی زیاد می گردید ومختلف بود یک تعداد از آنها حیوانات دیگر را می خوردند یک تعداد دیگر علف خوار بودند بالای گندمیان (Grass ) ، نباتات خاندان (Legume ) شبدر ، رشقه ، باقلات ، برگ درختان و دیگر بته های شبز و تازه تغذیه می کردند.

سگ ، گاو ، گوسفند ، قاز ، اسب از جمله حیوانات هستند که برای اولین بار اهلی شدند که در محیط خانواده دهاقین زنده گی میکند. با گذشت زمان و ازدیاد نفوس انسانها به اهلی ساختن حیوانات توجه کرده به همین ترتیب در مقدار حیوانات افزایش بعمل آمده بنابر آن ضرورت مهیا ساختن خوراکه احساس کردند ودر جستجوی آن بر آمدن که چه قسم مواد خوراکه را تهیه تا می توانند تفع اعظمی را بدست آورده و برعلاوه ضرورت نگهداری ، نمو ، تولید ، و نسل گیری در آن ها مرفوع سازند.

در اوایل حیوانات آزاد گذاشته شدن از طریق چرایش نیازمندی خود را مرفوع سازند، این کار در مناطق و ساحاتیکه در طول سال اقلیم ملایم داشت و حیوانات می توانستند مواد خوراکه خود را تهیه نمایند و لیکن آنها آهسته آهسته بطرف شمال مهاجرت نمودن تهیه مواد خوراکه برای حیوانات در تابستان پرابلم نبوده مگر در زمستان با در نظر داشت هوای فوق العاده سرد که حیوانات هم خود چرش کرده نمی توانستند مشکل علوفه را بار آورد و مسئولیت مالداران را در برابر حیوانات بیشتر نمود. لذا متعاقبا انسانها در مورد حیوانات علف خوار و نباتات علوفه ئ معلومات بیشتر پیدا نمودن و به منظور تهیه مواد خوراکه برای حیوانات به جمع آوری بسته های علوفه ای شروع کردند.

در ابتدا از بسته های وحشی دامنه کوهی ، چمنزارها وغیره پیدا میشد بقسم بیده و علوفه ای خشک منحیث خوراکه حیوانات استفاده بعمل می آید بعدا از برگ درختان و گیاهان هرزه و بعضی بته های تازه استفاده می گردید و همین حالا از طروق فوق کار گرفته میشود.

 

 

                                                                                                                                   اهمیت نباتات علوفه ای :

 

علوفه جات برای تغذیه حیوانات خیلی مهم و ضروری می باشد که تقریباً  بیش از نصف ضرورت غذای حیوانات از علوفه جات بدست میآید تقریباًًًً 3/2 حصه عناصر ضروری گاو های شیری ، 4/3 حصه عناصر گاو های گوشتی ، 10/9 حصه عناصر ضروری گوسفندان از بیده ، سایلچ ، علفچرها و چراگاهای طبیعی حاصل می گردد وهمچنان علوفه جات به شکل چراگاه و برگ میده در تولید و تربیه مرغداری سهم ارزنده دارد . یعنی یک غذای استاندارد را تهیه می دارد علاوه بر اینکه برای حیوانات بزرگترین منبع انرژی ، پروتین ، ویتامین ها و منرالها می باشد.

علوفه جات در مجموع توسط حیوانات به مطرف میرسد گر چی هیچ یک از نباتات علوفه ی به تنهای طوری مستقیم و تجارت استفاده نشده و مارکیت ندارد و بطوری غیر مستقیم بشکل گوشت ، شیر ، مسکه ، پنیر ،  پشم و تا اندازه به قسم تخم و گوشت مرغ بازار فروش دارد.

 

رشقه

Alfalfa ( Medicago sativa L)

 

رشقه از جمله علوفه جات مشهور دنیا به شمار میرود که از لحاظ کیفیت غذای خوراکه خوب برای حیوانات محسوب می شود و نیز در تحت شرایط مناسب از جمله پر محصول ترین علوفه نباتات پلیدار به شمار میرود که در اصلاح خاک نیز رول مهمی دارد.

رشقه بصورت وسیع در تمام قاره های دنیا ( تقریباً در بیش از 80 مملکت) مروج بوده ، از لحاظ مقدار تولید بلندترین محصول داده است که مقدار تولید آن طور اوسط حدود (20 ) الی (30 ) تن فی جریب زمین تخمین گردیده است. رشقه قابلیت هضم بهتر برای تغذیه حیوانات دارا بوده (70 ) الی(80 ) فیصد قابل هضم  و دارای کیفیت غذای بهتر بوده که فیصدی مقدار پروتین خام نباتی آن (20 ) الی (24 ) فیصد می باشد رشقه سرشار از ویتامین های مختلفه (A,B,C,D,E ) و منبع خوب عناصر مانند کلسیم ، مگنشیم و فاسفورس می باشد. این ارقام ارزش بهتر رشقه را واضح می سازد ، چون رشقه نبات چندین ساله بوده ، از لحاظ اهمیت بیولوژیکی نیز منبع نصب نایتروجن در خاک بوده که سالانه در حدود (20 ) الی (30 ) کیلوگرام نایتروجن را در ساحه یک جریب زمین تحت بذر رشقه یصب نموده. رشقه منبع خوب کود سبز میباشد. مقابل نمکیات خاک و آب های ایستاده تا یک اندازه مقاومت نشان میدهد.از لحاظ تولید عسل نیز اهمیت داشته در اقلیم های خشکه زمین های آبی توافق بهتر دارد.

 

آماده ساختن زمین:

زمین در وقت بذر رشقه باید دو الی سه مرتبه قلبه شود، سعی گردد وقتیکه زمین وتر باشد قلبه شود اگر در حالت وتر قلبه شود کلوخ های بزرگ تشکیل نخواهد شد. زمین باید بعد از هر قلبه ماله شود تا کلوخ های بزرگ میده شده و رطوبت خاک حقظ گردد ونیز باید تمامی گیاه های هرزه از بین برده شود.

 

انتخاب خاک:

خاک نرم ، مرطوب و بهتر آماده شده برای برداشت حاصل بهتر رشقه مفید است، زمین باید یک مرتبه در خزان قلبه شود تا برای کشت بهاری آماده گردد. رشقه با وجود اینکه در مقابل خشکی ، نمکیات و سردی هوا واقلیم مختلفه توافق نشان میدهد با آن هم برای بدست آوردن محصول بهتر خاکهای که دارای طبقه عمیق و به صورت درست زهکشی شده و دارای مقدار کم القلیات و نمکیات باشد برای کشت مناسب است.

از لحاظ انتخاب خاک باید دارای طبقه منظم و قابلیت جذب رطوبت یکسان باشد تا بتواند آب را برای یک مدت بیشتر نگهداری نماید. خاکهای عمیق دارای ذرات کوچک نوع نیمه ریگی و یا لوم که قابلیت بهتر نگهداشت آب را داشته باشد برای بذر رشقه مناسب است. خاکهای که بیشتر ریگی بوده و طبقه پائین آن سخت و یا نمکی و القلی باشد از کشت رشقه در این خاکها جلوگیری گردد. غلظت (Ph ) مناسب خاک برای رشقه از(6 ) الی (8.5 ) بوده که عاری از نمکیات باشد.

 

نورم تطبیق کود:

در وقت کشت رشقه مقدار (50 ) کیلوگرام کودDAP در فی جریب زمین علاوه گردد.علاوه نمودن مقدار اضافی کود یوریا توصیه نمی گردد زیرا نباتات پلیدار به خصوص رشقه و شبدر خاصیت یصب نایتروجن هوا را به زمین دارد.

 

انتخاب تخم:

برای کشت مناسب باید تخم های اصلاح شده رشقه که خصوصیات بهتر تولید را داشته و نیز دارای وضعیت نموئ بهتر ، تناسب برگ یا ساقه ، طول نموی مناسب و مقاومت در مقابل امراض و آفات داشته باشد انتخاب و بذر گردد.

 

      صفات تخم خوب:

     دارای کیفیت بهتر تولید باشد.

  رنگ روشن زرد و یا سبز زیتونی داشته باشد.

    تخم تصدیق شده و مطابق به جنسیت باشد.

     از لحاظ خصوصیات فزیکی (98 ) فیصد خالص باشد.

    حد اقل قدرت نموی از( 90 ) فیصد کمتر نباشد.

 

     طریقه کشت:

قبل از کشت تخم باید سر شب در بین آب انداخته شود و در موقع کشت به همرای ریگ میده مخلوط وبه صورت مساویانه پاشیده شود عمق کشت نباید از(1 ) الی (2 ) سانتی متر بیشتر باشد، و به یکی از طریقه های ذیل میتوان آنرا کشت کرد.

    بستر خشک: بعد از آماده ساختن زمین و هموار کاری درست باید متیقن شد که زمین برای کشت و آبیاری مساعد است تخم را به همرای ریگ میده مخلوط و به صورت مساویانه وعمق مناسب زیر خاک کرده دفعتاً آبیاری گردد.

     بستر نمدار: درین طریقه اولتر از همه باید بستر مناسب ترتیب گردیده و متیقن شد که آب به عمق (5 ) الی (6 ) سانتی متر در خاک جذب گردیده بعداً تخم به صورت مساویانه بالای زمین پاش داده شود که درین طریقه تخم ذریعه جاروب و یا شاخچه به روی زمین کشیده شود تا به صورت درست زیر خاک گردد.

     طریقه خطی:کشت رشقه را به صورت فنی میتوان به شکل خطی بذر کرد باید که خاک دارای مقدار مناسب رطوبت بوده کشت خطی ذریعه ماکر خط اندازی شده فاصله در بین هر قطار (30 ) سانتی متر گذاشته شود.

 

مقدار تخمریز:

مقدار تخمریز یظر به شرایط مختلفه اقلیمی خاک و جنسیت تخم فرق دارد. بر طبق سفارشات تخم ایکه دارای قوه نامیه بیشتر از (85 ) فیصد بوده و عاری از هر گونه مواد اجیبی و تخمهای گیاه هرزه باشد در تحت شرایط مناسب کشت مقدار  (4 ) الی (5 ) کیلوگرام تخم در فی جریب استعمال گردد. در صورتیکه مقصد ما تولید تخم باشد مقدار تخمریز (400 ) الی (600 ) گرام فی جریب و فاصله در بین قطارها (60 ) الی (90 ) سانتی متر گذاشته شود.

 

آبیاری و حفاظت رطوبت:

ضرورت آبیاری مربوط به عوامل ذیل است:

    طبقه خاک و عمق آن.

   مقدار بارنده گی.

     اندازه تبخیر آب.

     درجه حرارت.

     طول فصل نموی نبات.

   طریقه های کشت.

 

تقسیم اوقات آبیاری:

    اولین آبیاری در بستر خشکه زمین بعد از کشت صورت می گیرد.

    فاصله در بین دو آبیاری دیگر (5 ) الی (7 ) روز.

     فاصله در بین آبیاری های بعدی (15 ) الی (18 ) روز.

 

اوقات وتعداد درو:

رشقه وقتی درو گردد که حدود (25 ) الی (50 ) فیصد گل کرده باشد بعد از هر درو به آن وقت کافی داده شود تا دو باره انکشاف کرده ، نموی خود را تکمیل کند. بنابر همین علت مرحله نموی باید در وقت درو در نظر گرفته شود تا حاصل بهتر آن بدست آید. شاخه هائیکه از قاعده نمو کرده باید یک اندازه طویل گردد. در مناطق سرد سیر درو آخری پیش از یخبندی صورت گیرد تا در آینده به صورت خوبتر نمو کند.

 

بلندی درو:

در وقت درو قاعده نبات (5 – 7 ) سانتی متر گذاشته شود تا در نبات نموی بعدی خوبتر صورت گیرد ، این مسئله دارای  اهمیت است تا به دهاقین فهمانده شود که درو خیلی پائین صورت نگیرد تا به نقاط نموی در قسمت قاعده نبات ضرر نرسد.

 

تنظیم درو:

در رشقه درو دوامدار صورت نگیرد ، در بین هر درو حد اقل باید (5 ) هفته فاصله گذاشته شود.

 

 

درو به مقصد بیده:

رشقه برای ساختن بیده خیلی مناسب است. عادت و خاصیت نموی رشقه نظر به دیگر نباتات که به مقصد بیده از آن استفاده می شود فرق داشته احتیاط شود که درو به وقت مناسب (25 – 50 ) فیصد گل صورت گیرد.

 

برسیم یا شبدر مصری

Egyptian clover (Trifolium alexandrinum L.)

 

برسیم از جمله نباتات پلیدار ، یکساله و به قسم علوفه زمستانی در اکثر نقاط دنیا با الخصوص در اقلیم مدیترانه، آسیای غربی ، شمال هندوستان و پاکستان به پیمانه وسیع کشت گردیده ، کشت آن از قدیم در مصر مروج بوده که از آنجا در اوایل قرن بیستم به سند معرفی گردیده و به بسیار سرعت به هندوستان شمالی توسعه یافت. این نبات نیز به قسم علوفه تابستانی در جاییکه اقلیم سرد است در بهار کشت می گردد.

برسیم دارای ریشه های نسباً عمیق بوده برگهای آن به شکل سه برگه ، برگجه های آن بیضوی شکل ودارای ساختمان مویک مانند میباشد. کشت زمستانی این نبات در ولایات گرمسیر کشور مانند جلال آباد، کندهار، فراه وه هلمند معمولا از نیمه ماه سنبله تا ختم برج عقرب دوام میکند. اگر کشت وقت تر صورت گیرد قبل از رسیدن سردی زمستان یک درو علوفه از آن بدست آمده میتواند.

برسیم ظرفیت تولید بیشتر علوفه را دارا بوده در تحت شرایط مناسب تعداد (7 -3) درو ممکن بوده، مقدار تولید علوفه (24 ) الی (27 ) تن در فی جریب محاسبه گردیده است. از لحاظ ارزش تغذیه دارای (17 ) الی (20 ) فیصد پروتین خام نباتی بوده و برای حیوان (70 ) الی (75 ) فیصد قابل هضم میباشد.

 

منشأ و مناطق کشت:

منشأ شبدر برسیم مناطق شرقی مدیترانه و احتمالاً آسیای صغیر بوده است و از سوریه به مصر و فلسطین برده شده است و اغلب به صورت وحشی یا علف هرزه در مزارع کشت شبدر و رشقه نیز یافت می شود ولی امروزه انواع اصلاح شده آن جانشین اشکال وحشی شده است سطح زیر کشت آن در مصر بالغ بر 5/3 میلیون هکتار است و کشت آن در نقاط مختلف دنیا از جمله جنوب اروپا ، افریقا ، هندوستان ، شرق نزدیک ، الجزایر ، تونس ، لیبیا ، پرتگال ، اسپانیا ، ایتالیا ، امریکای شمالی و جنوبی و مرکزی رواج دارد در امریکای شمالی و جنوبی علاوه بر تولید علوفه به منظور چراگاه مصنوعی نیز کشت می شود سطح زیر کشت آن در ایتالیا بالغ بر چهل هزار هکتار است .

 

ورایتی های شبدر برسیم                                                                     : 

   ورایتی                                                                      Tobor 

  ورایتی                                                                   Kermel

     ورایتی                                                                          Esdi

     ورایتی                                                                        Baali

     ورایتی                                                                        Fahli

     ورایتی                                                                 Khudrawi

ورایتی                                                             Musqawi

     ورایتی        Saidi  

   ورایتیAkenaton

     ورایتی      Lilibeo    

          ورایتیSaceromonth

     ورایتی     Meteor        

     ورایتی  Varadan

   ورایتی    TV 24

       ورایتیPosa Giant

     ورایتی     Higazi

  ورایتیWafeer

 

خاک :

برسیم در خاکهای نرم و نیمه ریگی و در شرایط غلظت خاک (4.9 – 7.8 )pH توافق داشته اما در شرایط زیادت غلظت اسیدی و خاکهای نمکی حساس می باشد.

 

آماده ساختن مزرعه :

برای کشت برسیم بستر زمین نرم و هموار بوده تا نموی نبات به درستی و یکسان صورت گیرد. قبل از بذر زمین باید دو الی سه مرتبه قلبه شده، بستر تخم به کلی هموار گردد ودر صورت استفاده از تراکتور زمین یک مرتبه ذریعه قلبه دوفال عمیقاً قلبه و متعاقبا ذریعه قلبه (9 ) فال دو سه مرتبه قلبه گردد. تا تمام کلوخها از بین رفته و گیاه هرزه از مزرعه دور گردد که در اخیر زمین بعد از ماله آماده بذر گردد.

 

مقدار تخمریز :

مقدار تخمریز نظر به شرایط مختلفه اقلیمی، نوعیت خاکها ، جنسیت و قدرت نموی تخم از همدیگر فرق دارد. تخمیکه دارای قوه نموی بیشتر از (85 ) فیصد بوده ، عاری از هر گونه مواد اجنبی و گیاه های هرزه باشند در تحت شرایط مناسب مقدار (4 الی 5 ) کیلوگرام تخمریز در فی جریب کشت گردد.

 

طریقه های کشت:

تخم برسیم قبل از کشت در سر شب در بین آب انداخته شود و در موقع کشت به همرای ریگ میده مخلوط گردیده ، به صورت مساویانه به عمق ( 1 الی 1.5 ) سانتی متر زیر خاک گردیده و کشت آن به یکی از طریقه های ذیل صورت می گیرد:

A.   بستر خشکه : بعد از قلبه و هموارکاری درست باید متیقن شد که زمین برای کشت و آبیاری مساعد بوده. تخم باید به همرای ریگ میده مخلوط گردیده ، بصورت مساویایه و عمق مناسب زیر خاک شده و دفعتا آبیاری گردد.

B.    بستر نمدار : اولا باید بستر مناسب ترتیب گردیده بعدا آبیاری صورت گیرد که پیش از پاشیدن تخم باید متیقن شد که آب بصورت کامل در عمق (5 الی 6 ) سانتی متر خاک جذب گردیده بعدا تخم پاشیده شده د ذریعه جاروب ویا شاخچه به روی زمین کشیده شود تا به صورت درست با خاک مخلوط گردد.

C.   طریقه خطی : درین طریقه کشت زمین توسط مارکر خط اندازی گردیده وباید خاک دارای مقدار کافی رطوبت بوده فاصله در بین هرقطار (30 ) سانتی متر گذاشته شود.

مقدار استعمال کود: در صورت استعمال کودDAP مقدار (50 ) کیلوگرام در فی جریب زمین در وقت کشت تطبیق گردد.

 

ضرورت آبیاری مربوط عوامل ذیل است :

طبقه خاک ، ساختمان خاک ، عمق خاک ، درجه حرارت و بارنده گی.

اوقات آبیاری  : آبیاری در اوقات ذیل صورت میگیرد:

    اولین آبیاری بعد از سبز شدن نبات.

     آبیاری دوم و سوم هریک در فاصله بین (7 ) الی (10 ) روز.

     آبیاری های بعدی هر یک در فاصله (10 الی 15 ) روز و یا بعد از هر درو.

 

 

مراحل درو : درو به مقصد تولید علوفه در اوقات ذیل صورت میگیرد:

     اولین درو بعد از کشت (50 ) الی(60 ) روز بعد از کشت.

     درو بعدی هر یک در فاصله (30 ) الی (35 ) روز.

دروقت درو باید ارتفاع نبات (5 – 7 سانتی متر بالاتر از سطح زمین گذاشته شود.

 

تولید تخم :

    به منظور تولید تخم نباید بیش از (3 ) الی (4 ) درو به مقصد تولید علوفه صورت گیرد.

    تعداد بیشتر درو باعث کمی تولید تخم و ضعیف نموی نبات میگردد.

     بعد از گل کردن نبات دفعات آبیاری کمتر گردد.

   در وقت درو رنگ تخم باید زرد نصواری تبدیل گردد.

 

تناوب زراعتی : برسیم در تناوب کشت با اکثر حبوبات و علوفه جات بذر میگردد که تناوب کشت به طریقه های ذیل معمول است:

      جواری – برسیم – گندم

         باجره – برسیم – جواری

     برنج – برسیم – لوبیا   

     پخته – برسیم 

       گندم – برسیم – جواری

کشت مخلوط برسیم با جو، جودر ، شرشم و غیره به مقصد تولید بیشتر علوفه صورت می گیرد.

شبدر

(Persian clover (Trifolium resupinatum L

 

شبدر نبات یکساله مناطق آسیای مرکزی بوده که در اکثر مناطق به قسم علوفه زمستانی بذر گردیده ولیکن در مناطق مرتفع قسمت های غربی همالیا ( مناطق سردسیر) به قسم علوفه تابستانی بذر می گردد. از نوده های جوان این نبات به قسم پالک غرض سبزی در افغانستان و پاکستان استفاده بعمل میآید. برخی از انواع وحشی این نبات به شکل گیاه هرزه در چراگاه نیز معمول بوده شبدر جای خود را به برسیم گذاشته خاصتا از اوایل قرن بیستم که کشت برسیم بیشتر مروج گردیده است.

 

توافق :

این نبات در شرایط چراگاه و آب های ایستاده به مقایسه برسیم بیشتر توافق داشته و در مقابل یخبندی نیز تا حدودی مقاومت دارد اما مقدار تولید آن در درجه حرارت پايین تنزیل می یابد.

 

خاک :

شبدر در خاک هايکه pH آن (6 الی 7 ) باشد توافق داشته و نیز در تحت شرایط خاک های مرطوب نیز تا یک اندازه مقاومت دارد.

 

طروق کشت :

کشت شبدر عینا به طریقه کشت برسیم است لاکن مقدار تخم ریز آن نسبتا کمتر بوده که مقدار (3 الی 4 ) کیلوگرام تخم در یک جریب زمین کافی به نظر میرسد. تخم شبدر نسبت به برسیم خیلی ها کوچکتر بوده ، از این رو اکثرا تخم های مروجه محلی با تخم گیاه هرزه مخلوط گردیده و جدا کردن آن خیلی مشکل بوده از این رو اکثرا تخم های شبدر محلی دارای کیفیت پايین می باشد.

 

استعمال کود :

در صورت استعمال کود DAP مقدار (50 ) کیلوگرام کود در فی جریب زمین قبل از بذر با خاک علاوه گردیده و بعد از هموار کاری دقیق تخم آماده بذر گردد.

 

ساختن بیده :

شبدر به مقایسه برسیم بیده خوب تولید کرده ساختن بیده آن مشکل نبوده لیکن در وقت ساختن بیده دقت بیشتر صورت گیرد تا از ضیاع برگ جلوگیری گردد. در اکثر مناطق بیده شبدر به شکل بسته ها ترتیب شده و در یک جای مناسب برای خشک شدن انتقال میابد.

 

 

 

شبدر سرخ

(Red clover ( Trifolium pretense L

 

شبدر سرخ از جمله علوفه جات مهم مناطق معتدله زراعتی مخصوصا اروپا و امریکای شمالی نبات دایمی کوتاه مت بوده در طی دو تا سه سال دور اول نموی دارای قدرت تولید بیشتر بوده که از این احاظ برای ساختن بیده و سایلیچ اهمیت بیشتر کسب نموده ودر ساحات مربوط علفچر ها نیز کشت گردیده که بیشتر مورد استفاده حیوانات قرار می گیرد مگر در مرحله پختگی و یا خشبی کیفیت علوفه آن پایین میآید. منشأ اصلی نبات جنوب شرق آسیا و آسیای صغیر بوده که در قرون سوم و چهارم کشت آن در اروپا متداول بود.

 

کشت شبدر:  کشت شبدر سرخ مشابه به شبدر مصری وشبدر محلی  می باشد.

 

ارزش تغذیه :

ترکیب کیمیاوی این نبات تحت تأثیر عوامل مختلفه از قبیل مرحله نموئ نبات ، فصل سال ، قسمتی از نبات که از آن سمپل گرفته شده ، موجودیت مواد عضوی در خاک و غلظت خاک  قرار گرفته که بطور اوسط محتویات منرالی به مقایسه گرام در فی کیلو گرام قرار ذیل محاسبه شده (2.7 ) گرام فاسفورس ،(24.7 ) گرام پوتاشیم ، (15.5 ) گرام کلسیم ، (2.6 ) گرام مگنیشیم ، (1 ) گرام سودیم و (2.1 ) گرام سلفرمیباشد.

شبدر سرخ به مقایسه دیگر علوفه جات دارای غلظت بیشتر پکتین ، لیسیتین ، نایتروجن و منرال کلسیم ، مگنیشیم ، آهن و کوبالت می باشد. از احاظ موجودیت مقدار سلولوز ، همی سلولوز ، کاربوهایدریت های قابل حل در آب ، کلورین ، منگنیز ، سلیکان به مقایس کمتر و از لحاظ موجودیت Lipids و سایر منرالها مانند فاسفورس ، پوتاشیم ، سلفر ، جست ، مس و مالیبیدینم دارای ارقام مشابه تر میباشد. با وجود آن غلظت ملیبیدنیم نظر به مراحل مختلفه نموی فرق دارد علاوه کردن محتویات منرال ها از قبیل فاسفورس ، پوتاشیم ، کلسیم ، مس و جست یا از طریق استعمال growth – regulator مانند Daminized وMelfuidid بیشتر باعث تحریک نموی نبات می گردد.

 

 

سینفوین (Sainfoin  )

 

اصطلاح سینفوین (Onobrychis vicifilia scop. ) که در گذشته بنام Cocks head ونیز به نام  Holly grass یاد میشد. نبات پلیدار چندین ساله بوده که در مناطق آسیای معتدله و اروپا در طول چندین قرن کشت و بذر میشد. سینفوین اصلا از کلمه فرانسوی مشتق گردیده که مفهوم بیده را مصؤن و یا بی ضرر را میدهد.تغذیه این نبات در مقابل دم کردن حیوانات بیشتر مصؤن بوده. در خاک های نوع آهکی که دارای غلظت (pH(6 و یا بالاتر از آن توافق کرده در مقابل خشکسالی نسبت به رشقه مقاومت بیشتر داشته لیکن در مقایسه سطح تولید آن یینتر است. این نبات در اوایل قرن (1900 ) در امریکا در جمله علوفه جات طبقه بندی گردید. و لیکن در طول این مدت چندان توجهی به آن صورت نگرفته ولی بعدا در سال های (1960 ) به این نبات مجددا دلچسپی پیدا شد که نسبت نتیجه گیری بهتر و مقاومت آن در مقابل جشره قانغوزک خرطوم دار رشقه (alfalfa weevil ) وکشت این نبات در شرایط زمین های آبی در مناطق خشکه ایالات غربی آمریکا و کانادا در خاکهای آهکی (Calcarous soil) بیشتر از گذشته توسعه یافت. ترویج این نبات بصورت تدریجی از طریق احداث قطعات نمایشی بالای مزارع دهاقین در ساحات مختلفه علفچر ها نیز انکشاف یافت. چنانچه استفاده بیشتر از سینفوین در مناطق مدیترانه و بیشتر به مقصد ساختن بیده از علفچر ها شهرت یافته است.

 

انواع سینفوین (Sainfoin  ) در انگلستان دو نوع سینفوین مروج است:

 

     انواع معمولی یک درو (Common sainfoin ): به نامهای (Costwold common ) و (Empyr sp ) نیز یاد میگردد.

     نوع دو درو سینفوین به نام (Gaint sainfoin ) یاد گردیده.

سینفوین معمولی در ابتدای مرحله نموی رشد بطی داشته ساقه های آن بیشتر طویل نگردیده تولید گل را نمی نمایند. ظرفیت تولید بیده یا سایلیچ در سال های دوم و سوم متدرجا زیاد گردیده و دوره نموی این نبات میتوان از بیست تا سی سال ادامه پیدا کرد. برخلاف توع دومی (Gaint sainfoin )  در سال اول به سرعت نمو و گل کرده ، سالانه دو درو میدهد با وجودیکه مقدار تولید آن بیشتر بوده لیکن طول مدت دوره نموی آن کوتاه و صرفا برای دو سال باقی مانده میتواند. در حالیکه انواع دیگر محلی سینفوین برای چندین سال ادامه حیات کرده و میتوان از طریق انتخاب ارثی در بین انواع یک سلسله تغیرات (flexibility ) را مشاهده کرد از جمله انواع اصلاح شده Melros و Nova در کانادا ، ورایتی های Eshi ، Remont و Renume در ایالات متحده امریکا و ورایتی Zeus و Vala در ایتالیا شهرت یافته. تخم گیری سینفوین معمولی قبل از گرفتن درو به مقصد ساختن بیده ودر نوع دیگر (Giant sainfoin ) بعد از یک درو صورت می گیرد که نوع اخیر در طول فصل نموی خود بیشتر از یک مرتبه تولید گل کرده ، بعد از آخرین مرحله پاکسازی تخم به ظرفیت مجموعی تولید تخم مقدار 1450کیلوگرام در فی هکتار تخمین گردیده است.

 

کشت سینفوین (Sainfoin ):

سینفوین به شکل پاشکی و هم به  شکل خطی کشت می شود و همچنان بشکل مخلوط با دیگر علوفه جات مانند White clove و Bird foot trefoil در ساختن بیده واستفاده به مقصد مالچر موفقانه نتایج بهتر بدست آمده است.

 

تطبیق کود:

تطبیق کود در سینفوین عینا مشابه به رشقه و برسیم بوده در صورت استعمال کودDAP مقدار (50 ) کیلوگرام در فی جریب زمین به صورت مساویانه به روی زمین پاشیده و بعد از قلبه و هموار کاری تخم آماده بذر گردد.

 

تولید علوفه :

ازدیاد  تولید علوفه سبز متناسب به وضعیت حاصلخیزی خاک بوده. از اثر آزمایشات و تطبیق نورم های مختلفه کود که بالای انواع متعدد سینفوین صورت گرفته نشان میدهد که در انواع معمولی سینفوین و یکتعداد دیگر انواع تطبیق نورم متناسب فاسفورس و پوتاشیم برای ازدیاد تولید بیده ، ساختن سایلج و بقای نبات ضروری است. سینفوین در خاکهای که دارای غلظت پائین بوده یک اندازه مقاومت داشته و در (6 )pH مقدار تولید ماده خشک DM (7 الی 15 ) متریک تن در فی هکتار راپور داده شده البته مقدار تولید بیشتر از اثر کشت پلاتهای تجربوی بدست آمده لیکن سطح تولید در مزارع دهاقین پائنتر است. در تحت شرایط اقلیمی کشور کانادا حاصل سینفوین در حدود (20 ) فیصد پائنتر از حاصل رشقه ارزیابی گردیده است.

سینفوین از اثر خشکسالی متداوم در تابستان خساره مند گردیده لیکن آبیاری نوبتی حاصل علوفه را به ظرفیت معین نگهداری کرده ظرفیت تولیدی علوفه سینفوین در اوایل بهار نسبت به دیگر مواقع سال زیادتر است.

 

 

 

ارزش تغذیه حیوانی :

سینفوین از لحاظ پروتین غنی بوده لیکن از لحاظ درجه هضمیت در مقایسه با دیگر علوفه جات از قبیل White clover و Red clover دارای هضمیت متوسط بوده سینفوین در شرایط چراگاه دارای مقدار کم پروتین وهضمیت پائنتر از رشقه می باشد.

 

 

شاخل

Common Vetch (Vicia sativa)

 

شاخل از جمله علوفه جات مهم پلیدار نبات یکساله بوده که از لحاظ تغذیه حیوانی دارای ارزش خیلی زیاد بوده و اضافه تر از آن به مقصد ساختن بیده سایلچ و کود های سبز کار گرفته شده. از دانه شاخل در ترکیب جیره حیوانات مخصوصاً در فصل زمستان در کشور عزیز ما استفاده بعمل میآید. کاه خشک شاخل از لحاظ ترکیب غذای دارای (19 ) فیصد پروتین بوده و در یک کیلوگرام وزن خشک بیده (37 ) ملی گرام کاروتین ور علوفه تازه آن به مقدار (56 – 79 ) ملی گرام کاروتین موجود است.

 

توافق نبان شاخل :

شاخل توافق بهتر در اقلیم سردسیر داشته درجه مقاومت در مقابل سردی نظر به انواع شاخل از همدیگر متفاوت بوده ولی بصورت مجموعی درجه مقاومت نسبی نبات در مقابل سردی به مقایسه با رشقه و شبدر کمتر بوده این نبات در خاکهای نوع (Sandy loam ) که دارای (pH(8.2 – 6.5 باشد توافق کرده. طول مرحله نموی نبات برای تولید بیده مدت (60 ) روز را در بر گرفته. شاخل در طول مدت نموی خویش به رطوبت زیاد ضرورت داشته اگر چه این نبات نایتروجن هوا را توسط بکتریای غدوات در خاک نصب نموده ولی ضرورت کامل نایتروجن را به حد کافی تکافو نتوانسته بنأًً استعمال کودهای منرالی نایتروجندار بیشتر مفید ثابت شده است. این نبات در مقابل استعمال کودهای فاسفورس دار و پتاشیم دار عکس العمل مثبت نشان میدهد.

 

کشت شاخل :

شاخل به قسم پاشکی کشت میشود و همچنان به شکل مخلوط با نباتات مانند یولاف ، جو و دیگر انواع نباتات که ساقه های شان مستحکم تر اند یکجا بذر گردیده . بیده شاخل باید که به اصول فنی خشک گردیده و بوقت مناسب آن جمع آوری و ذخیره گردد تا از ضایعات بیشتر برگ جلوگیری گردد.

کشت مخلوط این نبات با یولاف و جو در شرایط مناسب را برای ساختن چراگاه در ایام فصل زمستان و بهار بوجود آورده ، که بخاطر تولید بیده باکیفیت نباید استفاده دوامدار از چراگاه صورت گیرد.

 

انواع شاخل :

دراکثریت نقاط دنیا انواع متعدد شاخل از قبیل (Common Vetch(Vicia sativa، (Hairy Vetch(Vicia villosa ، (Hungarian Vetch(Vicia pannonica ، (Monantha Vetch(Vicia monantha ، و یک نوع دیگر وحشی (Wild Vetch(Vicia angustifolia مروج بوده که نوع اخیری به قسم گیاه هرزه باعث ملوث شاختن در مزارع گندم میگردد.

نوع شاخل معمولی (Common Vetch ) را بنام شاخل بهاری نیز یاد مینمایند که از لحاظ مورفولوژی نبات نیمه بته ای بوده ساختمان برگ و ساقه نبات نسبت به نوع (Hairy Vetch ) بزرگتر بوده و معمولاً به مقصد بیده استفاده می گردد.

 

درو شاخل:

درو شاخل به مقصد علوفه هنگامی صورت می گیرد که اولین پلی نبات بوجود آمده و درو هم توسط داس های وطنی وهم توسط کمباین ها صورت میگیرد و در وقت جمع آوری بیده شاخل سعی گردد تا از ضایعات ریختن برگ جلوگیری گردد ، زیرا که برگ نبات نسبت به ساقه زودتر خشکیده و ضایعات بیشتر صورت می گیرد.

 

مقدار تخمریز : (15 – 16 ) کیلوگرام در فی جریب.

مقدار کود : (25 ) کیلوگرام کود DAP در وقت کشت و (25 ) کیلوگرام کو یوریا در فی جریب بعد از گذشت مرحله سبز شدن استعمال گردد.

 

 

 

                                                                                                                     یولاف

Oats (Avena sativa)

 

یولاف از جمله علوفه جات مهم زمستانی بوده به زودی نمو کرده که از لحاظ طعم و کیفیت خوراکه حیوانی برگهای آن شاداب دارای رنگ سبز تیره بوده اگر این نبات به همرای نبات پلیدار موسم سرد یکجا کشت گردد بهترین خوراکه را برای حیوانات مهیا میسازد .

یولاف به تناسب سایر غله جات سهل الهضم بوده بعد از درو ، قطع و پارچه کردن به مقصد تغذیه اسپ ، گوسفند ومرغداری تغذیه میگردد در اوایل بهار نیز کشت شده و کاه خوب برای تغذیه و بستر حیوانات تهیه میدارد که از این لحاظ اهمیت بیشتر را در بین دهاقین پیداکرده است.

 

موارد استعمال یولاف و مواد حاصله از آن :

     تغذیه حیوانات : یولاف خوراکه خوب برای اسپ ها ، مرغها و حیوانات جوان مخصوصاً گاوهای شیری میباشد.

     تغذیه انسانها : از دانه یولاف انواع مختلفه نان ساخته میشود در صورتیکه آرد یولاف با سایر غله جات یکجا مخلوط گردد از گندیده شدن آرد در وقت ذخیره جلوگیری می شود.

     موارد استعمال در صنعت : از قشر یولاف در تصفیه منرالها و روغن های نباتی استفاده شده و از جمله محلل های عمده به شمار میرود. و از یولاف ادویه جات مختلفه نیز استحصال میگردد.

 

استفاده از علوفه :

بعد از گذشت مدت (60 ) الی (70 ) روز بعد از کشت یولاف در شرایط ضروری و قلت علوفه جات اولین درو گرفته می شود. لاکن بعد از گذشت مدت (85 ) الی(110 ) روز مقدار تولید علوفه بیشتر میگردد. علوفه آن اکثراً به قسم تازه استفاده میگردد. یولاف خوراکه خوب تمام حیوانات بوده کاه آ ن نرم وبهتر از کاه گندم و جو میباشد.

ازلحاظ ارزش مواد غذای برای حیوانات قابل هضم بوده از پروتین ، شحمیات ، ویتامین B1 و منرالهای مانند فاسفورس و آهن غنی میباشد.

 

آماده ساختن زمین :

برای آماده ساختن بستر تخم دو ، سه مرتبه قلبه کافی بوده زمین باید قسمی آماده گردد تا تمامی کلوخ ها میده گردیده ، گیاه هرزه از مزرعه دور ساخته شده و زمین بعد از قلبه ماله گردد.

 

اوقات مناسب کشت :

وقت مناسب بذر یظر به شرایط مختلفه اقلیمی در کشور ما از همدیگر فرق داشته چنانچه در مناطق گرمسیر کشور مانند چلال آباد ، کندهار ، هلمند وقت مناسب بذر در تیرماه از (15 ) سنبله شروع و الی ختم ماه میزان ادامه یابد و در مناطق سردسیر که خطر سرمای زمستان موجود باشد مانند لوگر معمولاً در اوایل یهار بذر گردیده تاریخ بذر از (15 ) برج حوت شروع الی (15 ) برج حمل نیز ادامه میآبد.

 

استعمال کود:

استعمال مقدار (25 ) کیلوگرام کود DAP در فی جریب ساحه در وقت کشت ونیز مقدار (60 ) کیلوگرام کود یوریا در فی جریب در سه مرحله ، (20 ) کیلوگرام در وقت سبز شدن و متباقی بعد از هریک درو دفعات درو تطبیق گردد.

 

طروق کشت :

     به صورت پاشکی

     به صورت خطی

در طریقه کشت خطی به خاطر استفاده از تجارب باید از تخم پاش دستی استفاده گردد و نیز فاصله در بین دو قطار (15 ) الی (30 ) سانتی متر گذاشته شود. پیش از کشت زمین باید به وسیله مارکر خط اندازی گردیده و فاصله در بین قطار ها ذریعه مارکر تعین می گردد، به خاطر تکثیر تخم به پیمانه تجارتی از تخم پاش گندم استفاده می گردد.

 

آبیاری :

آبیاری نظر به شرایط مختلفه مناطق ، خاک و مقدار بارنده گی از همدیگر فرق داشته تعداد (3 ) الی (4 ) آبیاری برای بدست آوردن علوفه ضروری بوده اولین آبیاری (3 ) هفته بعد از کشت و متباقی در وقت ضرورت به آبیاری در فاصله (12 ) الی(15 ) روز تطبیق گردد.

 

اوقات درو:

به تعداد (2 – 3 ) درو علوفه به آسانی بدست میآید در صورت مشکل کمبود علوفه یولاف بعد از کشت مدت (60 ) الی (70 ) روز بعداز کشت اولین درو میدهد. ولی در صورت گذشت مدت (85 الی 110 ) روز مقدار تولید علوفه بیشتر می گردد.

 

تولید علوفه :

تولید علوفه یولاف نظر به طول مدت نموی ، درجه حرارت مناسب ، نوعیت و حاصلخیزی خاک ، مقدار بارنده گی و رطوبت در خاک از همدیگر فرق دارد. طور اوسط مقدار (12 -16 ) تن علوفه سبز در فی جریب ساحه در شرایط مناسب اقلیمی کشور ما بدست آمده است.

 

کیفیت علوفه :

از لحاظ کیفیت خوراکه حیوانی یولاف که دارای مقدار بیشتر پروتین خام نباتی و تعداد کم رشته های فایبری باشد معیاریست که از روی آن کیفیت علوفه را میتوان تخمین کرد.

 

جو

Barley (Hordeum vulgare)

طریقه کشت :

جو معمولاً به طریقه پاشکی کشت گردیده و نیز به شکل قطار به صورت خطی که فاصله بین هر قطار (15 ) الی (30 ) سانتی متر باشد معمولاً در تجارب بذر می گردد.

 

وقت کشت جو علوفه ای:

وقت مناسب کشت تیرماهی به مقصد تولید علوفه از نیمه ماه سنبله الی ختم میزان میباشد.

 

مقدار تخمریز و عمق کشت:

به مقصد تولید علوفه باید (25 ) کیلوگرام تخمریز در فی جریب استعمال گردد. عمق تخم در مناطق مرطوب (3 الی 4 ) سانتی متر و در مناطق نیمه خشکه یک اندازه عمیق تر باشد.

 

استعمال کود:

استعمال کود به منظور تولید علوفه مقدار (25 ) کیلوگرام کود DAP و کود یوریا به مقدار (60 ) کیلوگرام در فی جریب زمین استعمال گردد. کود دای امونیم فاسفت در وقت بذر و کود یوریا در سه مرحله یکی در وقت بذر و متباقی بعد از دفعات درو استعمال گردد.

 

 

آبیاری :

تعداد آبیاری یظر به شرایط خاک و ضرورت استفاده نبات تعین می گردد. برای بدست آوردن حاصل علوفه حد اقل (3 ) الی (4 ) آبیاری ضروری است. اولین آبیاری بعد از گذشت سه هفته ومتباقی در وقتیکه ضرورت باشد تطبیق گردد.

 

استفاده از جو:

علوفه سبز این نبات از لحاظ طعم خوش مزه بوده برگهای آن شاداب و مغذی است. اگر این نبات به طور مخلوط به همراه علوفه جات دیگر مانند برسیم ، رشقه ، شبدر ، نخود و ماش به حیوانات خورانده شود ، خوراکه خیلی مناسب برای حیوانات خواهد بود.

اولین درو نبات به مقصد بدست آوردن علوفه بعد از گذشت (60 ) الی (70 ) روز بعد از کشت در هنگام قلت علوفه گرفته می شود. لاکن به تولید بیشتر بعد از گذشت (90 ) الی (100 ) روز اولین درو گرفته می شود.

علوفه جو اکثراً به قسم تازه مصرف رسیده مقدار اضافی آن به قسم سایلج و یا بیده ذخیره گردیده در وقت قلت علوفه تازه استفاده میگردد. جو خوراکه تمامی حیوانات بوده و کاه جو از لحاظ ترکیب مواد غذای قابل هضم و مواد پروتینی بعد از یولاف درجه بندی شده از دانه جو مخصوصاً برای تغذیه اسپ ها غذای خیلی مفید است. و برای تغذیه گاو های شیری در خوراکه مرغ ها و نسل های جوان حیوانات مختلفه واقع می شود.

از لحاظ داشتن اهمیت انواع اصلاح شده آن تحقیق گردیده و با استفاده ارزشهای تخنیکی مقدار بیشتر تولید بدست میآید.

 

مقدار و تولید علوفه:

مقدار تولید علوفه سبز (9 ) الی (13 ) تن در فی جریب.

مقدار ماده خشک (2 ) الی (3 ) تن در فی جریب.

 

کیفیت علوفه:

از لحاظ کیفیت علوفه ایکه مقدار پروتین نباتی بیشتر و رشته های فایبر آن کمتر باشد دارای کیفیت بهتر می باشد. از لحاظ کیفیت در (50 ) فیصد مرحله گل اندازی پروتین خام (7.7 ) فیصد و در مرحله تشکیل غلاف اندازه پروتین خام (9.85 ) فیصد می باشد.

 

 

باجره

Sorghum ( Sorghum bicolor )

 

باجره منبع مهم خوراکه انسانها ، پرنده گان و علوفه حیوانی در اقلیم های خشک ، نیمه خشک و مناطق حاره دنیا می باشد. تولیدات دانه باجره (75 ) فیصد در تغذیه انسان ها (15 ) فیصد در تغذیه حیوانات و پرنده گان و متباقی شان در ساختن بیر به مصرف میرسد. این نبات به مقابل خشکسالی ، درجه حرارت نسبتاً بلندتر و سیلاب یک اندازه مقاومت داشته و علف تازه آن تا حدود (70 ) الی (80 ) فیصد برای حیوانات قابل هضم است. و این نبات یکی از سابقه دارترین نبات اهلی شده می باشد ، امکان دارد باجره از شرق افریقای مرکزی ( سودان و حبشه ) نشئت کرده باشد. (90) فیصد باجره در چین ، هندوستان و افریقا تولید گردیده و ممالک عمده تولید کننده دیگر عبارتند از امریکای جنوبی ، آسترالیا وامریکا است.

خاک برای باجره:

باجره در خاکهای نرم و حاصلخیز حاصل  خوب داده اگر چه در خاکهای زه دار ، تیزابی و نمکی نیز بخوبی میروید. ولی بالای حاصل آن تأثیر منفی بار میآورد.

آماده ساختن زمین برای باجره علوفوی :

زمین یا خاک برای بذر باجره زمین باید نرم و هموار گردد که یکبار قلبه عمیق شده بعداً ذریعه قلبه (9 ) فال کلوخ های آن در دو سه مرتبه از بین برده شود و بعد از ماله برای بذر آماده گردد. بهترین حاصل از زمین های بدست میآید که در تیرماه یا زمستان قبل قلبه شده باشد و زمین خوب آماده بذر گردد. تخم باید عاری از گیاه های هرزه و تخم حشرات باشد.

 

طریقه کشت باجره علوفوی :

بذر تخم باید در زمین وتر یا نمدار صورت گیرد و تخم بعد از پاشیدن باید به عمق(4 ) الی (5 ) سانتی متر توسط خاک نرم و مرطوب پوشیده شود. این کار توسط میخ ماله  (9 ) فال و یا شاخ ماله به خوبی صورت میگیرد باجره به در طریق کشت می گردد.

(1)     طریقه پاشکی .

(2)     طریقه خطی .

1 – طریقه پاشکی یا محلی :

در این طریقه بعد از آماده ساختن زمین حینیکه رطوبت کافی در خاک موجود باشد ، تخم و کود به صورت یکنواخت پاش داده بعداً توسط خاک نرم پوشانیده شود ، درینصورت خاک باید رطوبت کافی به مقصد جوانه زدن تخم داشته باشد.

2 – طریقه خطی یا فنی :

درین طریقه تخم در قطار هائیکه از همدیگر (30 ) سانتی متر فاصله داشته ، بعد از آماده ساختن زمین و کود پاشی بذر شده و توسط خاک پوشانیده شده و باید برای جوانه زدن تخم رطوبت کافی در خاک موجود باشد.

 

وقت مناسب بذر:

       به مقصد علوفه از اوایل حمل الی ختم سرطان .

    به مقصد تولید تخم  15 سرطان الی 15 اسد.

 

مقدار تخمریز:

   به مقصد علوفه  15 کیلوگرام تخم در فی جریب.

    به مقصد تولید تخم 4 کیلوگرام تخم در فی جریب.

 

کشت خطی :

             به مقصد علوفه فاصله بین قطارها (30 ) سانتی متر و فاصله بین نبات (9 ) سانتی متر باشد.

      به مقصد تولید تخم فاصله بین قطار ها (60 ) سانتی متر و فاصله بین نبات (15 ) سانتی متر باشد.

 

آبیاری :

آبیاری اول (15 ) روز بعد از کشت و آبیاری های بعدی (3 – 4 ) مرتبه طبق ضرورت نبات و خاک عملی گردد و فاصله بین دو آبیاری (7 – 12 ) روز رعایت گردد.

 

ترکیب کیمیاوی علوفه باجره :

برگهای جوان باجره دارای مواد کیمیاوی گلوکوسید ( (Glucosideبوده که از تجزیه این ماده موادی زهری بنام پروسیک اسید آزاد میگردد که موجودیت این ماده نظر به گذشت زمان تا وقت پخته شدن در نبات کم میگردد. درجه حرارت پائین و یخبندی به اندازه این مواد را در باجره زیاد شاخته بناءً تغذیه نباتا یخ زده تا وقت خشک شدن مضر بوده.

علاوتاً از اثر موجودیت مقدار بیشتر مواد نایتریت در خاک مواد سمی بیشتر گردیده و نباتاتی که به خشکی مواجه شده باشند دو باره به نمو شروع نموده اندازه مواد سمی درآن زیاد بوده در اثر تغذیه گاو ها نظر به گوسفند ها به این ماده زیادتر حساس می باشد. برای کنترول از زهریت حیوانات به مشوره اکتر وترنر از پیچکاری که از مرکب سودیم نایتریت و یا سودیم هایدروجن سلفیت بوده در رگ حیوان زرق گردد.

بیده باجره بسیار به احتیاط به حیوانات تغذیه گردد، گرچه اکثراً زهری نمی باشد، خصوصیات زهری بودن نبات در انواع اصلاح شده و دورگه نبات خیلی کم یا اکثراً موجود نمی باشد.

علوفه خشک باجره نسبت به علوفه جواری دارای مواد معدنی زیاد بوده اندازه پروتین خام نباتی ، نشایسته و رشته های فایبری در باجره تقریباً مشابه به جواری می باشد.

 

تغذیه حیوانات :

از دانه باجره ، سایلچ  وبیده باجره به صورت جداگانه استفاده می شود. باجره به قسم چراگاه نیز بذر شده از لحاظ کیفیت غذای به مقایسه جواری به حیوان خوش مزه بوده و ارزش غذای آن با علوفه جواری مشابهت دارد.

 

 

ارزن علوفوی

Pear Millet ( Pennisetum americanum)

 

ارزن به مقصد خوراکه انسانها ، حیوانات و پرندگان استفاده گردیده واز علوفه آن به مقصد تغذیه حیوانی نیز استفاده به عمل می آمد.

ارزن در مناطق خشک ، نیمه خشک ، درجات حرارت بلند و خاکهای ریگی مقاومت داشته به خوبی میروید . قابلیت هضم بهتر را در معده حیوانات دارا بوده عاری از مواد زهری است.

 

خاک :

ارزن در اکثر انواع خاکها میروید ولی خاکهای نرم و حاصلخیز مناسب تر است. در مقابل آب های ایستاده ، خصوصیات القلی و تیزابی خاک نیز تا اندازه مقاومت دارد.

 

آماده ساختن زمین:

خاک نرم و بستر هموار برای نموی مناسب نبات مساعد است. زمین باید عمیق قلبه شده ودو یا سه مرتبه ذریعه 9 فال نرم گردیده و بعد از ماله تخم و کود پاشیده شده ، عمق تخم نباید از (2 الی 3 ) سانتی متر عمیق تر باشد و موجودیت رطوبت کافی خاک برای جوانه زدن تخم ضرورت است.

 

طریقه کشت:

(1)     به طریقه محلی یا به صورت پاشکی : باید متیقن شد که مقدار رطوبت کافی در خاک موجود بوده، بعداً تخم مساویانه به روی زمین پاشیده شده به همرای خاک نرم سطح زمین به عمق مناسب زیر بستر خاک گردد.

(2)     کشت بصورت فنی یا خطی: کشت باید تحت شرایط مناسب رطوبت عملی گردد و فاصله بین دو قطار (45 ) سانتی متر گذاشته شود.

 

اوقات کشت:

تاریخ بذر به مقصد تولید علوفه در کشور ما از اوایل حمل الی اخیر سرطان و به مقصد تولید تخم از 15 جوزا الی 15 سرطان مساعد است.

 

مقدار تخمریز:

برای تولید علوفه استعمال مقدار (4 – 5 ) کیلوگرام تخم در فی جریب و به مقصد تولید تخم به مقدار (2 – 2.5 ) کیلوگرام تخم فی جریب استعمال گردد.

 

آبیاری:

به مقصد تولید علوفه اولین آبیاری (20 – 25 ) روز بعد از کشت و متعاقباً دو یا سه بار دیگر  نظر به ضرورت نبات صورت گیرد.

 

استعمال کود:

استعمال مقدار (25 ) کیلوگرام کودDAP در فی جریب در وقت کشت و مقدار (60 ) کیلوگرام کود یوریا فی جریب طی یه مرحله یکی بعد از کشت و متباقی بعد از هر درو علوفه صورت گیرد.

 

وقت مناسب درو:

به مقصد تولید علوفه در وقتیکه نبات (10 ) فیصد در مرحله گل باشد باید درو صورت گیرد. تأخیر در درو باعث سخت شدن ساقه و سبب پائین آمدن برای هضمیت حیوان می گردد. درو به مقصد تولید دانه یا تخم بعد از رسیدن کامل و سخت شدن تخم صورت می گیرد.

 

 

جواری

Maize ( Zea mays)

 

جواری منبع مهم غذای انسانها ، پرندگان خوراکه حیوانی بوده کشت آن در اکثر نقاط دنیا معمول بوده و معمولاً 3/2 حصه علوفه جواری به خاطر استفاده سایلچ کار گرفته می شود زیرا که علوفه آن دارای مقدار تولید بیشتر و کیفیت بهتر برای ساختن سایلچ بوده از تمام اجزای این نبات از قبیل دانه ، ساقه ، تنته ، خوشه و ابریشمک جواری اکثراً به مقاصد بجارتی استفاده ادویه جات پر ارزش کار گرفته می شود صد ها نوع محصولات این نبات در مارکیت های دنیا به مقاصد غذای انسانها ، مواد طبی و صنعتی بکار برده می شود.

 

آماده ساختن زمین:

دفعات قلبه کردن زمین مربوط به ترکیب و ساختمان خاک است. در وقت بذر جواری زمین (2 – 3 ) مرتبه قلبه گردد سعی گردد تا در وقت که زمین وتر است قلبه گردد. اگر زمین در حالت وتری قلبه نشود کلوخ های بزرگ تشکیل خواهد شد، بعد ازهر قلبه زمین باید ماله شود تا کلوخ های بزرگ میده شده و رطوبت خاک حفظ گردد. زمین باید طوری آماده گردد تا تمامی گیاه های هرزه از بین برده شود.

 

طریقه بذر:

جواری معمولاً به دو طریقه ، پاشکی و یا به شکل قطار بذر میگردد. بذر جواری به قطار فوائد ذیل را داراست:

(1)     مقدار تخمریز کم می شود.

(2)     چون بته های جوازی به فاصله های معین از هم قرار داشته از مواد غذای خاک خوبتر استفاده می نمایند.

(3)     بته های جواری از شعاع آفتاب خوبتر استفاده میتواند.

(4)     مزرعه جواری به آسانی خیشاوه شده می تواند.

(5)     در صورت حملات آفات و امراض و یا گیاه های هرزه به آسانی دواپاشی شده می تواند.

 (6)     درو و جمع آوری حاصل به آسانی صورت می گیرد.

 

مقدار تخمریز مربوط به عوامل ذیل اشت:

 (1)     حاصلخیزی خاک.

   (2)     مقدار رطوبت خاک.

   (3)     فیصدی جوانه زدن .

      (4)     مقصد از زرع جواری.

(5)     نوع جواری       .

      (6)     طریقه های بذر جواری.

اگر جواری به مقصد علوفه حیوانات استفاده می شود، مقدار تخمریز نیز یک اندازه زیاد استعمال گردد دانه زود رس نظر به انواع دیررس کوچکتر است بالعموم مقدار تخمریز جواری که به قطار کشت می شود نظر به جواری دست پاش کمتر است در صورتیکه مقدار تخمریز ( 1 – 1.5 ) سیر فی جریب سفارش گردیده در خاکهایکه خطر کرم های قطع کننده موجود باشد در آن صورت مقدار تخمریز جواری از حد معین آن زیادتر تطبیق می گردد.

 

وقت مناسب بذر:

وقت بذر جواری در مناطق مختلف فرق می کند مناسب ترین وقت بذر جواری وقتی است که خطر سرمای زمستانی از بین رفته واز شدت باران کاسته شده باشد. در اکثر ولایات افغانستان بذر جواری تقریباً بین اوسط ثور الی اواخر جوزا بذر می گردد.

اگر جواری جوان را خنک بزند ، ممکن دو باره نمو کند اما اگر سرما زده گی بالای نباتات بالغ و انکشاف یافته واقع گردد ممکن نباتات را از بین برده و یا حاصل آن را به اندازه قابل ملاحظه پئین بیاورد. بعد از ختم سرما که اطمینان حاصل گردید هر قدر بذر جواری وقت تر صورت بگیرد به همان اندازه نتیجه بهتر خواهد داد.

 

استعمال کود:

برای بدست آوردن حاصل بلند استعمال 25 کیلوگرام کود DAP  و 25 کیلوگرام کود یوریا فی جریب برای جواری اصلاح شده و استعمال(40 – 50 )  کیلوگرام کود یوریا و مقدار (35 ) کیلوگرام کود DAP در فی جریب زمین سفارش گردیده است.

تمام کود DAP و نصف کود یوریا در وقت کشت استعمال می شود و نصف باقیمانده یوریا در وقتیکه جواری به اندازه قد زانو (تقریباً 40 سانتی متر ) بلند شده باشد، استعمال و فوراً مزرعه آبیاری گردد.

 

درو :

درو به مقصد تولید علوفه وقتی صورت می گیرد که بته های جواری (50 ) فیصد گل کرده باشد.

 

 

ساختن بیده :

از نبات جواری هم به شکل تازه و نیز به شکل سایلچ و یا برای ساختن بیده استفاده می شود. زمانیکه ساقه و برگ جواری هنوز سبز و نرم است علوفه مناسبی را برای ساختن بیده تشکیل میدهد و جواری که در مرحله شیره و دانه قرار دارند اگر قطع گردند ، بیده خوبی از آن ساخته می شود. بیده خوب باید رنگ سبز را نگهدارد و به طریقه ای آماده شود که ضایعات برگ آن خیلی کم باشد زیرا رنگ سبز بیده به طور قطعی مربوط به رنگ آن است.

 

 

لبلبوی علوفه ای

Fodder Beet (Beta vulgaris)

 

لبلبوی علوفوی از جمله محصولات مهم نباتات ریشه دار گوشتی بوده که بخش عمده ترکیب جیره حیوانی را مخصوصاً در ایام زمستان تشکیل میدهد با داشتن کتله آبگین ریشه های گوشتی هضم غذا های کانسنتریتی و سخت حیوانی را بهتر می سازد.

در ریشه های لبلبوی علوفوی مقدار زیاد کاربوهایدریت ها ، نمکیات مفیده ، ویتامین ها و مایع تخمر موجود است. در یک کیلوگرام لبلبوی علوفوی مقدار (9 – 10 ) گرام پروتین قابل هضم به مشاهده می رسد ریشه های گوشتی که به مقصد خوراکه حیوانی بکار برده می شود بنابر داشتن ظرفیت بیشتر حاصلخیزی و انعکاس بهتر در برابر آبیاری از همدیگر تفکیک می شود.

تمام انواع لبلبو مربوط فامیل Chenopodaceae بوده که شامل انواع از قبیل Spinach beet ،Sugar beet ، Chard ، Garden beet و Mangel beet میباشد تمام انواع فوق الذکر متعلق به سپشیز vulgaris است، بصورت عموم استفاده از نوع  Chard و Spinach به مقصد تولید برگ کشت شده که از برگ های آن به قسم سبزی استفاده می گردد.

استفاده از نوع Garden beet  به مقصد تولید ریشه کشت می گردد که بصورت پخته شده مانند سبزی در سلاد و اچار استعمال می گردد.

لبلبوی نوع Mangel از نوع Chard انکشاف یافته که از جمله خوراکه های مهم حیوانی در اروپا بشمار میرود.

 

ترکیب کیمیاوی:

در هر (150 ) گرام برگ لبلبو (45 ) گرام کالوری ، (86.4 ) گرام آب ، (3.2 ) گرام پروتین ، (0.4 ) گرام شحم ، (8.1 ) گرام کاربوهایدریت ، (3.8 )گرام فایبر ،            (1.9 )گرام خاکستر ، (114 ) ملی گرام کلسیم ، (34 ) ملی گرام فاسفورس ، (3.1 ) ملی گرام آهن و دیگر مرکبات از قبیل رایبوفلاوین ، نیاسین و اسکاربیک اسید موجود است.

 

خصوصیات اگروتخنیکی:

در تناوب زراعتی موقعیت بهتر برای لبلبوی علوفوی عبارت از طبقه چپه شده علف های چندین ساله می باشد. لبلبوی علوفوی در تناوب کشت بعد از نباتات پلی دار یک ساله ، سبزیجات ، غله جات و سایر نباتات بذر می گردد.

در آماده کردن خاک برای لبلبوی علوفوی خاک باید دارای طبقه عمیق و نرم باشد ، طبقه بذری را از گیاه های هرزه دقیقاً پاک ساخته تا رطوبت کافی برای جوانه زدن حفظ گردد. برای  این هدف در موسم خزان زمین را باید قلبه عمیق گردد.

 

بذر و مراقبت:

به مجردی که درجه حرارت در طبقه سطحی به عمق (10 ) سانتی متر خاک به         (5 -6 ) درجه سانتی گراد برسد لبلبوی علوفوی را بذر کرد. لبلبوی علوفوی نسبتاً در اقلیم مناطق سرد و تا یک اندازه در مقابل یخبندی ملایم از خود مقاومت نشان میدهد.

تکثر یبات از طریق تخم صورت گرفته و بذر آن در اوائل بهار وقتیکه زمین برای کشت بهتر آماده گردید صورت می گیرد.

لبلبو را بالای پشته های که ارتفاع آن از سطح زمین (50 ) سانتی متر و فاصله بین هر دو پشته (60 ) سانتی متر و فاصله در بین هر نبات (35 – 40 ) سانتی متر باشد بصورت فنی باید بذر گردد.

مقدار تخمریز (2.5 – 3 ) کیلوگرام در فی جریب و تخم به عمق (4 – 5 ) سانتی متر زیر خاک بذر گردد.

در جاهای سرد میتوانیم لبلبو را در موجودیت رطوبت برای مدت (3 – 5 ) ماه در تاکاوی ها ذخیره و نگهداری کرد و میبایست درجه حرارت از صفر پائین یبوده و رطوبت سرخانه کمتر از (90 ) فیصد یباشد.

 

طرق کشت:

کشت نبات در قوریه : فاصله بین دو نبات (1.5 – 2 ) سانتی متر و فاصله بین دو قطار (30 – 45 ) سانتی متر می باشد.

مقدار تخمریز در قوریه از (0.8 – 1.2 ) کیلوگرام در فی جریب و تخم به عمق          (1 – 3 ) سانتی متر بذر می گردد.

 

استعمال کود:

کودهای مناسب از قبیل نایترجن ، فاسفورس و پوتاشیم برای نموی نبات ضروری است ، برای تقویه خاک میتوانیم از کود های حیوانی ، کودسبز ، کامپوست و بقایای نباتی استفاده کرد. لبلبوی حیوانی یا علوفه وی بیشتر از همه به استعمال اضافی کود های نایتروجن دار ضرورت دارد. نورم استعمال کودهای نایتروجندار(20 – 24 ) کیلوگرام ، فاسفورس (12 – 16 ) کیلوگرام ، کودهای پوتاشیم دار (20 – 24 ) کیلوگرام و انبار حیوانی مقدار (8 – 10 ) تن در فی جریب زمین سفارش می گردد.

آبیاری:

مصارف آب در مرحله انکشاف یافته نبات نسبت به مرحله ابتدائ تقریباً دو مرتبه بیشتر گردیده در مرحله اخیر از مصارف آب کاهش بعمل آمده معمولاً آبیاری تقریباً یک ماه قبل از جمع آوری حاصل باید به پایان رسد.

 

زهریت لبلبوی قندی:

استعمال لبلبوی قندی برای گوسفندان سبب تولید سنگ گرده شده که عامل زهریت مرکب از یوریک اسید ، فاسفوریک اسید و لایم می باشد.

علاوتاً موجودیت (1 ) فیصد اگزالیک اسید در برگ های تازه سبب زهریت گردیده ، برگ های نبات نیز دارای مرکباتی از قبیل هایدروسیانیک اسید ، نایتریت و یا نایترایت می باشد.

 

 

نتیجه گیری:

علوفه جات منبع مهم تغذیه حیوانات بوده ضرورت جدی به تولید آن محسوس گردیده ، بخاطر رفع نیازمندی های بشر به گوشت ، شیر ، مسکه و دیگر محصولات حیوانی جهت بهبود صحت انسانها ضروری است تا اندازه کافی علوفه جات از لحاظ کیفی بلند بردن حاصل ، انتخاب ورایتی هاییکه چندین درو میدهد.

ما باید علوفه جات را کشت نمایم که از لحاظ کیفیت بهتر و از لحاظ مقدار حاصل مقدار حاصل بلند تولید نماید و درین زمینه باید کوشش اعظمی صورت بگیرد تا غذا برای حیوانات خود تولید نموده از سوی دیگر مواد ضروری که از حیوانات بدست میآید برای تغذیه انسانها استفاده نموده تا از کشورهای خارجی وارد نکنیم واقتصاد کشور خود را تقویه بسازیم برعلاوه مصرف علوفه در مرحله نهائ که دارای ارزش غذائی بیشتر است بسیار با اهمیت بوده ، ضروری است تا تولید علوفه جات از طریق اصلاح و نسلگیری بیشتر گردیده و استفاده آن در مرحله ایکه کیفیت بهتر دارد باید به عوض تغذیه استفاده گردد. تولید علوفه جات نه تنها از نقطه نظر حاصل و یا از لحاظ بلندبردن کیفیت اهمیت دارد ، بلکه یک توازن در بین تولید وکیفیت محصول موجود باشد. که از هر لحاظ میبایست در قسمت بلند بردن تولید و بلندبردن کیفیت علوفه جات کار لازم صورت گیرد.

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اردیبهشت 1389ساعت 22:41  توسط قاری سید میا حسینی  | 

خروج آب از قسمتهای هوایی گیاه به صورت بخار آب تعرق نامیده می‌شود. اما تعرق انواع مختلف دارد. برگ اندام اصلی و عمده تعرق است و قسمت اعظم تعرق از میان روزنه‌های آن انجام می‌شود، لذا این نوع تعرق را تعرق روزنه‌ای می‌نامند. مقدار کمی بخار آب از برگها و ساقه‌ها بوسیله تبخیر مستقیم از طریق یاخته‌های اپیدرمی و از میان کوتیکول خیلی نازک آنها خارج می‌شود که این پدیده را تعرق کوتیکولی می‌گویند. مقدار آبی که از طریق روزنه خارج می‌شود، خیلی زیاد است. همچنین خروج بخار آب می‌تواند از طریق عدسکهای ساقه‌های چوبی یا عدسکهای میوه انجام شود که تعرق عدسکی نامیده می‌شود.

نقش تعرق در جذب آب از ریشه
تعرق باعث می‌شود که پتانسیل آب برگ به پتانسیل آب ریشه کاهش یابد. حوالی ظهر اختلاف پتانسیل آب ‌برگ نسبت به ریشه به بیشترین مقدار خود می‌رسد. در این هنگام سرعت و شدت جذب آب توسط ریشه نیز بیشترین مقدار را دارا است. اگر منحنی تعرق و منحنی جذب آب در ساعات مختلف شبانه روز را با هم مقایسه کنیم خواهیم دید که تغییرات هماهنگی را نشان می‌دهد. یعنی هر چقدر تعرق بالاتر باشد به همان اندازه هم شدت جذب آب نیز بالاتر است. زمانی که تعرق صورت می‌گیرد، پتانسیل آب ریشه منفی تر از خاک است و پتانسیل برگ منفی‌ تر از ریشه و پتانسیل جو منفی تر از برگ است.

در نتیجه جریان آبی از خاک به طرف اتمسفر ، از طریق گیاه برقرار می‌شود که باعث انتقال مواد محلول مورد نیاز گیاه همراه با صعود آب می‌شود. هر گاه پتانسیل آب جو افزایش یابد و جو از آب اشباع شود، جذب آب توسط سیستم ریشه‌ای و انتقال شیره خام در آوندهای چوبی به حداقل رسیده و یا متوقف می‌شود. در موقع شب نیز که روزنه‌ها بسته‌اند، تعرق به حداقل می‌رسد و انتقال شیره خام نیز تقریبا متوقف می‌شود. تعرق در واقع باعث ایجاد یک فشار منفی می‌شود که می‌تواند صعود شیره خام را حتی تا ارتفاع بیش از 100 متر در درخت غول موجب شود.

مکانیسم تعرق در برگها
واکوئلهای تمام یاخته‌های زنده برگ پر از آب هستند. همچنین پروتوپلاسم و دیواره یاخته نیز از آب اشباع است. آب از راه آوندهای چوبی رگبرگها به برگ می‌رسد. آب دیواره‌های مرطوب یاخته‌های بخار شده به جو درونی فضاهای بین یاخته‌ای وارد می‌شود. این حالت ممکن است از هر سطحی که مرطوب باشد، به جو پیرامون رخ دهد. فضاهای بین یاخته‌ای شبکه ، ارتباطی درونی با ساختار بعدی برگ ایجاد می‌کند که بوسیله بخار آب اشباع می‌شوند و یاخته آخری بخار آب را در هوایی که کمتر اشباع شده ، پخش می‌کند. تعرق روزنه‌ای از طریق تبخیر سطحی دیواره‌های یاخته‌ای که در محدوده فضاهای بین یاخته‌ای قرار دارند و همچنین از بخار آبی که از فضاهای بین یاخته‌ای از طریق روزنه وارد می‌شود، انجام می‌گردد.

اهمیت تعرق
نیروی مکشی ایجاب شده در صعود شیره خام کمک می‌نماید.
با تاثیر بر روی فشار انتشار ، بطور غیر مستقیم پدیده انتشار در یاخته‌ها را کمک می‌کند.
در جذب آب و مواد کانی توسط ریشه‌ها موثر است.
در تبخیر آب اضافی کمک می‌کند.
نقش مهمی در انتقال مواد غذایی از قسمتی به قسمت دیگر گیاه دارد.
دمای مناسب جهت برگها را حفظ می‌کند.
با تاثیر بر باز و بسته شدن روزنه‌ها ، بطور غیر مستقیم در فتوسنتز و تنفس اثر می‌کند.
در پراکندگی انرژی اضافی دریافت شده از خورشید توسط گیاهان موثر است.

عوامل موثر بر تعرق

رطوبت نسبی
هر قدر رطوبت نسبی جو بیشتر با‌شد، میزان تعرق کمتر خواهد بود. زیرا پتانسیل آب جو در این حالت افزایش می‌یابد. اگر رطوبت نسبی جو به حالت اشباع برسد، تعرق متوقف می‌شود. رطوبت نسبی جو به شدت از دمای محیط متاثر است.

دما
دما علاوه بر اثری که روی رطوبت نسبی دارد در شرایط طبیعی افزایش دما تا 25-30 درجه سانتیگراد باعث افزایش شدت تعرق شده و از این درجه به بعد باعث کاهش تعرق می‌شود. علت این پدیده آن است که افزایش دما تا 30 درجه سانتیگراد در بعضی از گونه‌ها مانند پنبه ، توتون و قهوه باعث باز شدن روزنه‌ها و پس از آن باعث بسته شدن روزنه‌ها می‌شود. در شمعدانی حتی در 35 درجه سانتیگراد نیز روزنه باز باقی مانده ، در نتیجه تعرق ادامه می‌یابد.

باد و جریان هوا
باد باعث تجدید هوا در مجاورت بافتها شده و شدت تعرق را افزایش می‌دهد. ولی شدید بودن آن باعث بسته شدن روزنه‌ها و کاهش تعرق می‌شود. از طرف دیگر باد با به حرکت در آوردن برگها ، خروج بخار آب از برگها را آسان می‌کند.

روشنایی
در بسیاری از گیاهان شدت تعرق در تاریکی تقریبا صفر است و روشنایی باعث افزایش شدت تعرق می شود. علت آن باز شدن روزنه‌ها در روشنایی است. زیرا نزدیک به 99% تعرق از طریق روزنه‌ها صورت می‌گیرد. در بعضی از گیاهان مانند گیاهان گوشتی (تیره کاکتوس) روزنه‌ها در روز بسته و در شب بازند. به همین دلیل میزان تعرق این گیاهان در شب بیشتر از روز است.

عوامل ساختاری
سطح اندام هوایی :
سطح اندام ، بویژه برگها در تعرق اهمیت فوق العاده دارد. ریزش برگها هنگام پاییز و زمستان در درختان خزان شونده مناطق معتدل و به هنگام تابستان در گیاهان مناطق نیمه خشک ، بطور قابل ملاحظه‌ای از شدت تعرق می‌کاهد. همچنین وجود خار یا برگهای بسیار کاهش یافته در گیاهان مناطق خشک موجب کاهش شدت تعرق می‌شود.


آرایش بافتهای برگ :
آرایش بافتهای برگ در تعرق موثرند. بافت نرده‌ای برگ در گیاهان مناطق خشک همیشه فشرده تر از بافت نرده‌ای گیاهان مناطق مرطوب است و کوتیکول آنها ضخیم می‌باشد. حتی گاهی بافتهای بیرونی آنها چوب پنبه‌ای و یا چوبی می‌شود که این امر به مقدار زیاد از میزان تعرق می‌کاهد.


تعداد و وضع روزنه‌ها :
تعداد و وضع روزنه‌ها از عوامل اصلی تعرق به شمار می‌آید. همیشه نوعی رابطه مثبت بین تعداد روزنه‌ها و شدت تعرق وجود دارد. در بعضی گیاهان ساختار تشریحی خاص روزنه‌ها باعث کاهش شدت تعرق می‌شود. مانند کریپت روزنه‌ای در گیاه خرزهره که فرورفتگی‌های پر از کرک در سطح زیرین برگ هستند و روزنه‌ها در ته آنها قرار درند.
مواد شیمیایی باز دارنده تعرق
موادی مانند مومهای پلی وینیل و الکلهای سنگین که بتوانند از راه تاثیر بر یاخته‌های روزنه‌ای موجب بسته شدن روزنه‌ها شوند و یا مستقیما روزنه‌ها را مسدود کنند، مواد باز دارنده تعرق نام دارند. مشاهده شده است که هنگام کاهش تعرق ، فتوسنتز نیز همزمان با آن کاهش می‌یابد. زیرا به هر نحو که مانع خروج بخار آب از روزنه‌ها شویم، ورود CO2 به داخل برگ و در نتیجه فتوسنتز کاهش می‌یابد.

روشهای اندازه گیری تعرق

روش وزن کردن
در این روش از دست دادن ، یا با توزین تمام گیاه و یا شاخه‌ای از آن اندازه گیری می‌شود.

جمع کردن و توزین بخار آب حاصل از تعرق
با این روش می‌توان میزان تعرق به مقدار کم را در گیاهان که در هوای بسته و هوای آزاد رشد می‌کنند، اندازه گرفت. در روش هوای بسته گیاهی را با گلدان در زیر سرپوش می‌گذارند که در آن ظرف کوچکی حاوی مقدار کلرید کلسیم (CaCL2) با وزن مشخصی قرار دارد. افزایش وزن کلرید کلسیم ، مقدار آب خارج شده از گیاه را معلوم می‌کند. در روش هوای آزاد ، گیاه در محفظه‌ای قرار دارد که هوای مرطوب از آن عبور می‌کند.
هوای مرطوب پس از ورود به محفظه از یک طرف از داخل ظرفی حاوی کلرید کلسیم بی آب عبور می‌کند. رطوبت آن بوسیله کلرید کلسیم جذب می‌گردد و از طرف دیگر از بخش واجد گیاه نیز عبور می‌کند و سپس وارد ظرف دیگری می‌شود که محتوی کلرید کلسیم است. با توجه به اینکه وزن کلرید کلسیم قبل از شروع آزمایش تعیین شده است، می‌توان مقداری از آب خارج شده از گیاه را که بوسیله کلرید کلسیم جذب گردیده ، تعیین کرد. ضمنا با عبور دادن هوای آزاد و مرطوب ، شرایط طبیعی گیاه نیز رعایت شده است.

روش لیزیمتری
این روش برای اندازه گیری مقدار تعرق یک پوشش گیاهی بکار می‌رود. برای این منظور پوشش گیاهی را در ظرفهایی به ابعاد دو متر یا بیشتر به نام لیزیمتر که پر از خاک و پوشیده از گیاه‌اند و در داخل زمین جای می‌گیرند، قرار می‌دهند و با دستگاه پیزوالکتریک وزن لیزیمتر را تعیین می‌کنند. اندازه گیری در مورد مجموعه آب خارج شده از گیاه و خاک است و این اتلاف آب را تبخیر - تعریق گویند. در قسمت زیرین لیزیمتر ظرفی برای جمع آوری فاضلاب قرار میگیرد

+ نوشته شده در  جمعه سوم اردیبهشت 1389ساعت 23:17  توسط قاری سید میا حسینی  | 

معلومات مختصر راجع به کچالو

                 معلومات مختصر راجع به کچالو

 

کچالو ازجمله نبات نقدپولی و درتامين غذاي انساني وحيواني رول عمده را بازي ميكند قرار احصائيه ۱۹۷۷-۷۸ ساحه كشت كچالودرافغانستان ۱۹۰۰۰ هكتار وتوليدات ان ۲۰۰۰۰۰ تن بوده است كه حاصل في هكتار ان ۱۰۵۲۶ كيلوگرام يا ۲۱۰۵ كيلو في جريب بالغ ميگردد.
   حاصلات كچالودرافغانستان پايين بوده زيرا انواع محلي ويا كچالوهاي تخمي مرضي بذر گرديده وطرق انتخاب كچالوي تخمي درمراحل ابتدايي قرارداشته ودهاقين بدان اشنايي كم دارد.ضرورت است تا انواع پر حاصل مقاوم امراض وافات با اګروتخنيك مناسب بدهاقين عرضه گردد همچنان لازم است تا دهاقين درانتخاب كچالوي تخمي تربيه شوند تا بتوانند تخم كچالوسالم وعاري ازامراض را درمزرعه انتخاب وازان براي بذر اينده خويش استفاده نمايند. تنها انتخاب تخم بذري كچالو اصلاح شده وسالم ميتواند حاصلات شان را بطورقناعت بخش بلند ببرد.

 

      تحقيقات انواع كچالو:

تحقيقات كچالو درافغانستان سابقه طولاني نداشته براي اولين بار درسال ۱۳۴۸ شروع شده . درسال ۱۳۵۱ به تعداد۵۲ نوع ازطرف انستيتوت تحقيقاتي زراعتي درفارم دارالامان وفارم لب دريا ولايت باميان تحت مطالعه قرارگرفت.درسال ۱۳۵۶ به تعداد ۱۹ نوع كچالوازموسسه        (سي اى پى)CIP مركزبين المللى تحقيقاتي كچالوبه انستيتوت تحقيقاتي زراعتي جهت توافق محيطي ارسال گرديده،ازانجمله انواع سپارتان،كاردينال ودايمونت حاصل زياد توليد نموده بودند.

 

    انواع كچالوبذري:

انواع ممتازوپرحاصل كه ازتجارب انواع بدست اوده اند عبارت ان از انواع كفري چندراموكي، كفرى لوكروسى ۳۷۲۱ بوده كه انواع هندي ميباشد.كه ازجمله نوع چندراموكي زود رس ميباشد.

   فعلا انواع كفري چندراموكي ،ديزايرى،كاردينال كه سه نوع ممتازوپرحاصل بوده كه در افغانستان تحت بذرقراردارند.تحقيقات بالاي انواع كچالو دوام داشته واميدواريم تا انواع پرحاصل و زود رس،مقاوم امراض وافات به نقاط مختلف كشور معرفي گردند.

 

   وقت بذركچالو:

كچالو درارتفاعات پائين ۵۰۰-۳۰۰ متر مانند ننگرهار،لغمان وكنربه دو تاريخ بذرميگردد.بذر اول ان از اول ميزان الي ۲۰ ميزان براي  تخم بوده ودر۱۵ قوس رفع حاصل ميگردد.اين بهترين وقت گرفتن كچالوهاي تخمي ميباشد زيرا كه كمترين مقدارشپشك نباتي وجود داشته وكچالوهاي عاري ازامراض بلايت ووايروسي بدست مي ايد.ولي به مقصد گرفتن حاصل وعرضه ان دربازار درماه ميزان بذرګرديده ودرماه دلورفع حاصل ميگردد.

  بذردوم ان بعد از نيمه جدي بوده ودراخر ماه ثوررفع حاصل ميگردد.

۲. بذركچالو درمناطق شمال شرقي مانند بغلان،كندز وتخار از۱۰ قوس الي ۱۰ جدي بوده كه دراوايل بهار شروع به نمو نموده و دراخر مگ وجون رفع حاصل ميگردد.درين مناطق چون كچالواز برف باري و بارندگي مستفد ميگردد، دراوايل بهار به ابياري كمتر ضرورت دارد.اوسط حاصل ان درولايت بغلان ۳۰-۲۵ تن في هكتار معادل ۶۰۰۰-۵۰۰۰ كيلو گرام في جريب ميباشد.

۳.   دربعضي مناطق تخارمانند روستاق وچاه اب كه بارندگي بيشتر از۳۰۰ ملي متر دارند،

كچالواز۱۵ حمل الي۱۵ ثوربذر گرديد هيچ ابياري صورت نگرفته وبه قسم للمي ميباشد.

۴.   درمناطق ارتفاعات متوسط مانند كابل،پروان،لوگر،ميدان وغزنى دراوايل بهار ماه حمل بذرگرديده ودرماه سرطان رفع حاصل ميگردد. اما به منظورتخم كچالو راكمگ ناوقت كشت نموده  ودراخر سنبله رفع حاصل ميگردد.

۵.  درارتفاعات بلند مانند باميان كچالو درماه ثوربذرگريده ودرماه ميزان وعقرب رفع حاصل ميگردد.


طريق بذركچالو:

كچالو به چهارطريقه بذرميگردد.

1.    كشت درزمين هموار:دراين طريقه كچالو به زمين هموار به فاصله هاي معين         ۷۵-۷۰  سانتي متر بين قطار واز۲۵-۲۰ سانتي متر بين دو نبات  بذرميگردد،تمام كود فاسفيت دار ونيم كود يوريا درزمين انداخته ميشودونصف متباقي يوريا دروقت پشته كشي بعد ازسبزشدن به قسم جر استعمال ميګردد.


2.    كشت بالاي پشته:درين طريقه زمين جويه وپشته گرديده طوريكه فاصله بين پشته ۷۰-۶۵ سانتي متر باشد ودرقسمت سر پشته كچالو به فاصله هاي ۲۵-۲۰ سانتي متر به عمق ۱۵-۱۰ سانتي متر بذرميگردد.كود كيمياوي را قبل ازبذر استعمال نموده ويا اينكه بقسم جردرحصه پايين تراز كچالو استعمال مينمايند.

 

3.    كشت به يك طرف پشته: درين طريقه نيز زمين قبلا جويه وپشته شده وكچالو مانند طرق گذشته به فاصله ها وعمق مناسب بذرميگردد.ولي صرف كچالودريك طرف  پشته بذرميگردد.درين طريقه بته راميتوان بصورت اسان خاك داد.استعمال كود كيمياوي به شكل جرمانند طرق كشت بالاي پشته اجراميگردد.

 

4.    كشت به دوطرف پشته:اين طريقه بذر زيادتر درافغانستان رواج داشته  وزمين پشته شده وفاصله يك پشته ازپشته ديگر۱۲۰ سانتي متر ميباشد.كچالودران مانند طرق ګذشته به عمق ۱۵-۱۰ سانتي متر وفاصله بين دو بته ۲۵-۲۰ سانتي متر بذرميگردد.كود كيمياوي ميتواند مانند طرق گذشته استعمال گردد يعني تمام كود فاسفيت دار ونيم كوديوريا دروقت بذر ونصف باقي مانده كوديوريا درخاك دادن اول استعمال گردد.

 

استعمال كود:

        ضرورت كود حيواني درمزرعه كچالو زياد محسوس است زيرا كود حيواني ساخت وبافت خاك را اصلاح نموده.ظرفيت نگاه داشت آب درخاك را بالابرده وزمين را نرم نگاه ميدارد وازطرف ديگر موادغذايي را براي نبات ومايكروارگانيزم ها درخاك تهيه ميدارد.لذا لازم است  تا مقدار۳-۴ تن كود حيواني را درزمين كه براي كچالو تخصيص داده شده استعمال نمود.

    كودهاي كيمياوي يوريا و دي اي پي ميتواند به مقدار۵۰ كيلو گرام هريك استعمال گردد.تمام كود فاسفيت دار ونيم كود يوريا قبل از بذر ونيم باقي كود يوريا دروقت خاك دادن استعمال گردد.

 

مقدارتخم ريز:

      ضرورت تخم درفي جريب مقدار ۵۰۰ كيلو گرام بوده وبايد اندازه مناسب كچالو تخمي كه به اندازه ۵۰-۴۰ گرام انتخاب شده تهيه گردد.وازقطع كچالو كلان به دو ويا چهار حصه جلوگيري گردد.زيرا امكان ملوث شدن ان با مكروب ها ووايروس درخاك  بوده وهم اب ازان نيز خارج وباعث چملكي تخم ميگردد.

    كچالو هاي تخمي بايد دوران استراحت كه دوو تا سه ماه ميباشد سپري نموده وقبل ازبذر داراي چندين جوانه باشد.همچنان براي كنترول كرم قطع كننده از ادويه دپيتركس به اندازه ۵۰۰ گرام في جريب ويا فيورودان به مقدار۲ كيلوگرام في جريب استفاده نموده وقبل ازبذر درحين اماده ساختن زمين استعمال گردد.

 

ابياري:

 ابياري مناسب در رشد ونموي كچالو بسيار مهم است.قلت اب براي كچالو ولو كه براي وقفه اي كوتاه هم باشد،نبات رامتضرر ميسازد زيرا كه خاك خشك شده وريشه نمو كرده نميتواند ولي برخلاف اب اضافي درمزرعه كچالو حالت كمبود اكسيجن را بار اورده وكچالوبصورت نورمال ومنظم نمو نكرده وامكان گنده شده كچالو را نيز باعث خواهد شد.همچنان دراثر اب زياد درسطح كچالو زخك ها (لنتيسل) نيز تشكيل ګرديده وزمينه دخول امراض ازان به داخل كچالو نيز زيادميگردد.

    بصورت عموم ابياري بعداز۱۰-۷ روزميتواند تطبيق گردد.ابياري كچالوبقسم جويه يي ومارپيچي درافغانستان معمول ميباشد.

 

 

ضرورت آب نبات:

    كچالو از نقطه نظرنمو به سه گروپ تقسيم شده است.

1.      كچالوهاي زود رس كه بصورت عموم ۱۲۰-۹۰ روز را دربرميگرد.

2.      كچالوهاي متوسط رس كه ۱۵۰-۱۲۰ روز را دربرميگرد.

3.      كچالو هاي دير رس كه ۱۸۰-۱۵۰ روز را دربرميگردتا پخته گردند.

4.      كچالوهاي كه بين ۱۵۰-۱۲۰ روز رابراي رسيدن ضرورت داردمقداراب ضرورت شان ۷۰۰-۵۰۰ ملي متر يا ۷۰۰۰-۵۰۰۰ مترمكعب درطول فصل نمو ميباشد.

كچالو ازجمله سبزيجات  ريشه سطحي بوده وبين ۶۰-۴۰ سانتي متر عمق ريشه ان ميباشد و۸۰-۷۰ فيصد جذب اب ان درعمق ۳۰ سانتي متر خاك صورت ميگرد.بلندترين حاصل وقتگ بدست مى ايد كه آبياري بعد ازاخذ ۵۰% رطوبت ازخاك  صورت گيرد.
بصورت عموم تبخير روزانه كچالوبين ۵-۶ ملي مترميباشد بهترين وقت حساس ابياري كچالوحين تشكيل تيوبر ميباشد وكمبود اب دراين مرحله فوق تاثير سؤ بالاي حاصل دارد.


طرق تكثر كچالو:

كچالو به سه طريقه تكثير ميگردد.

    طريقه تيوبر:دراين طريقه كچالوهاي سالم درمزرعه انتخاب شده ودو يا سه هفته قبل ازرفع حاصل ساقه ان از بته كچالو توسط دست دور ميګردد تاكچالو نمو نكرده سخت گرديده وبه وزن ۵۰-۴۰ گرام باشد،البته بطور جداگانه براي تخم ذخيره ونگاه داري مي

گردد.

    طريقه تخم:دراين طريقه تخم كچالو بذر گرديده واز ان مني ومايكروتيوبر بدست امده وتكثيرميگردد.

    طريقه زرع انساج(تيشيوكلچر):دراين طريقه كچالو هاي سالم درحرارت بلند تر نمو داده شده از مرستيمك يا نموي نهايي كه از ان بدست مي ايد انساج گرفته شده ودرمحلول هاي ااگر درلابراتوارهاي تكثيرميگردند ودرخريطه هاي پلاستيكي درگلخانه بذر وبعداً درمزرعه بذرميگردد.

 

خاك مورد ضرورت كچالو:

كچالو براي نمو خود خاك مخلوط كه نه بسيار رستي ونه بسيار ريگي باشد واب زير زميني ان زياد نباشد تا اكسيجن بصورت درست براي ريشه برسد ضرورت دارد.استعمال كود حيواني دران حتمي ميباشد درخاك هاي كلى ويارستى رفع حاصل كچالوذريعه ماشين مشكل ميگردد زيرا كلوخ با كچالو يكجا درجالي هاي ماشين بالا ميگردد ودرخاك هاي ريگى بعد ازتخمريزي ضرورت اب زياد ميباشد.

امراض وحشرات كچالو:

كچالونظر به تمام نباتات زيادتر به امراض مبتلاميگردد وعامل ان بكتريا،فنگس ويا ويروس ميباشد.نسبت نبودن كچالو هاي تخمي اصلاح شده وانواع مقاوم عدم مراعات تناوب زراعتي وعدم ادويه كيمياوي تلفات وامراض زيادتر بوده ودرحاصلات تنقيص قابل ملاحظه رانشان ميدهد.امراض عمده كچالودرافغانستان اتشك ها،سياه دانه وپوسيدگي ساقه ميباشد.

 

مرض اتشك ابتدايي:اين مرض دركچالو خيلى مهم تلقى شده برگ وساقه كچالورا مصاب ساخته وخسارات زياد وارد مي نمايد.عامل مرض فنگس است كه زمستان را به شكل سپوربالاي بقاياي نباتات سپرى نموده ودربهارسال نبات كچالو را مورد حمله قرار ميدهد. درمرحله اول داغ هاي كوچك بالاي سطح تحتانى برگ ديده شده وبعد ازيك مدت كوتاه داغ ها بزرگ شده وبه شكل دايروي وغيرمنظم ظاهرميگرددبعدا سطح داغ ها شفاف شده ورنگ نصواري بخودميگيرد وحلقه هاي خورد دوراني دران به مشاهده مي رسد.اين مرض درمراحل مختلف نبات را متاثير ساخته وشدت مرض وقتى ظاهر مي شود كه نبات مراحل نموي خود راتكميل كرده و به پخته شدن نزديك شود.درموقع شدت مرض برگهاي رنگ زرد نصواري را بخود گرفته وشروع به ريختن مي نمايد. مرض ازطريق زخم ها وبريدگى ها داخل نبات شده ورنگ پوست كچالوي مصاب شده بامقايسه كچالوسالم كمى تيره به نظرمي رسد.مرض را مي توان به دو طريقه كنترول كرد.

1.   طريقه ميخانيكي:

      زرع نوع مقاوم كچالو.

    انتخاب كچالوى تخمي سالم وغيرملوث از مزرعه.

      ازبين بردن گياه هرزه.

      دوركردن بقاياي نباتي از مزرعه كچالو

     مراعات تناوب زراعتي.

2.   طريقه كيمياوي:

      استفده از موادكشنده فنگسي مانند كوپراويت بلو به اندازه ۲ گرام دريك ليتر اب كه بعد ازظهور علايم دواپاشي گردد.

      داي تين ايم ۴۵  يا منكوزيب كه ۲ گرام دريك ليتر اب مخلوط ودواپاشي ميگردد دوماه بعد ازكشت كچالو بعد ازهر ۱۵-۱۰ روز تكرارميگردد.

 

مرض اتشك اخري:

    يكى از امراض مدهش فنگسي  است وهم بنام مرض سوختگى برگ كچالو ياد ميشود.درشرايط مناسب اقليمي سپورتوليد ميكند برگ،ساقه  وغدگ كچالورامصاب ساخته وكاملا ازبين مي برد.

   علايم مرض درمرحله اول  درحاشيه سطح پائين برگ ديده شده تدريجا طرف داخل انتشار مي يابد تا وقتيكه تمام برگ رامصاب ساخته وازبين ببرد.نقاط وزخم هاي غير منظم وپراب مانند به رنگ سبزتيره درحاشيه وانجام برگ ديد شده وشرايط بارندګي وهواى گرم روز باسردي هواى شب (درحدود ۱۵ درجه سانتي گراد) اين نقاط وزخم هاي رنگ نصواري وسياه را اختيار كرده وبه سرعت بزرگ شده به برگ هاي ديگرانتشار مي كند. درطى چند روز تمام بته هاي كچالومصاب به مرض شده ازبين مى روند.اگر غده هاى مصاب به مرض پوسيده شده راقطع نمايم لكه يا داغ هاى سورخ رنگ دانه دار به ملاحظه خواهدرسيد غده هاى مصاب به مرض پوسيده شده ازبين ميرود بهترين طريقه كنترول اين مرض استفاده از انواع مقاوم كچالومى باشد وهم ادويه كيمياوي مانند داى تين ايم ۴۵ بوده ودواپاشي بعد ازهر هفته تكرار گرددتاروى برگ كاملا با دوا پوشيده شود.

 

حشرات:

   دوحشره مهم كه درمناطق كچالو كارى افغانستان  يافت مى شوند عبارت اندازشپشك ها وكرم هاى قطع كننده .

     شپشك ها سبب انتقال ويروس ميگردد،برعلاوه اگر تعداد شپشك ها زياد شود با گرفتن شيره برگ،حاصل كچالو رانيز پائين مى اورد.براي كنترول شپشك ها مؤثرترين ادويه عبارت از كانفيدور كه ۷۵ ملى ليتردريك ليتر اب حل وبعد ازيك ماه از كشت كردن كچالو درزمين يكبار ادويه پاشى ميگردد.

    ادويه مؤثر براي كرم هاى قطع كننده كچالو عبارت از فيوردان است كه ۲ كيلوگرام ان با ۸ كيلوګرام خاك ميده مخلوط شده ودريك جريب زمين كچالو قبل از كشت كچالو استعمال ميگردد.

 

+ نوشته شده در  جمعه سوم اردیبهشت 1389ساعت 12:16  توسط قاری سید میا حسینی  | 

سایبین

سایبین

مقدمه:
سایبین ازجمله حبوبات دومشیمه ای بوده وبه فامیل یا خا ندان لیگومینوسیLegumenaceae  تعلق دارد.نام لاتین این نبات ((glycin maxاست که تقریبآ 286سپشزبالغ میگردد یک عالم بیالوجست امریکایی به نام( مورس) درنشریه سال1950عیسوی خویش نظریه داده که بشرازعرضه تقریبا5000سال به این طرف به این نبات آشنایی داشته وآنرا مورد استفاده قرار داده است.
همچنان (نیگا تا)درنشریه سال1960عیسوی خود اظهار عقیده نموده که سایبین برای اولین باردرمناطق شمال ومرکزی جمهوریت مردم چین پیدا ومورد استفاده قرارگرفته است .
وهم نامبرده علاوه نموده که نبات سایبین ازآنجا زریعه مهاجرین به صورت تدریجی به کشورهای مانند کوریا وجاپان انتقال داده شده است.
درسال1970سایبین برای اولین مرتبه به اروپا ی غربی برده شده ودرباغ شاهی انگلستان واقع لندن بذرگردید درحوالی سال 1804این نبات را مهاجرین اروپا به اضلاع متحده امریکا انتقال دادند که اکنون یکی ازجمله اقلام عمده تولیدات زراعتی وصادراتی آنکشوربه شمارمی اید.
ازنگاه سختمان جینتکی سایبین (پولی پلاید) بوده وهرحجره آن دارای 40عددکروموزوم میباشد وگلایسین یورین ال  و اس ،اس ازجمله دوسپشزاست که دوره نموی یک ساله داشته وبه قسم تجارتی بذرمیگردد علمای نباتی را عقیده براین است که انواع سایبین مروجه ازاثرتغیرات ارثی که درهسته انواع سایبین وحشی صورت گرفته به وجود آمده است درمملکت عزیزما تحقق این نبات ازپیش از سي سال به این طرف به قسم پراگنده شروع گردیده وهرباربدون نتیجه باقی مانده است .ودرحال حاضرهم درولایت مختلف کشور مانند بلخ ،لوګر،هلمند ودردیګرولایات تحقیق این نبات  توسطFAO و کوار CoAR جریان دارد که درولایت بلخ نتیجه بهتر داده است .

اهمیت اقتصادی نبات سایبین :
سایبین یک نبات مهم غذایی بوده وموارداستعمال ان روزبه روزانکشاف نموده ومی نماید چنانچه درصنعت نیزاهمیت زیادی راکسب کرده ودرجمله نباتات بسیارپرارزش قرارمیگیرد.هدف عمده واساسی ازبذرسایبین تهیه آرد واستخراج روغن است . اما برعلاوه ازاین نبات درممالک پیشرفته مفاد زیادتری رابه دست می آورد.که دربلند بردن اقتصاد مملکت سهم بارزی دارد قبل ازاینکه راجع به اهمیت اقتصادی این نبات به پردازیم اولآ لازم است که قدری درباره اهمیت بیوشمی این نبات سخن گفته اعضای مهم ترکیبی این نبات را بدانیم.
درسایبین نظربه انواع آن (33-45)% پروتین 15-25% میباشداهمیت بیوشمی این نبات درآن است که درروغن سایبین به درجه یک ویتامینها وجود دارد ازمطالعه خواص فزیولوژیکی نبات سایبین معلوم شده است که پروتین آن نزدیک پروتین گوشت می باشد وهم پروتین آن دارای
فاسفوریک اسید ولستین میباشد پروتین که ازسایبین به دست می آید خیلی اقتصادی وارزان میباشد ازاین رو دراکثر ممالک درحال رشد 12% آرد سایبین را با آرد گندوم مخلوط کرده وازان نان تهیه نمایند.
اکنون که طورخلص به اجزای ترکیبی این نبات پی بردیم ومطالعه مینما یم که این نبات دارای کدام اهمیت غذایی واقتصادی بوده وچی ازآن به دست می آید .روغن تصفیه شده این نبات بعد ازروغن پنبه دانه وآفتاب پرست بهترین روغن نباتی میباشد که ازآن درپخت وپز غذا وتهیه دیگرخوراکه ها کارگرفته میشود.آرد این نبات برای تهیه اقسام نانهای شرین ساختن کلچه مکرونی ها ی مختلف وغدای مخصوص برای اطفال جهت نموی بهترجسم آنها وهم درساختن غذای برای آنانکه به مرض قند دچار هستند به کارمیروند درطب ودواسازی ازخود نبات برای ترکیبات هورمونی وادویه های ضد چاقی واقسام پروتین ها وامینواسید ها استفاده نموده ازآرد آن جهت مخلوط کردن با ادویه استفاده میشوند. موارد استعمال این نبات درصنعت با مدنظرداشتن اهمیت اقتصادی ان قرارذیل است:
ازسایبین درصنعت جهت ساختن صابون استفاده میشود
ازسایبین درساختن مهمات ومواد منفجره استفاده میشود
ازسایبین درساختن مواد ضد عفونی صنعت شمع سازی وتهیه لوازم عایق های الکتریکی استفاده صورت میگیرد
ازسایبین درتهیه مواد اترپروفی وساختن وارنس ها رنگ های قابل حل درآب برای نقاشی استفاده میشود
ازسایبین د رترکیب کودهای کمیاوی وساختن کاغدهای کاربن استفاده میشود
ازسایبین درساختن وسایل آرایش وهمچنان درساختن گریس وروغن برای بعضی ماشین ها به قسم ضد ضربه استفاده میشود
ازسایبین درساختن مواد حشره کش ومواد مخصوص خاموش کردن آتش وبلاخره درپارچه بافی نساجی ها نیز ازآن استفاده به عمل می آید.درمالداری ومرغداری ونیزبرای پرورش حیوانات ازآرد وکنجاره سایبین به صورت مختلف درتغذیه گاوهای شیرده مرغ ودیگرحیوانات استفاده میشود زیرا کنجاره این نبات درحدود69% پروتین داشته وهم در1000کیلوگرام نبات سبزسایبین 21کیلوگرام واحد غذایی موجود میباشد
وهمچنان این نبات اهمیت زراعتی زیادرادارا است . 
به ریشه نبات مذکورمانند همه نباتات خاندان لیگومی دارای ساختمان مخصوص است که نایتروجن را ذخیره کرده وخواص فزیکی خاک را تغیرمید هد شامل ساختن نبات سایبین درتناوب زراعتی نیزخیلی مفید واقع میشود.
درتناوب زراعتی نبات سایبین بعد از گندوم زمستانی جواری سبزیجات منجمله دربذرتوام با جواری بذرمیگردد
دراطراف ریشه خود دارای ساختمان های کوچک گره مانند به نامnodule بوده که درطول فصل نمویی خود میتواند 80-90 کیلوگرام نایتروجن رادرفی هکتارزمین بشکل قابل استفاده نبات نصب کند .
درمزارع که قلت نایتروجن درآن وجود دارد کشت سایبین به صورت موئثردرموجودیت بکتریای مخصوصjapanicum  rhizobium امکان دارد حاصل را بیشتراز30% بلند ببرد یعنی نبات سایبین مخصوص زمین های ضعیف می باشد.
باکشت نمودن نبات سایبین خواص فزیکی خاک را بهترساخته وبرای کشت نبات دیگرنایتروجن رابه شکل قابل استفاده درزمین ذخیره میکند.
استفاده ازکاه سایبین به حیث (mulch) تخریبات خاک وفرسایش آنراکنترول نموده وبه رای غرس نهال های جوان مساعد میسازد وسایبین باعث نرم شدن زمین گردیده که عملایات زراعتی را سهلترمیسازد درصورتیکه سایبین با بکتریای مخصوص ان(Inoculation)  شده باشد به طورموفقانه تحت شرایط مختلف محیطی نموکرده میتواند.
این نبات درخاک های نامطلوب نتیجه نسبتآ بهترمیدهد

خواص بیولوژیکی:
نبات سایببین یک ساله ودارای ارتفاع 1-1 .5 مترمیباشد این نبات دارای ریشه اصلی واساسی بوده که حتی تابه عمق 1.5 متربه زمین فرومیرود ساقه ان راست ودارای شاخچه های متعدد است که توسط پتهای نصواری رنگ ویامویک های جلادارپوشیده شده است .
این نبات سه رگه بوده ودرانتهای برگ شکل بیضوی یا نوک داررابه خوداختیارمیکند دروقت پخته شدن ازاکثرانواع آن برگ ها میریزد پلی های که درآن تخم جاه دارد بعضآ راست وبرخی شکلی ماکورا داشته وتوسط پت های نازک پوشیده است که هر پلی دارای 2-4 دانه تخم به خود جای میدهد وزن جسامت تخم ها فرق نموده وزن (1000) دانه تخم سایبیین نظربه انواع آن از400-500 گرام میباشد که البته مربوط به جسامت تخم است.
رنگ های تخم این نبات عمومآ زرد- سبز- نصواری وبعضآ سیاه  میباشد این نبات درتمام عراضی به شرط که خوب زه کشی شده باشد وهم آب فراوان داشتته باشد بذر شده میتواند یعنی خاک مناسب به رای نبات سایبین نیمه کلی نرم ونیمه ریگی ودارای (ph) 6-5 , 5 باشد مساعد تراست رطوبت زیاد وهوای مرطوب باعث سکتگی درنموی نبات نمی شود.
وهم چنان این نبات درابتدا نمویعنی ازوقت سبزشدن تا زمانیکه نبات بالای گل می آید یعنی به گل کردن شروع میکد با مقایسی پنبه مقاومت بیشتر وطولانی تر با خشکی دارند اما بر عکس از تاریخ گل کردن تا رسیدن دانه کمبود رطوبت بطور قابل ملاحظه موجب نقصان حاصل میگردد.
رطوبت زیاد هوا در رشد و نمو و افزایش پلی ها اثر مثبت دارد. ولی در صورت که مداویم و بیش از حد ممکن نباشد شرایط مناسب را برای پیدایش امراض قارچی فراهم میکند.
اندازه حرارت بالای مراحل مختلفه حیات این نبات تاثیر دارد.
تحقیقات که در این باره در امریکا و بعضی ممالک دیگر بعمل آمده نشان میدهد که موقع تشکیل دانه حرارت در حدود 30 درجه سانتی گرید در ازیاد فیصدی روغن رول عمده دارد. اگر درجه حرارت از درجه حرارت متذکره بلند تر شود یعنی در حدود 36-38 درجه سانتی گراد برسد و مدت زیاد عین حرارت ادامه پیدا کند همان است که در رشد ومنوی نبات وقفه رونما گردیده و به حرارت 38-40 درجه سانتی گراد باعث کم شدن تعداد گل و کمی پلی ها کردیده که در اخیر باعث نقصان و کمی حاصل میگردد. مناسب ترین درجه حرارت برای سایبین 27-32 درجه سانتی گراد است که در نشو و نمای آن کمک میکند این نبات به حرارت 6-8 درجه از خاک سر میزند و همچنان سایبین به مقابل مقدار کافی نور و طول روز حساسیت زیاد دارد یعنی طول روز و نور کافی علاوه بر آن که در رشد و نمو نبات کمک خوب مینماید در تشکل گل آن نیز کمک میکند در صورتیکه طول روز کمتر از حد معین باشد رشد نبات به علت کافی نبودن عمل فوتو سنتیز برای جبران مواد لازم که در طول شبانه روز به مصرف میرسد دچار وقفه میشود طوریکه از تحقیقات بر می آید که برای رشد این نبات بطور متوسط طول روز باید 14.5 ساعت باشد که البته این طول روز نیم ساعت پیش از طلوع آفتاب و تا نیم ساعت بعد از غروب آفتاب سنجش گردیده است

انتخاب تخم:
در انتخاب تخم نکات ذیل باید مراعات شود.
برای تخم باید هدف ما معلوم باشد که آیا نبات به مقصد علوفه زرع میشود یا این که به مقصد استخراج روغن و به دست آوردن دانه.
 در موقع انتخاب نوع تخم برای بذر باید قابلیت توافق نوع مورد نظر با شرایط اقلیمی و خاک منطقه مد نظر گرفته شود .
در مورد انتخاب نوع سایبین باید طول عمر نبات مد نظر گرفته شود چه این نبات مختلف النوع بوده عمر نبات( مدت که نبات در زمین باقی بوده و زمین را اشغال میکند) بین (91-152) روز را احتوا میکند یعنی نوع زود رس آن 91 روز نوع دیر رس آن 152 روز در زمین باقی میماند. البته باید طول عمر نبات تا توجه به حرارت خاک (19 درجه سانتی گراد) طول روز 14.5 ساعت و موسم یخ بندی در خزان را مد نظر گرفته و از روی این شرایط فوق نوع نبات انتخاب و بذر کردد که به شرایط نام برده مطابقت داشته باشد.
موقعیت جغرافیایی مزرعه نیز در انتخاب نوع اهمیت دارد. چی هر نوع نبات با عرض البلد های خاص قابلیت انطباق دارد. باید برای منطقه مناسب به آن انتخاب کردد.
اگر دو ناحیه با عرض البلد جغرافیایی مشابه واقع بوده طول شبانه روز هر دو منطقه یکسان باشد و تنها ارتفاع آن دو منطقه از هم فرق داشته باشد. درین صورت درجه حرارت خاک و تاریخ فرا رسیدن سرما دوعامل دیگراست که باید دروقت انتخاب نوع نبات به آن قیمت قایل شده رعایت ویا عدم توجه به همین عوامل فوق الذکراست موفقیت ویا باعث خساره زراع میگردد.

طریقه بذرنبات سایبین
 
آماده کردن زمین برای کشت:
برای به دست آوردن محصول بهترباید بستر زمین تا اندازه نرم باشد زمین تحت بذردرحدود 10 روز ازکشت باید اماده شود تادرظرف این مدت گیاهان هرزه شروع به نموکرده وازبین برده شوند درموقع که کشت به صورت ابی صورت گیرد باید مزرعه خوب هموار بوده وبعد ازکشیدن  جویه ها آبیاری شود که پستی وبلندی ان اصلاح شده ودرموقع آبیاری اب روی بستر بذر قرار گیرد.
درروی تپه های بلند که زود روطوبت راازدست میدهد کشت سایبین جایزنیست.

ترتیب کشت:
این نبات رابرای استفاده ازدانه آن باید حتمآ خطی بذرنموده تا عملایات ازقبیل خیشاوه کتمن کاری وکلتواتربرای ازبین بردن گیاهان هرزه سهولت اجرا شده بتواند درمناطق که کشت سایبین به طریقه آبی صورت میگرد فاصله یک خط تا خط دیگر(فاصله بین دوخط60-45 سانتی متر) توسیه میگردد تجارب نشان میدهد که کشت سایبین دراین فاصله نسبت به کشت فاصله وسیعتر ازان درحدود 15% حاصل بیشتربارآورده است .
درمناطق که بذ رسایبین به صورت للمی کشت میگردد ومقداربارنده گی به حد کافی است که ضرورت به آبیاری نباشد وکود کافی استعمال میگردد وازجانب دیگرزمین حاصل خیز میباشد باید فاصله از90-75سانتی متردربین دوخط باشد اگربذرسایبین به مقصد علوفه ویا کود سبزباشد باید فاصله خطوط حتی المقدور کم باشد اگررطوبت کافی وزمین حاصل حیز باشد بهتراست تخم راتوسط دست به روی زمین پاش داده زیرا دراین صورت علوفه به دست آمده خوبتراما اجزای این عملیه درمناطق خوشک باعث نقصان حاصل میگردد.

وقت مناسب بذر:
بهترین زمان مناسب کشت این نبات زمان است که ازیک طرف حداقل درجه حرارت هوابه (19درجه سانتی گرد) باشد وازجانب دیگرطورکه درگذشته ذکرنمودیم طول روزازنیم ساعت قبل ازطلوع آفتاب الی نیم ساعت بعد ازغروب یعنی 14،5 ساعت باشد.

مقدارتخم ریز:
قبل ازتعین مقدارتخم ریز درفی واحد زمین باید ازهرچیز بیشتر درفیصدی نموی نبات توجه کرده زیرا این نبات خیلی زود قوی نموورویدن خودرا ازدست میدهد وحتی ازبذرتخم های که دوسال ازایشان گذشته باشد خودداری کرد بعد ازان که تا توجه به فیصدی مقدارتخم ریز طوری محاسبه گردد که درهریک متر طول (40-35) دانه تخم صالم قابل نموقرار بیگیرد که اگر این موضوع به دقت وارسی گردد درنتیجه ان مقدارحاصل بلند رفته نبات سبز ومناسب رویده رشد کرده وباعث کمی نشوونموی گیاهان هرزه میگردد که دارای اهمیت فوق العاده خوب دربرداشت حاصل میشود برعکس درصورتیکه نبات به قسم سبزرشد نکرده وطورمناسب نه روید ساقه های هربوته به صورت گسترده رشد نموده وپلی های محتوی دانه نزدیک سطح زمین قرارگرفته وموقع برداشت حاصل خصوصآ به طروق مکانیزه قسمت ازآنها ریخته وازبین میرود که نقصان درحاصل تولید میگردد باذکرشرایط فوق الذکراگربه طریق خطی به فاصله (90-15)سانتی متر بذرمیشود برای هرجریب (9-13)کیلوگرام تخم کافی است فیصدی از(60-40) سانتی مترمتغیر باشد درفی جریب از(20-13) کیلوگرام تخم بذرباید درنظرگرفت.

عمق بذر:
درموقع بذرعمق بذربه جنسیت خاک ودرمحل که رطوبت کافی به ان برسد تعلق میگیرد چنانچه دراراضی نسبتآ کلی عمق بذرآن (3-4) ودرزمین های ریگی عمق بذراز(4-6) سانتی مترصورت میگیرد( علاوه برسطح رطوبت وسختمان خاک) درعمق بذر وجود عوامل ناشی ازبادوگرمی های هوا نیزباید تا اندازه درنظرگرفته شود .

مقدارکود مناسب برای بذرسایبین:
قبل ازاینکه ضرورت یک نبات به مقدار کود دانسته شود لازم است که مقدار مواد مهم درنبات محاسبه گردد چنانچه در2000کیلوگرام دانه سایبین که اوسط حاصل فی هکتاراست ترکیبات ذیل شامل است .
نایتروجن خالص(222kg)
فاسفوریک اسید(56kg)
پوتاشیم          (110kg)
سایبین زمانی میتواند حداکثر استفاده را ازمواد موجوده خود بنمایند که(ph) خاک درحدود 6-5،5 بوده وهم بکتریای مخصوص(Rhizbium)درریشه آن به اندازه کافی موجود باشد همان طوریکه ذکرشد با وجود باکتریا های مورد نظر درروی ریشه استعمال کود نایتروجن دار جذب درمورد که زمین خیلی ضعیف استعمال 30کیلوگرام نایتروجن خالص درفی هکتار یا6کیلوگرام نایتروجن خالص درفی جریب موقع بذرضروری وحتمی است زیرادراین گونه موارد استعمال نایتروجن محرک نبات درجذب بیشترفاسفورس نیزمیگردد تعین مقدار پوتاشیم وفاسفورس لازم درهرواحد زمین متناسب به شرایط هرمحل ومستلزم تجزیه خاک متفاوت میباشد اما با وجود همه مقدار کودمناسب برای بذردرممالک دیگر که زرع این نبات دران ممالک رونق خوب پیداکرده قرارذیل اند.
نایتروجن خالص ازقرارفی هکتار(45)کیلوگرام
فاسفورس خالص ازقرارفی هکتار(60-90)کیلوگرام
پوتاشیم خالص ازقرارفی هکتار(45)کیلوگرام

سعی گردد که دانه های این نبات باکودکمیاوی درتماس مستقیم قرارنگیرد ازهمین جهت باید کود راقبلا روی زمین پخش کرده وزیرخاک مینماید ویا به صورت جویه ها به فاصله 5سانتی کنارخطوط کشت به عمق 3-7سانتی دورترازتخم متناسب باعمق کشت بریزد قلت مقدار منگانیزدرخاک ازتغیررنگ دربرگ های نبات فهمیده میشود دربعضی ازمناطق درنواحی بین رگ برگ ها رنگ سبزکم رنگ ویا سبزسفیدیدارد نظربه کمبود مقدارمگانیزمشاهده شد ولی رگ برگ ها به رنگ سبز تاوقتی که تمام برگ ها سفید شده باقی میماند
وهم کمبود مگانیز عمومآ به شکل نقاط پراگنده درسطح نبات ظاهر میشود که باعث کاهش حاصل نظربه شدت کمبود مگانیز از(10-100%)میباشد این نقصان رامیتوان بامشاهده کمبود مگانیزبا افزودن 2-3کیلوگرام مگانیز درفی هکتارطورجبران نمود که از6-10کیلوگرام سلفیت مگانیزرا با 80-120لیترآب مخلوط ودرمزرعه پاش داده اگرقلت مگانیز درمزرعه دانسته شود بهتراست که 25کیلوگرام سلفیت منگانیز را مخلوط با کود یکجا به زمین قبل ازبذراستعمال نمود که نتیجه ان به مراتب ازپاش دادن ان خوب است.

آبیاری   Irrigation:
نکته مهم وقابل توجه درآبیاری این نبات مواقع وفواصل ابیاری است چی این نبات ازابتدا رشد تازمان گل کردن خشکی ان کمبود اب محتمل شده میتواند ولی ازتاریخ گل کردن تا تشکیل دانه نه باید درمعرض خشکی وکمبود رطوبت قرارگیرد درکشت آبی قبلا کشت باید زمین به نحوآبیاری گردد که رطوبت تاعمق 150-180  سانتی متردرزمین نفوذ کند بعد ازان زمان ابیاری نظربه شرایط منطقه ومقدار خشکی هوا و مشاهده آثار پژمرده گی نبات متفاوت است.  در هر صورت رطوبت  خاک باید طوری باشد که رشد نبات دوچاروقفه نشود خصوصآ طوریکه ذکر شده مقداررطوبت وابیاری کافی ازشروع گل تارسیدن تخم حایزاهمیت است وعدم توجه به ان به مقدارقابل ملاحظه بالای محصول اثرداشته وحاصل راکم میسازد.

عملیات میخانیکی درکشت زارسایبین:
این نبات درابتدای نموبه خیشاوه وکتمنکاری ضرورت مبرم دارد خصوصآ کتمنکاری برای شکستاندن قشرسخت زمین وکلوخ های زمین ازمرحله نمو الی زمانیکه نبات ساقه قوی پیدا میکند حتمی است ودرغیران شاید قسمیکه لازم است ساقه نبات خوب قوی نشده وبرداشت شاخچه ها وبرگ وبادرا   متحمل نتوانسته بروی زمین چپه شده ودراثرآبیاری با گل ولای ملوث شده ونبات ازبین میرود.

ترتیب برداشت حاصل:
موقع چیدن این نبات زمان است که دانه ها کاملا رسیده وروی بته به طور تبعی خشک شده باشد که دربالای بته به جز این پلی وکپسول های دانه دیگرکدام برگ سبزباقی نمانده ورطوبت بته درحدود (40%) باشد اگرقبل ازموقع این نبات چیده شده باشده بعد ازچندی چملکی دردانه پیداشده وتخم نبات شکل نامرغوب به خود میگیرد که درعین حال قوی نامیه خودرا نیزازدست میدهد وهمین طورتا اخیربرداشت حاصل باعث ریزش وازدست دان مقدارمحصول میگردد به طورمثال اگردریک مترمربع 40 دانه این نبات ریخته باشد خصاره ان دریک هکتار(65)کیلوگرام ودریک جریب درحدود13کیلوگرام میشود.

نگهداری:
جای که این نبات نگهداری میشود باید اولا پاک باشد وثانیآ اینکه مقداررطوبت کنترول شود به طوریکه رطوبت ان از13% تجاوزنکند واز15% کمترنگردد که رطوبت کم باعث ترکیدن ومیده شدن تخم نبات گردیده که درنتیجه ارزش کیفی ان پاین امده درقوه نامیه ومقدارروغن ان نقصان میگردد .

استفاده ازسایبین جهت تغذیه حیوانات:
برداشت این نبات جهت غذای حیوانات زمانی است که دانه های نبات درحال رسیدن بوده وهنوزبرگ های ان نه ریخته است دراین وقت نبات رادرو نموده به مصرف خوراکه حیوانات میرسانند زیرادراین وقت نبات دارای ارزش غذایی بسیارخوب وقابل ملاحظه میباشد یعنی بهترین موقع برای برداشت نبات جهت علوفه زمانی است که دانه ها نیم راس باشد ولی موقع رسیدن دانه ها هم میتوان ازان استفاده کرد.
درهرصورت دانه قبل ازنقل دادن به گدام باید نبات از4-6 هفته درمزرعه درهوای ازاد خرمن گردد تاخشک شود وبعد آنرا درگدام ها انبارکرد .

امراض وآفات نبات سایبین :
نظربه موقعیت جغرافیایی هرمنطقه امکان دارد نبات درمعرض حمله امراض وافات گوناگون قراربیگیرد که تعداد این امراض وافات متجاوز از50 است که طرزمبارزه جلوگیری هریک مستلزم بحث جداگانه است وازطرف دیگر چون این نبات قسمیکه دروطن عزیزما تقریبآ نبات جدید است وتا هنوزدرمورد امراض وافات ان مطا لعات کافی انجام نگرفته اما تحقیق وتجربه بالای ان دوام دارد که بلاخره امراض،افات وجلوگیری ایشان بعد ازنتیجه مثبت ومحقق به نشرخواهد رسید.

نتیجه گیری وسفارشات:
سایبین یک نبات مهم غذایی وزراعتی بوده ودرهرنوع خاک ها وشرایط نسبتآ نگوارمحطی توافق دارد وبهترین نبات درتناوب زراعتی است ونایتروجن را به شکل قابل استفاده درزمین ذخیره میکند
سایبین ازجمله نبات تیلداربوده ودروطن ماکشت وبذران تااکنون به دهاقین ترویج نشده وسالانه مقدارروغن ازکشورهای خارجی وارد میگردد.
اگرورایتی های نبات سایبین به وطن وارد شود وبه دسترس دهاقین قرارداده شود تااندازه مشکلات ما ازنقطه نظرتولید روغن رفع خواهدشد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم اردیبهشت 1389ساعت 23:48  توسط قاری سید میا حسینی  | 

علايم عناصر ضروري زياد مصرف درغله جات و طرق معالجه انها

نقش نایتروجن  در نباتات
1.   نایتروجن  جز مالیلول کلوروفیل است که به همین خاطر نایتروجن برای رنگ سبز نباتات ضروری میباشد . واز طرف دیگر چون کلوروفیل برای عملیه ترکیب ضیا ئی ضروری است بنابراین نایتروجن برای عملیه ترکیب ضیائی
2.   به طورغیرمسـتقیم  ضــــــــــــــــروری مــیباشـد
3.  نایتروجن جزانزایم ها و امینواسید ها و پروتین ها میباشد
4.  نایتروجن جز بعضی ویتامین های نباتی DNA  RNA پروتوپلازم و فاسفیت ها مــیباشد
نایتروجن  برای رشد موجودات مایکروسکوپی خاک و فعالیت آنها ضروری است که به طورغیر مستقیم برای رشد نباتات ضروری مــیباشـد
5.  چناچه نایتروجن رشد ونموی قسمت های سبز نباتات را زیاد میکند .بنابر این مصرف آب را زیاد میسـازد
6.  اندازه زیاد و نامناسب نایتروجن پخته شدن نباتات را به تعویق انداخته و مقاومت نباتات را در مقابل آفات کم مـیسازد

علا ئم عمومی کمبود نایتروجن در نباتات
 چون نایتروجن جز مهمی از مالیکول کلوروفیل را تشکیل میدهد . بنابر این اولین مشاهدات کمبود نایتروجن رنگ پریده کی برگها ست . برگ ها معمولا رنگ روشن . سبز مایل به زرد وزرد روشن را پیدا می کند . و این علت عدم بشکیل کلوروفیل است . در آواخر رشد رنگ زرد سرخ و بنفش مایل به سبز نیز مشاهد می شود که در نتیجه بشکیل رنگ انتوسیانین Anthocanin است در کمبود نایتروجن هم چنان برگ ها کوچک و ساقه ها باریک می باشد . شاخ های جانبی معمولأ کم تشکیل می شود و زردی رنگ برگ زیر ین زرد تر ظاهــرمیشود

علائم کمبود نایتروجن در غله جات
در غله جات کمبود نایتروجن باعث کوتا و نازک شدن برگ ها و ساقه ها میشود برگها به رنگ زرد مایل سبز و پائین بوته زرد مایل به ازغوانی میباشد . شاخه و برگها تنگ و راست معلوم  می گردد  نبات پخته نمیگردد خوشه کوچک میــماند
در جواری مانند سایر غله جات علائم دارد ولی برگ ها ی پیر از نوک شروع به زرد شدن می کند وزردی در امتداد رگبرگ وسطی به صورت هفــــــت پیش مـیرود
وقتی که کمبود در برگ ها ظاهر شود معلوم است  که شدت کمبود زیاد است در صد حصه از محصول بخش بزرگ از دست خواهد رفت  حتی قبل از بروز علائم کمبود نیز کم شدن محصول امکان دارد . طوری که محقیقین در اثر آزمایش ها معلوم نموده است که اگر در هر بته جواری به طور اوسط 3 برگ زرد موجود باشد . محصول جواری 2800 کیلو در هکتار کمتر از حد انتظار است .
برای کسب حد اکثر محصول در نبات از 100% مقدار نایتروجن در برگهای کامل و جوان در موقع القاح دانه ها باید 2.8% باشد هر گاه نایتروجن همین برگها 2.2% باشد هیچ گونه علائم کمبود مشاهده نمی شود . در فاصله 2.2 تا 2.8 % نبات علایم کمبود را نشان نمی دهد ولی محصول آن قبلی کمتر از حد د لخواه خواهد بود

پیشگیری ومعالجه نایتروجن در غله جات
نایتروجن از جمله عناصر زیاد مصرفی است که به مقدار زیاد توسط نباتات به مصرف میرسد بناء لازم است که هم ساله مقدار مورد ضروری آنرا در این جهت رفع نیازمندی غذای نباتات استعمال نمائیم
مقدار استعمال کودهای  نایتروجن دار در غله جات نظربه نوع نبات فرق می کند . معمول ترین ومناسب ترین کود های نایتروجن N دار که در افغانستان مورد استفا ده قرار می گیرد عبارت از یوریا نوده که دارای فومول کیمیاوی Co ( NH2 ) 2  می باشد کود مذکود دارای 45% نایتروجن می باشد که از امونیا و Co2 بوجود آید
•   مقدار استعمال کود یوریا در گندم از  11 – 60 Kg گذارش شده است البته در فی جریب . که مقدار مذکور در گندم اصلاح شده للمی 11Kg / J در گندم اصلاح شده بهاری    28 KG   J  و به ترتیب در انواع تیرماهی تا 60   J   استعمال می گردد کود یوریا در مزرعه گندم باید در 3 مرحله استعمال گردد . 1 / 3 حصه کود یوریا هما با کو  DAP  در وقت کشت گندم و 1 /  3 آن در وقت شروع نموی بهاری و 1 / 3  باقی مانده در وقت کشیدن خــوشه استعمال گـردد
•    مقدار استعمال کود یوریا درشالی 40 – 75 kg    فی جریب داده شده است   30%  کود یوریا در وقت انتقال نهالی 40 % دا چهل روز تعد از شاند ن نهالی و متباقی کود قبل  از کشیدن استعمال گردد البته یک مقدار کم  آنرا در قوریه برای بدست آوردن نهالی ساله و قوی استعمال کرده می توانیم
•   برای جواری در یک جریب زمین  50 – 75 kg   یوریا ضروری است که استعمال آن مانند استعمال آن در سایر غله جات ذکر شده  دو یا سه مر حله صورت میگیرد در وقت بذ ر یا زمانیکه قد جواری 50 Cm بلند شده باشد و ثلث سوم یوریا در مر حله ابتدائی شته کشید ن و تشکیل دانه جواری استعمال و آبیــاری گـــــــردد
•    مقدار استعمال کود یوریا درجودر با سایر غله جات یک نبات کم توقع بوده مقدار استعمال کود نایتروجن N/ha 15 – 90 Kg في هكتارگزارش شده است
•    مقدار استعمال کود یوریا دریولاف  35 – 50 kg  فی جریب می باشد که استعمال آن نیز مانند استعمال در سایر غله جـات در ســـــه مرحله صـــورت ميګيرد.
•    مقدار استعمال کود درباجره به مقدار 15 -20 TON فی هکتار کود حیوانی ضرورت دارد مقدار کود مورد ضرورت آن  100 – 120 kg  فی هکتار یوریا می باشد .
•    مقدار استعمال کود درارزن هم باید 15 تن  فی هکتار کود حیوانی استعمال گردد در صورت استعمال نشده باشد، مقدار 60 Kg فی هکتار کود یوریا استعمال گردد.





 

علا ئم قلت فــا سفورس(P)در غله جات و طرق معالجه آن
مشخصات فــا سفورس (P)
فــا سفورس به P نشان داده شده بود از مهترین عنصر غذائی مود نیاز نبات است فــا سفورس در انساج نبات به اندازه 0,1 – 0.4 % میباشد  فــا سفورس در نبات یک اندازه متحرک می باشد . مقدار فــا سفورس قشر زمین در حدود o,12(P2 O2 )  تخمین زده شده است مقدار متوسط آن در خاک های زراعتی در0,06% حدود  می باشد . در خاک های جوان و بکر ودر نواحی خشک مثل افغانستان مقدار آن بیشتر است.
فــا سفورس خاک های رسی بیشتر از خاک ها سبک و ریگی می باشد زیرا خاک ها مذکور می بوند مقدار زیاد فــا سفورس را در خود جذ ب می کند .
اکثرأ فــا سفورس به شکل H2PO4 وHPO4 جذ ب می گردد از این جمله H2Po4 زیاد ترPH در  پائین جذ ب می گردد و لی در خاکهای دارایPH بلند به شکلHP4 جذ ب می گردد
فــا سفورس در خاک به شکل عضوی وغیر عضوی وجود دارد . فــا سفورس عضوی خاک به شکل فاسفولیپید ها نوکلیک اسده وانوسیتون وجود دارد فاسفولیپیدها مثلCholine نیوکلیک سید ها مثلCytosine . guanine. Adenine و فاسفیت ها یانوسیتول مثل الکهول های مشبوع حلقوی شش کاربونه می باشد
فــا سفورس غیر عضوی همرای المونیم . آهن . کلسیم . فلورین . کلورین . وهمرای یک مقدار عناصر دیگر وجود دارد . که مرکبات آن در آب انحلالیت خیلی کم دارد.
نباتات فــا سفورس مود نیاز خودرا از محلول خاک به شکل آیونH2Po4 HPo4 جذب می کند
منبع اصلی فــا سفورس ینگ فاسفیت است که عمدتأاز منرال ایتلیت جورشده است فــا سفورس در خاک به شکل فلورد المونیم و منگنیز فاسفیت می باشدو هم چنان به  شکل فاسفیت آهن ایتایت کاربونیت وجود دارد در افغانستان فــا سفورس بیشتر به شکل کلـــــسیم فاسفیت دیده می شود

نقش فــا سفورس در نباتات
فــا سفورس در نباتات یه تنها باعث ازدیاد حاصل می گردد بلکه باعث بهتر ساختن کیفیت آنها نیز میگردد . استعمال فــا سفورس در غله جات باعث ازدیاد دانه گردیده و مقدار پروتین و کاربوها یدریت آنها زیاد می سازد و ظایف فــا سفورس را می توانیم به طور ذیل خلاصه نمایم.
1.    فــا سفورس در انتقال انرژی مهم بوده جزRNA وDNA می باشد
2.   انکشاف ورشد ریش را در نباتات جوان تحریک نموده که در نتیجه باعیث زردی نباتات میگـردد
3.    انکشاف برگها را تسریع بخشیده و برای رشد نموی ریشه و ساقه ضروری می باشد
4.    باعث انکشاف اعضای تکثری گردیده که در نتیجه باعث پخته شدن وقتر محصولات خصوصأ غله جات می گردد نباتات  را در مقابل امراض مقاوم میسازد.
5.   مقدار شاخه هاTeller را در غله جات زیاد تولید میشود وزن دانه نسبت به گاه زیاد میباشد و از چپه شدن جلوگیری می نماید.
6.    گل آوری تشکیل میوه ودانه را تسریع بخشیده باعث ازدیاد شحم و البومین می گردد.
7.   موجب تشکیل نادیولNodule فعالیت رایزوبیا در ریشه نباتات لیگیومی گردیده
بنابراین در نصب بیشتر نایتروجن هوا توسط نادیول ریشه کمک می کند  تقسیمات حجروی را سرعت می بخشد.

علائم عمومی فــا سفورس در نباتات
اکثر علائم کمبود نایتروجن و فــا سفورس باهم شباهت دارند از این جهت تشخیص آنها یک اندازه مشکل به نظر میرسد . در صورت کمبود فــا سفورس رشد قسمت هوای و ریشه هر دو کند یامتوقف می شوند برگ ها کوتاه باریک ونازک می شوند رشد نبات عمودی بوده وساقه های جانبی به ندرت ظاهر میگردد مقدار برگ وشاخ محدود وجوانهای کناری یا جانبی ممکن به حالت خواب میروند یا میمیرند ظهرر شگوفه و جوانه های برگی کم شده وبنابر این محصول دانه و میوه کم می شوند باید گفت که این علائم بین نایتروجن و فــا سفورس مشترک است
تفاوت ها ی اندکی ازنگاه رنگ بین این دو عنصر نیز وجود دارد که ذیلأ در تخش علائم کمبود در غله می تموانیم یاد آور شویم .

علا ئم کمبود فــا سفورس در غله جات
•    در غله جات مانند گندم .یولاف . جو . جودر . برگ ها رنگ سبز تیره یا متمایل به آبی اختیار می نمایند وقسمت تحتانی رنگ بنفش را می گیرد .اگربا نایتروجن مقایسه  شود در صورت کمبود نایتروجن برگ رنگ زرد مایل به سبز و زرد مایل به ارغوانی را به خود می گیرد . وهم چنان در کمبود فــا سفورس  بر گهای پیر از نوک به طرف پائین بر گ خشک می شوند . سا قه کوتاه در راست وایستاده می ماند خوشه های کوچک می ماند . در صورت پیشرفت کمبود رنگ بنفش خوشه ها نیز به مشا هده می رسد .
•    در جواری نظر به دیگر غله جات فرق می کند . برگها در مرحله اولیه رشدرنگ بیفش را به خود گرفته و در بعضی انواع جواری کاملأ بنفش می گردد . برگ ها سبز تیره مایل به آبی وبرگ ها راست استاده می شود . خوشه کوچک دانه ها روی آن نامنظم می باشند و بعضی دانه ها بخصوص در نوک خوشه يافت نمي شود.

پیشگیری و معا لجه فــا سفورس در غله جات
چون كشورعزیز ما افغانستان در یک سا حه خشک واقع است و مواد عضوی خاک بسیار كم است .ازینرو به عنصر نایتروجن  به در جه اول و فــا سفورس به درجه دوم ضرورت دارد معمولتری کود برای رفع نیازمندی و کمبود فــا سفورس در افغانستان DAP میباشد .
•    گندم به30 -40kg دای امونیم فاسفیتDAP فی جریب ضرورت دارد چون کود DAP زود تر مورد استفاده نباتات قر ار نمی گیرد بناأ تمام مقدار کود مذکور را در وقت کشت گندم استعمال می کنند برای گندم اصلاح شده للمی 11kgDAP فی جریب استعمال می گردد
•    جواری به 30 – 50kg   فی هکتارفاسفورس  P2o5 یا 30 – 40 kg  فی جریب   DAPضرورت دارد DAP  باید به عمق3 – 5 Cm و2 – 3 Cm دور تر از نبات ودانه در خاک استعمال کردد  .

•    شالی به مقدار25 – 30 kg فی جریب و قرار یک راپور تحقیقاتی دیگر40 -50kg فی جریبDAP ضرورت دارد . کود مذکور قبل از شاندن نهالی با خاک خوب مخلوط می گردد .
•    جودر نظر به تحقیقا ت که صورت گرفته به 100kg فی هکتارDAP و سوپر فاسفیت ضرورت دارد.
•     یولاف هم به30 – 40 kg مقدار فی جریبDAP ضرورت داشته که در هنگام بذر ویا قبل از بذ ر یولاف استعمال می گردد.
•    باجره در قدم اول به مقدار15 – 20  تن فی هکتار کوهای حیوانی ضرورت دارد مقدار مورد ضرورت فــا سفورس برای باجره 50 kgفی هکتارP2 O5 می باشد .
ارزن نظر به سایر غله جات به مقدار بهتر مواد غذايي ضرورت دارد و باید به طور متداوم در یک زمین کشت نمود قبل از کشت ارزن باید به مقدار15 تن کود حیوانی در فی هکتار استعمال کردد . و هم چنان برای رفع ضرورت فــا سفورس به مقدار50kg Hectare فــا سفورس خالص گزارش داد ه شده است .



 

 

علا ئم قلت پــتاشــیم (K) در غله جات و طروق معالجه
مشخصات پــتاشــیم (K)
پــتاشــیم که دارای سمبول میباشد.که بغیر از نایتروجن نظربه عناصر ضروری دیگر در نباتات به پیمانه زیاد موجود می باشد .جذب آن توسط نباتات به شکل آیون آن صورت می گیرد در خاک یک اندازه متحرک در نباتات خو ب متحرک می باشدو ازنقاط پائین به طرف بالا حرکت میکند .غلظت ان در نباتات به  0.5-6%  میرسد . قشر زمین به طور اوسط دارای K2o 2,3% می باشد ودر خاک های زراعتی به 1.2%میرسد.
پــتاشــیم در خاک های نواحی مرطوب به اندازه کمتر وجود دارد . باخاک های نواحی خشک خاکهای هیومس باوجود مواد عضوی زیاد که دارای مقدار زیاد K میاشد، کمبود این عنصر رانشان میدهد زیرامحلولیت پــتاشــیم در این خاک ها زیاد است توسط آب شوی این عنصر به آسانی از دست میرود.
پــتاشــیم در خاک به چهارشکل . منرال . تثبيت شده است متباقی ومحلول وجود دارد از منرالها پــتاشــیم  که بیشتر از 90% پــتاشــیم خاک را تشکیل میدهد می توانیم فلدسپات ها و میکاها را نام ببریم . مقدار پــتاشــیم تبادلی تثبیت شده محلول در خاک بسیار ناچیرزبوده از0.1-1% میرسد.
خاک های جوان دارای منرالهای کلی مقدار کافی پــتاشــیم را دارابوده وبرای سالها ضرورت نباتات دامرفوع کرده می تواند.
خاکهای افغانستا ن تا اکنون پــتاشــیم مورد ضرورت نباتات راپوره کرده می تواند ولی د ربعضی جاها بعضی نباتاتی مثل کچالو لبلبو  در مقابل استعمال کودهای پــتاشــیم  عکس العمل مثبت نشان داده است حتی د ر لغما ن و ننگرهار گندم درمقابل استعمال کود های پتاشيمی عکس العمل خوب و مثبت نشان داده است .

نقش پــتاشــیم در نباتات
1.    پــتاشــیم یک عنصر ضروری برای تشکیل کلوروفیل می باشد
2.  برای عملیه فوپوسنتیز ضروری بوده Co2 وH2 را به قند تبدیل نموده و هم چنان برای انتقال قند و تشکیل نشایسته ضرورت می باشد . وارزش زیاد را برای نبات مثل لبلبو و کچالو که غنی از نشایسته و قند میباشد ميداشته باشد برای انکشاف تیوبر هم ضروریست .
3.   برای نیرومند ساختن و صحت نباتات ضروری بوده آنها را در مقابل شرايط ناگوار محيطی مقاوم می سازد .
4.   در غله جات باعث تقویت در ساقه و بر گ شده آنها را سبز نگاه می کند از چپه شدن شان جلوگیری میکند . باعث انکشاف کیفیت کچالو لبلبو سبزیجات و میوه جات می گردد .
5.   مقاومت نباتات را در مقابل امرض زیاد ساخته از اثرات منفی و زیان آورافزایش نایتروجن جلوگیر ی می کند .
6.  ازپخته شدن و رسیدن بی موقع نباتات که فــا سفورس موجب آن میگردد جلوگیر ی میکند یک عنصر بیلانس شده بین نایتروجن و فــا سفورس می باشد که در نتیجه برای کودمخلوط بسیار مهم می باشد.
7.   پــتاشــیم برای فعال نمودن انزایم ها ضروری میباشد.
8.   باعث برجسته شدن وبزرگ شدن تخم و دانه میگردد.
9.  توازن آب رادرنبات نگهداشته عملیه میتابولیزم را انکشاف داده که در نتیجه تشکیل و تولید کاربوهایدریت را افزایش میدهد .

علا ئم عمومی قلت پــتاشــیم در نباتات
چون پــتاشــیم در نباتات یک عنصر متحرک است به همین خاطر علا ئم قلت آن در اول در برگ های پائین بوجود می آید . در وقت قلت پــتاشــیم برگ های پائین نبات رنگ زرد را اختیار می کند وزردی از قسمت کنار ها  ی برگ شروع می شود وبه طرف نوک و پائین و داخل برگ پبشروی می کند . در اوآخر فصل نموی کناره های برگ ها و نوک برگ ها رنگ نصواری رابه خود میگیرد بعضی اوقات در صورت قلت پــتاشــیم در برگ های نبات داغ های سرخ و یا زرد رنگ بوجود میاید در صورت شد ت قلت این داغک ها مرده و رنگ سرخ تیره را به خود میگیرد که در نتیجه نو ک برگ ها پاره پــاره معلوم میگیردد و هم چنان با قلت پــتاشــیم رشد گیاه کند می شود کناره  برگ ها از خود سوختگی را نشان میدهد . ساقه ها ضعیف می شوند میوه ها و دانه ها کوچک و چرو کیده میباشند

علا ئم قلت پــتاشــیم در غله جات :
علا ئم اصلی برای تشخیص کمبود پــتاشــیم د رغله جات ذ یلأ شرح می گردد.
ساقه و فاصله بین بند ها در غله جات کوتا ونبات باریک معلوم می شود برگ ها به رنگ سبز تیره مایل به آبی که ممکن است در حاشیه و نوک زرد شده باشد زردی بعدأ رنگ قهوه ئی  سوختگی و مردن نوک  و حاشیه برگ ها منتهی می شود . سوختگی تمام سطح برگ ها را نیز ممکن است بگیرد . تعداد ساقه ممکن زیاد باشد ولی تعداد خوشه در آنها خیلی محدود است و دانه ها چرو کیده و کوچک هستند . در جو موقع بیماری شدید لکه های کوچک و بزرگ سفید یا زرد روشن درروی برگ ها ظا هر میشود . در یولاف قسمت نوک برگ ها به رنگ قهوه ئی مایل به سرخ در میاید . در جواری طوری است که نبات مریض نسبت به نبات سالم باریک بوده فاصله بین بندها کوتا  برگ ها نسبتأ دراز و چرو کیده و روی آنها خطوط زرد طولی که در زیر برگ بهتر دیده می شود. وجود دارد حاشیه و نوک برگ ممکن است سوخته یا قهوه ئی شود خوشه کوچک بوده و در قسمت انتهای آندانه تشکیل نمی شود.

پیشگیری ومعالجه پــتاشــیم در غله جات :
علا ئم قلت پــتاشــیم در غله جات در افــغــا نســـــــــتــــــان تا هنوز دیده نشده ولی اگردر زمین به اندزاه مناسب علاوه گردد باعث بلند رفتن حاصلات می گردد . در صورت که علا ئم کمبود پــتاشــیم در غله جات بروزکند . مقدار مصرف کود پــتاشــیم دار نظربه اندازه کمبود از50 -100 Kg پــتاشــیم د رفی هکتار فرق میکند اگرقلت در حد بسیار زیاد باشد تا K2o 100 Kg در فی هکتار باید به شکل نواری خطی و یا کپه ای در حدود2,5-5Cm در اطراف نبات2,5 – 5Cm پائین تر از تخم ویا نبات استعمال کردد . مفاد اند طریقها3,5 مراتبه سفید تر از روشن پاشان اســــــت بعضی ازان غله ای که در مقابل استعمال کود حیوانی که دارای مقدار زیاد پــتاشــیم  هستند و کود های پــتاشــیم دار عکس العمل خوب نشان میدهد و باعیث بلند رفتن  حاصلات آنها می گردند قرار ذیل است
•    برای جورای باید20 - 40 تن پاروی حیوانی در فی هکتار قبل از کشت در خزان ویا بهار استعمال گردد . وهم چنان مقدار40 – 45 kg Kcl پــتاشــیم K کلوراید ویا5 -10kg K2o پــتاشــیم K در فی جریب در وقت کشت به عمق3 – 5Cm   و2 -3Cm دور تر از نبات و دانه در خاک استعمال گردد 
•    شالی به25 – 30 kg    K2So4  پــتاشــیم سلقیت در فی جریب ضرورت دارد
•    ارزن در صورت که پــتاشــیم در زمین کم باشد به مقدار50kg K2So4  در فی هکتار ضرورت دارد
•    باجره به45kg K2So4  فی هکتار پــتاشــیم سلفیت ضرورت دارد
•    یولاف به20 – 25 kg فی جریب پــتاشــیم سلفیت در وقت بذر و یا قبل از بذ ر ضرورت دارد.



 

 

علا ئم قلت ســـــــــــــــلفر (S) در غله جات و طروق معالجه آن
مشخصـات ســـــــــــــــلفر (S)
ســلفر S که دارای سمبول  S می باشد . ازلحاظمقدار مورد نیاز نباتات در ردیف پنجم پس از عنصر پر مصرف و کلــسیم قرار دارد قشر زمین دارای  0.06% ســلفرمی باشد سـلفر به صورت معدنی و عضوی در خاک یافت می شود ولی مقدار کل آن در خاک معمولأ از 0.14% کمتر است   مقدار ســلفر S در نباتات معادل مقدار
سـلفر در نباتات معادل مقدار فــا سفورس می باشد ودر نباتات به اساس وزن خشک 0,1-0.5%  میرسد مقدار سـلفر را که نباتات از خاک حاصل مینماید بین  8-10kgفی هکتار می باشد . ســلفر ازطریق ریشه نباتات عمدتأ به شکل سلفیت و سلفایت و از طریق برگ بشکل سلفر دای اکسایدSo2  جذب میگردد
غلظت زیاد سـلفر دای اکساید برای نباتات زهری تمام می شود نباتات عمدتأ سـلفر
(S) خود را از خاک به شکل محلول جذب می کند . طوری که قبلأ ذکر گردید سـلفر در خاک به شکل عضوی و معدنی وجود دارد در خاک های نواحی مرطوب وهر جای که مواد عضوی د رخاک تجمع کرده باشد قسمت عمده ســلفر به صورت ســلفر عضوی وجود دارد . طوری که مقدار ســلفر عضوی خاک  های چرنیزیم خاک های دارای رنگ سیاه و پرزول به ترتیب 17.73 و49%  مقدار کل سلفر این خاکهای است مطالعات که تا اکنون انجام شده است . نشان میدهد که سلفر عضوی در خا ک به صورت پروتین پولی پیپتاید و امينواسید وجود دارد که این ترکیبات در اجساد باقی ميمانده. نباتات حیوانات وموجودات زره بینی خاک یافت می شوند . مقدار ی در حدود 15% سلفر عضوی خاک را در امینواسید به نام ها سیتین ومتیونین تشکیل مید هد سلفر S غیر عضوی یا معدنی در خاک ها ی نواحی خشک زیاد تر دیده شده و در نواحی مرطوب بسیار کم می باشد سـلفر منرالی در خاک به شکل  کلسیم , مگنیشیم  ,  پـتاشـیم ,  سـودیم ی است امونیم سلفیت وجود دارد در خاک ها ی جبه زار یک اندازه سلفر به شکل سلفاید دیده می شود اشکال سـلفر در خاک بنام Pyrite یاد می گردد 
که در خاک به شکل سلفیت عضوی و در اتومسفیر به شکل So2 و در نبات به شکل So4   میباشد و سلفر هوا عبارت از فرا ر گازات سلفر از مرکبات عضوی بحری و گازات سـلفر غیر عضوی که از احتراق مواد نفتی و ذغال سنگ به وجود میباشد  که به هوا فرار می کند سـلفر در نبات غیر متحرک بوده ولي درخاک متحرک میباشد

نقش ســـــــــــــــلفر در نباتات :
1.   ســـلفر در بکیل کلوروفیل رول داشته وبنا بر این رشد و نموی نبات را تحریک می کند ولی ســلفر جز تر کیب کلوروفیل نیست .
2.   ســــلفر جز مهم ساقه و دیگر اعضای نباب بجز ساختمان گلی میباشد .
3.  تشکیل نادیول را در ریشه نباتات لیگیومی انکشاف مید هد
4.   نموی ریشه را سرعت بخشیده و باعث  برانگیختن تشکیل دانه در نبات می گردد
5.  در استقلاب نایتروجن و کاربوهایدریت نقش دارد .
6.   ســلفر جز بعضی  امینواسید و اسیتین ستاین وپتایون و بعضی پروتین ها ی دیگر میباشد
7.   ســـــــــــــــلفر سبب فعالیت بعضی انزایم ها مثل Papainase میشود
8.   سـلفر دربعضی نباتات مثل زغر و سایبین سبب زیاد شدن تيل و شحم می گردد .

علا ئم عمومی کمبود ســـــــــــــــلفر در نباتات :
 مهمترین علا مت کمبود ســلفر در نباتات رنگ پرید کی و کوتاهی وکوچک ماندن بوته می باشد ساقه های بته ها مبتلا کوتاه ترونازکتر از معمول بوده و بیشتر چوبی میشود سطح برگ کوچک و تعداد برگ ها کم می شود تعداو وزن میوه کاهش پیدامی کند علا ئم ذکرشده تاحد زیادی باکمبود نایتروجن نیز شبا هت دارد شاید علت آن روابط نزدیک این دوعنصر درنبات باشد به هر حال تفاوت های نیز بین این دروعنصر از نظر علا ئم کمبود وجود دارد که در بخش علا ئم کمبود در غله جات میتوانیم مشاهده کنیم .

علا ئم کمبود ســـــــــــــــلفر در غله جات :
در غله جات درابتدا در برگ ها ی جوان خطوط طولی زرد سبز مایل به زرد ظاهر میشود رگ بزگ و سطی آن زرد تر می شود این تغیر زنگ ابتدا در بزگ های جوان مشاهده می گردد . ودر صورت شدت آن کمبود با زر د شدن کامل برگ نمايان می گردد اگربا کمبود نایتروجن مقایسه شود گفته ميتوانيم که زرد ی برگ ها در کمبود نایتروجن از برگ ها ی پیر شروع می شود و هم چنان برخلاف کمبود نایتروجن در کمبود سـلفر رنگ سرخ انتوسیانین تشکیل می شود کمبود ســلفر رسید نباتات و پخته شدن غله جات را به تاخیر می اندازد

معالجه کمبود ســـــــــــــــلفر :
در افغا نسـتان استعمال کود ســلفر به منظور افزایش مقدار این عنصر درخاک به کار نمی رود و بسیا ر کم اتفا ق می افتد که کمبود  این عنصر برو ز کند
در صورت کمبود فوق می توانیم کودهای امونیم سلفیت و امونیم تایو سلفیت و پــتاشــیم  سلفیت را مورد استفاده قرار بدهیم مقدار مورد استعمال آن نظر به ضرورت 28 – 112 kg  فی هکتار میباشد.
کود دیگری که به منظور کود سـلفر مورد استعمال دارد Gypsum بوده که مقدار 200 -500 Lb فی ایکراستعمال می گردد Gypsum شامل 23%Ca و 18%S بوده ویک کود اصلاح کننده خوب برای کمبود CaوS می باشد
باید یاد آوري شود که یک پوند سـلفر برا ی ده پوند نایتروجن ضرورت است طوری که قبلأ اشاره گردید که کودهای سـلفر به منظور افزایش مقدار سلفر  تا هنوز در افغا نســتان معمول نگردید ه بخاطر ی که یک مقدار زیاد کود های نایتروجن فــا سفورس و پــتاشــمی یک مقدار سلفر در خود دارد که با استعمال آن مقدار سلفر مورد ضرورت در خاک اضافه می گردد وبر علاوه یک مقدار کودهای کیمیاوی عناصر کم مصرف یک اندازه سـلفر در خود دارد  و هم چنان یک مقدار سـلفر توسط بعضی از آفت کش ها نیز اضا فه می گرد



 

علا ئم قلت کلــــــــــــــــسیم( (Ca در غله جات وطروق معالجه آن:
مشخصات کلــــــــــــــــسیم(Ca):
کلــــــــــــــــسیم   ازجمله فراوان ترین عناصر روی زمین است . کلــــــــــــــــسیم با رقم 3.6% وزن قشر زمین بعد از    Fe,  Al ,Si , O2 در ردیف پنجم قرار می گیرد
کلــــــــــــــــسیم در خاک و نبات متحرک نیست تنها در خاک وقتی که به شکل منحل با شد متحرک می باشد . نباتات کلــــــــــــــــسیم a را به شکل آیون آن Ca جذ ب می شود.
منبع اصلی کلــــــــــــــــسیم در خاک عبارت از همان منرالها و سنگ های است که خاک قشر زمین از آن ساخته شده بعضی منرالهال مثل کلسایت و دو لومایت  اپتایت فلدسپارهای کلیمدار یک اندازه کلــــــــــــــــسیم دارند وقتی که منرالهای مذکور تجزیه و تخریب گردند کلــــــــــــــــسیم در خاک آزاد می گردد و یک آندازه آن توسط نباتات جذ ب  گریده و همچنان یک مقدار آن به شکل تعویضی توسط چارچ های منفی خاک گرفته می شود به  صورت عمو م درخاک های مرطوب وریگی که درمواد اصلی
آنها اندازه کلــــــــــــــــسیم کم باشد به مقدار بسیار کم کلــــــــــــــــسیم دارند ولی خاک ها ی مقدار زیاد سلت و کلی دارد به پیمانه زیاد کلــــــــــــــــسیم دارند و به طورعموم خا ک  های مناطق خشک که بارندگی کم دارند امکان شستن  کلــــــــــــــــسیم  کم است به پیمانه زیاد و کافی کلــــــــــــــــسیم دارند و برعکس در مناطق دارای اقلیم مرطوب که بارنده گی هم زیاد دارند مقدار کلــــــــــــــــسیم کم دارند.
خاک های افــغــا نســـــــــتــــــان به کلــــــــــــــــسیم آنقدر ضرورت ندارند زیرا خاک های کشور ما
Ca Co3 کلــــــــــــــــسیم کابونیت زیاد داشته دارای Ph بلند می باشد
غلظت کلــــــــــــــــسیم در نباتات 0.2 – 1 % به میرسد نباتات در یک ساله کلــــــــــــــــسیم را از فی هکتار می گیرند مقدار کلــــــــــــــــسیم  در خاک های مناطق حاره 0. – 0.3 % میرسد در خاک های آهکی اضافه تر از30 % می باشد
منابع کلــــــــــــــــسیم عبارت از چونه Cao کلــــــــــــــــسیم هایدروکسایدCa(OH2)2  کلــــــــــــــــسیم کاربو نیتCaco3   کلــــــــــــــــسیم  مـــگنیـــشیم  Mg  کاربونیت Dolomile   CaMg  (Co3) CaS4 2H2o) gypsun ( انورتایت  (CaAl Si2o3) Anorthiteمی باشد.

نقش کلــــــــــــــــسیم در   نـــــــــــباتــــــــــات
1.     کلــــــــــــــــسیم درطویل شدن ریشه تقسیمات حجروی رول داشته که در نتیجه باعیث انکشاف ریشه و نبات می گردد.
2.    باعیث سختی ساقه درنباتات شده که درنتیجه از چپه شدن نباتات جلوگیری میکند
3.    در انتقال قند در نـــــــــــباتــــــــــات کمک مکند.
4.    در نـباتـات لگیومی تشکیل نادیول را افزایش دارد ه و باعیث افزایش فعالیت های رایزوبیا در آنها می گردد . وهم چنان مقاومت نــباتـــات را مقابل امرض زیاد می مسازد
5.    یک عنصرفعال کنند ه یک تعداد انزایم ها  LiposeوApyrase میباشد.
6.   کلسیم   در نـباتـات منحیث یک بفر نقش بازی می کند و اثرات زهیری دیگر عناصر اصلاح و خنثی میکند . در صورت که عناصر مذکود به پــیمانه ای وجود داشته باشد. که برا نـــباتـات زهری باشد.

علا ئم عمومی کمبود کلــــــــــــــــسیم در نـــــــــــباتــــــــــات:
در هنگام قلت کلسیم انساج فعال نبات رشد کرده نمی تواند و پندک های آخری از رشد بازمی ماند و تعداد پندک های جوان کم می باشد و برگ  ها کوچک باقی میاند و هم چنان یک مقدار داغ ها در بالای برگ ها پدیدار می آید برگ های جوان میمرد وبرگ های سابقه به طورعادی معلوم می گردد مقدار کلـسیم برگ ها پائین نظر به برگ های جوان زیاد می باشد . در هنگام قلت همچنان چروکیده گی و پیچیده گی در کنار برگ ها به مشاهده میرسد ریشه کم و انشعابات آن نیز محدود است روی ریشه لکه های قهوئی یا مرده  نیز مشاهده مـی شود.

علا ئم کمبود  کلــــــــــــــــسیم در غله جات
در موقع بروز کمبود  کلــسیم برگ های جوان نزدیک انتهای به شکل چروکیده کج و معوج شده و نوک برگ به طرف بالا وحاشیه آنها به طرف بالا یا پائین لوله مـی شود. حاشیه برگ نامنظم و پاره  پاره شده رشد ریشه کم و انشعا بات آن نیز محدود است روی ریشه لکه های قهوی ای یامرده نیز دیده می شود .
•    علا ئم فوق درجواری دیده شده  است و لی در گندم علا ئم قلت به حال در جهان مشاهده نشده است درافغا نسـتان کمبود کلسیم با امروز راپور داده نشده است زیرا خاکهای افغا نسـتان دارا ی Ph بلند بوده و مقدار CaCo3 آن زیاد میباشد.

معالجه کمبود کلــــــــــــــــسیم :
اصولأ در افــغــا نســـتـان هیچگاه نیازی به مصر کلـسیم به عنوان عنصر غذای نبوده است و در آینده هم تصور نمی رود که احتیاجی به کود ها کلـسیم دار باشد . زیرا خاکهای افــغــا نســـتـان نظر به مقدار زیاد کلــسیم کاربونیت ضرورت به این عنصر ندارد . در صورت ضروت و موجودیت کمبود کلـسیم آنرا به شکل چونه(CaO2) و Ca(OH)2 کــسیم هایدروکساید  سنگ آهک یه CaCo3 که به نام Culcite هم یاد میگردد (gypsum) CaSo4 .2H2o (dolomite) Caco3 Mg Co3 گچ وAnorthite) CaAlSi2 O3  ) مقدا استعمل سفارش شده.


مـــگنیـــشیم  (Mg) در غله جات وطروق معالجه آن:
مشخصات مـــگنیـــشیم  (Mg):
مگنیـشیم  دارای سمبول Mg بوده تقربأ 2.1% وزن قشر زمین تشکیل داده پس از Ca Na  پتاشیم رقم هشتم را دربین کلیه عناصر قشر زمین را تشکیل مید هد نبات مگنیـشیم را به شکل آیون آن Mg جذ ب میکند.در خاک و نبات متحرک است قابل استفاده بودن خوب مگنیشیم  دراPh = 5 – 6 برای نـباتات می باشدPh بلند و پـا ئین کلسیم را کاهش میدهد مقدار زیاد پــتاشــیم و کلسیم بالای جذ ب مگنیشیم 
  تاثیر منفی دارد قلت آن در خاک های تیزابی عضوی و یا خاکهای ریکی و خاک های درآن آهک استعال شده باشد به وجود می آید پس در 5,8>Ph>7,4 قلت آن توقع میرود .اگرمقدار مگنیشیم  درخاک کمتر از 100 kg  فی هتکتارمیباشد قلت مگنیشیم  متصوراست  در انساج نباتات غلظت آن از o,1- 0,4  میرسد . مگنیشیم  در Ph های تیزابی به شکل مگنیشیم    کلوراید مگنیشیم  سلفیت مگنیشیم  نایتریت وجود دارد . در Ph بالا به شکل مگنیشیم اکساید، مگنیـشیم  کاربونیت ،مگنیشیم هایدروکساید،مگنیـشیم  کلـسیم کاربوینت وجود دارد.جذب مقدار زیاد پــتاشــیم .امونیم. کلــسیم . مگنیز در نباتـات با لای جذ ب مگنیشیم  تاثیر منفی دارد .Ph پائین جذب مگنیشیم  را محدود ساخته و افزایش موجودیت جذب فــا سفورس  را افزایش مید هد

نقش مـــگنیـــشیم  در نـــــــــــباتــــــــــات
1.   مـــگنیـــشیم  درتشکیل کلوروفیل کمک نموده وبه برگهارنگ سبز تیره می بخشد برای عملیه فوتو سنتیز ضرور می باشد
2.   برای نــباتـات بخاطر تشکیل شحم و تیل ضرور است
3.   باعیث مقاومت نـــــــــــباتـــــــات در مقابل خشکی و امراض  میشود
4.   در تولید کاربو هایدرید،پرتین، شحم و ویتامین ها نقش داشته و در انتقا ل کاربو هایدرید و شحم کمک میکند
5.   در نـــــــــــباتــــــات  تیلی د ر تولید تیل وشحم رول مهم بازی میکند
6.   جذ ب فــا سفورس توسط نـباتات بدون مگنیشیم  صورت نمگیرد
7.   برای متابولیزم فــا سفورس ضروری است
8.   برای تقسیمات حجرات تشکیل پروتین وتشکیل RNA  ضروری می باشد
9.   برای تنظیم Ph در داخل حجرات ضروری میباشد
10.   برا ی تجذیه نشایسته ضروی میباشد

علا ئم عمومی کمبود مـــگنیـــشیم  در نـــــــــــباتــــــــــات :
علا ئم کمبود مگنیشیم معمولأ در اواخر فصل در نباتات ظاهر می شود این علا ئم ابتداد ازبرگهای پیشروع شده و بتدریج به طرف برگ های جوان تی پیش روی می کند یک از علا ئم باز دکمبود مگنیشیم عبارت از Chlorosis زرد شدن برگ هامی باشد که البته بادرنظرگرفتن اینک مگنیـشیم  یک از عناصر اصلی ترکیب کلوروفیل است . بعید به نظر نمی آید که این Chlorosis  در نـباتات مختلف به صورت گونا گون ظاهر می شود مثلأ زرد شدن رگ برگ ها و سبز ماندن فاصله بین رک برگ ها بو جود آمدن لکه های کوچک کشیده سفید یا زرد بین رگ برگ ها و یازردشدن بین رگ برگ ها می باشد . برگ ریزی یک از علا ئم دیگر کمبود مگنیشیم  است و این حالت بیشتردر درختان میوه مشاهده میشود

علا ئم کمبود مـــگنیـــشیم  در غله جات :
در غله جات برگ ها مخصوص برگ های پیررنگ پریده می باشند لکهای کوچک سبزروشن بین رگ برگ ها دیده می شود .هر چه شدت بیماری زیاد ترشود رنگ این لکها سفید ترمیگردد لکها ممکن است به صورت دانه ها ی تسبیح سفید یا زرد رنگی پیشت سرهم و درطول برکها قرارگیرند
در جو لبهای برگ ممکن است حالت نکروز سفید رنگی  ظاهر نماید که بتدریج به طرف رگ برگ  میانی پیش رود ولی تمام رگ برگ ا  صلی رافرا نمی گیرد  در جواری عوارض کمبود ابتدا از برگ های سن پائین بوته شروع شده ودر آن ابتدا نوارهای تقريبأ بنفش رنگ درقسمت زیر ین برگ ها ودر امتدا رگ برگها مشاهده می شود . رنگ برگهای پیردرقسمت کنار ونوک به رنگ قرمیزی مایل به بنفش در آمده ودر کمبود شدید به صو رت نقاط مرده در میآید توقف رشد ممکن است . یک دیگر از عوارض کمبود این عنصر بوده هر گز به شدت کمبود پتاشيم و فــا سفورس نمیباشد.

معالجه مـــگنیـــشیم  در غله جات  :
مگنیشیم  هم مانند کلـسیم در خاک ها افــغــا نستـان به مقدار کافی وجود داشته و تاحال علا ئم قلت آن در خاک های افغا نسـتان دیده نشده و ولی درخاکها ی ریگی قلت آن متصور اسـت خاک های که دارای Ph بالا تر باشد . دارای مقدار کافی کلـــسیم  مـــگنیـــشیم  بوده و ضرورت به علاوه كردن شان در خاک نسیت قلت این عنصر در خاک های تیزابی عضوی خاکهای ریگی و خاکهای که د رآن آهک استعمال شده باشد به وجود می آید. پس خاککه دارای Ph بزرگ تر 7.5 باشد ویا کو چک تر 5.8 باشد قلت مـــگنیـــشیم  توقع میرود اگر مقدار مـــگنیـــشیم  در خاک کمتر از 100 کیلو گرام فی  هکتار با شد قلت آن توقع میرود . در صورت که علائم قلت مـــگنیـــشیم  در غله جات مشاهده گردد می توانیم مقدار 100  کیلوگرام فی هکتار مـــگنیـــشیم  سلفیت را بکار ببریم مـــگنیـــشیم  سلفیت دارای 18.3 % مـــگنیـــشیم  می باشد ویک کود بسیار خوب است

+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم اردیبهشت 1389ساعت 22:36  توسط قاری سید میا حسینی  | 

سلام علیکم ورحمت الله وبرکاته

سلام دوستان عزیز دست تان قاری سید میا حیسنی هستم خدا کند از وبلاگ بنده استفاده کرده باشید وبنده رااز  رهنمائی خود بهره مند سازید
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوم اردیبهشت 1389ساعت 22:24  توسط قاری سید میا حسینی  |