زراعت عمومی

جو

qarysayedmeia — Fri, 28 May 2010 00:43:49 GMT

· مقدمه

· تاریخچه

· سازگاری گیاه جو

· انواع جو

· کود

· آفات و بیماری های جو

· برداشت جو

· موارد مصرف جو

· همچنین ببنید

مقدمه

جو یکی از غلات مهم در جهان است که به عنوان غذا مورد استفاده بشر و حیوانات قرار می گیرد. این گیاه علفی متعلق به خانواده گرامینه (گندمیان) می باشد. و دارای انواع زراعی و وحشی می باشد.

گونه های زراعی جو سه دسته هستند: شش پر، دوپر و جوی چهار پر. این گیاه نسبت به گندم سازگارتر بوده و در همه نواحی معتدل و در بسیاری از نقاط سردسیر هم به عمل می آید. در دیم زارهایی که رطوبت خاک و بارندگی برای رشد گندم ناکافی باشد، جو می تواند جایگزین آن شود.

ساقه جو مانند دیگر گندمیان، توخالی بوده و ارتفاع آن بر حسب شرایط محیطی، بین 30 تا 120 سانتی متر است. این ساقه بین 5 تا 10 برگ دارد که به طور متناوب در دو طرف ساقه قرار گرفته اند. برگ جو هم مانند دیگر گندمیان، دارای غلاف، پهنک، زبانک و گوشواره است. غلاف علاوه بر انجام فعالیت فتوسنتزی، در استحکام ساقه هم نقش دارد.

در امتداد ساقه، محور سنبله قرار دارد. سنبله از مجموع سنبلچه ها و هر سنبله از یک گلچه تشکیل یافته است. دانه، داخل گلچه تشکیل می گردد. پوشینک های داخلی و خارجی گلچه، هنگام رسیدن دانه به آن چسبیده و حتی موقع برداشت هم جدا نمی شوند. زمانی که دانه به تدریج رطوبت خود را از دست می دهد، حجم آن کم شده و پوشینک داخلی چین می خورد. میزان این چین خوردگی، مرغوبیت محصول جو را نشان می دهد، بدین ترتیب که هر چه چین ها بیشتر باشد به همان اندازه پوشینک نازک تر است و در نتیجه بهتر می توان از این نوع دانه جو در صنایع تخمیر استفاده نمود (چون نرم تر است).

تاریخچه

منشاء واقعی جو هنوز ناشناخته است. اما بسیاری از محققین، خاستگاه این گیاه را کوه های زاگرس در غرب ایران، آناتولی جنوبی و فلسطین می دانند. بر پایه نظریه والیوف، مبداء جوی ریشک دار و غلاف دار، کشور اتیوپی و شمال آفریقا و مبداء نوع بدون ریشک، ریشک کوتاه و کلاهک دار، آسیای جنوب شرقی، به ویژه چین، ژاپن و تبت است.

جو برای تعداد زیادی از مردمان نواحی سردسیر و خشک (به خصوص خاور میانه و شمال آفریقا) منبع غذایی مهمی به شمار می رود. البته امروزه بیشتر برای خوراک دام و تهیه ی فراورده های تخمیری از این گیاه استفاده می کنند.

سازگاری گیاه جو

جو یکی از سازگارترین غلات است که در شرایط آب و هوایی مساعد، در خاک حاصلخیز که قابلیت نگهداری آب در آن زیاد باشد، و همچنین در خاک هایی که پ.هاش آنها بین 7 تا 8 باشد تولید می شود. این گیاه نسبت به گندم در برابر خشکی مقاوم تر است و بنابراین در آب و هوایی که آب، سبب محدود کردن تولید غلات می شود، جو می تواند بیشترین محصول را تولید کند. در شرایط دیم هم عملکرد جو بهتر از گندم و چاودار می باشد. تولید جو در همه نوع زمینی با بارندگی سالیانه 200 تا 250 میلیمتر امکان پذیر است.

جو نسبت به دمای بالا (بیش از 32 درجه سانتی گراد) مقاوم است. اما در شرایط آب و هوای مرطوب، در برابر دمای بالا بسیار حساس است.

دانه جو نسبت به گندم برای جوانه زدن به رطوبت کمتری نیاز دارد. در مواردی که پس از جوانه زدن دانه، گیاه به علت کمبود رطوبت خشک شود، با فراهم شدن شرایط مساعد رطوبتی، گیاه رشد مجدد خود را با شدت بیشتری آغاز می نماید.

جو از لحاظ مقاومت به سرما، نسبت به گندم در ردیف پایین تری قرار می گیرد. بنابراین به نظر می رسد که کشت جوی پاییزه در مناطق سردسیر چندان اطمینان بخش نباشد.

در مقایسه با سایر غلات، جو نسبت به شوری خاک، چه در مرحله جوانه زنی و چه در مراحل دیگر مقاوم تر است.

انواع جو

در خصوص واکنش به دما، سه نوع جو موجود است:

1. نوع بهاره که به سرما حساس بوده و بنابراین در بهار کاشته می شود.

2. نوع پاییزه که در فصل پاییز کاشته می شود و تا فرا رسیدن فصل بهار، سنبله تولید نمی کند.

3. نوع حد واسط که نسبت به سرما مقاومت کمتری داشته و در نقاط نسبتاً گرمسیر در هر دو فصل بهار و پاییز کشت می شود.

جوی بهاره و پاییزه را نمی توان همچون گندم بهاره و پاییزه که تفاوت دانه آنها کاملاً مشخص است، تشخیص داد.
جوی پاییزه در بسیاری از نواحی نیمه خشک که بارندگی آنها غالباً در فصول گرم سال (بهار و تابستان) انجام می شود، تقریباً 10 تا 14 روز زودتر از گندم پاییزه کاشته می شود. جوی بهاره را هم تا آنجا که امکان دارد باید زودتر کاشت. البته جو نسبت به سرمای بهاره (دمای زیر صفر) نسبت به گندم حساس تر است. کشت زودتر جوی بهاره سبب می شود که محصول جو قبل از فرا رسیدن ایام گرم و خشک، برسد. تأخیر در کشت جو سبب لاغری دانه، عملکرد پایین و... می شود.

کود

جو هم مانند دیگر گیاهان خانواده گندمیان، مراحل رشد مختلفی دارد که زمان هر مرحله تحت تأثیر عوامل مختلف قرار می گیرد. یکی از عوامل مؤثر در رشد گیاه، خاک و البته استفاده از کود می باشد. نیازهای کودی جو مشابه گندم است. پایین بودن میزان نیتروژن و فسفر و تا حدی پتاسیم خاک، می تواند عملکرد جو را محدود نماید. البته استفاده از کود به منظور تولید حداکثر محصول، باید بر مبنای آب قابل مصرف برای گیاه باشد. همچنین برای تولید جو به عنوان خوراک دام، میزان کود مصرفی معمولاً زیادتر از کود مصرفی برای گیاه جو است که برای مصارف دیگر از جمله تهیه ی فراورده های تخمیری کشت می شود. معمولاً مصرف 50 تا 60 کیلوگرم نیتروژن در هر هکتار، می تواند عملکرد جو را به نحو مطلوبی افزایش دهد.

آفات و بیماری های جو

جو نسبت به بیماری های قارچی فوق العاده حساس است. سیاهک یکی از مهم ترین این بیماری هاست.

· سیاهک پنهان جو، عامل قارچی به نام U.hordei می باشد. در این بیماری، توده ای از اسپورهای سیاه رنگ جای محتویات دانه را می گیرد. اسپور بیماری در سطح دانه یا داخل خاک قرار می گیرد. زمانی که بذر جوانه می زند، اسپور هم جوانه زده و به گیاه جوان حمله می نماید. شیوع این بیماری در خاک های اسیدی بیش از خاک های خنثی یا خاک های آهکی (پ.هاش بیشتر از 7) است.

· سیاهک آشکار، به وسیله ی قارچی به نام U.gnuda ایجاد می شود. در این بیماری، توده ای از اسپورهای سیاه رنگ، جای همه اعضای گل را می گیرند. پس از متلاشی نمودن گل، اسپور سیاهک با باد و باران پخش شده و به تمام کلاله های بوته های آلوده نشده هم می رسد و انتشار می یابد.

زنگ ساقه، زنگ برگ و زنگ های نواری هم از دیگر بیماری های قارچی هستند که به خصوص در نقاط گرم و مرطوب زیان های فراوانی به جو وارد می کنند.

جو نسبت به حمله سفیدک که عامل آن Erysiphia grarninis است بسیار حساس است. این بیماری، معمولاً در خاکی که میزان نیتروژن آن بالا باشد، بیشتر انتشار می یابد. البته گرد گوگرد می تواند این بیماری را کنترل نماید.
از سایر بیماری های جو می توان پوسیدگی ریشه، لکه سیاه، سوختگی و انواع بیماری های ویروسی را نام برد.

برداشت جو

معمولاً جو را هنگامی که رطوبت دانه بین 30 تا 40 درصد باشد، برداشت می کنند. در این میزان رطوبت، دانه ها چاق تر است. با توجه به این که میزان رطوبت برای انبار کردن دانه بالاست، باید به طرق مصنوعی دانه را خشک نمود تا از گرم شدن و فساد بعدی دانه جلوگیری به عمل آید.

موارد مصرف جو

از جو استفاده های مختلفی می کنند. بخش قابل توجهی از آن را به صورت درسته یا نیم کوب به عنوان خوراک دام مورد استفاده قرار می دهند. ارزش غذایی دانه جو به دلیل غلاف و پوشینک های داخلی و خارجی غیر مغذی آن، تقریباً 5 درصد از دانه ذرت کمتر است. البته امروزه سعی می شود با اصلاح نژاد جو، انواعی با میزان بیشتری پروتئین و اسید آمینه های ضروری به خصوص لیسین تولید شود.

از جو در پخت و پز برای تهیه ی انواع نان و سوپ استفاده می شود. برای تهیه ی برخی غذاهای کودک هم از جو استفاده می کنند. بعضی انواع جو را پوست کنده یا نیم کوب می کنند و پس از جدا نمودن غلاف، در تهیه سوپ به کار می برند.

در صنعت نانوایی ایران از جو بسیار کم استفاده می کنند. در صورتی که مهندسین ژنتیک بتوانند ارزش غذایی این دانه خوراکی را بهبود بخشند، جو می تواند به عنوان یکی از غلات مهم همچون گندم در تهیه ی انواع غذاها و نان ها به کار رود.

در برخی کشورها از جو در فراورده های تخمیری استفاده می شود. مثلاً از دانه جو برای تهیه ی مالت استفاده می نمایند. معمولاً از دانه های چاق و یکنواخت و همچنین دانه هایی که شکسته نباشند و پوست آنها کنده شده باشد، در تهیه ی این فراورده ها استفاده می کنند. همچنین روشن بودن رنگ دانه، داشتن قدرت جوانه زنی سریع و یکنواخت و همچنین داشتن 10 تا 13 درصد پروتئین در دانه، از جمله خصوصیات جوهایی محسوب می شود که در تهیه ی این گونه فراورده ها از آنها استفاده می شود.

نياز كودي و غذايي جواری

qarysayedmeia — Fri, 28 May 2010 00:38:51 GMT

كود مورد نياز جواری بر مبناي توصيه عمومي

كود سوپرفسفات تريپل 150-100كيلوگرم

كود اوره 400 كيلوگرم

كود پتاس 200-150 كيلوگرم

كود كلريد پتاسيم 100 كيلوگرم بصورت سرك ( يكماه پس از كاشت )

كود سولفات روي 75-40 كيلوگرم در هكتار ( قبل از كاشت)

يك الي دو بار محلول پاشي با كود مركب ميكرو ( يكماه پس از كشت و دوماه پس از كشت)

جواری به كودهاي حيواني كه زمين را ازجهت مختلف اصلاح مي كند احتياج دارد .

بهترين توصيه كودي بر اساس آزمون خاك و با توجه به مواد آلي و عناصر قابل دسترس گياه درخاك مي باشد.

طريقه جذب مواد غذايي در جواری بصورتي است كه بيشتر مواد غذايي را تا شروع تشكيل دانه جذب مي نمايد لذا 100 كيلوگرم از كود اوره را با تمامي كود فسفات و پتاس قبل از كـــــاشت در هنگام آماده سازي زمين استفاده مي شود و مابقي كود اوره بعنوان سرك پخش مي گردد.

كود سرك را مي توان در دو مقطع زماني ( مرحله اول زمان ساقه رفتن و 8-6 برگي گياه و مرحله دوم قبل از گل دهي يعني 8-5 روز قبل از سنبله رفتن ) به خاك داد .

نقش كود جواری :

نایتروجن جزء عناصر غذايي پر مصرف جواری و به عبارت ديگر گلوگاه رشد است و در ساختمان پروتئين و كلروفيل نقش عمده دارد. كمبود n به خصوص در خاكهايي كه از نظر مواد آلي فقير هستند سبب زردي برگهاي پائين و عدم تشكيل كلروفيل و در نهايت زردي تمام برگها مي شود.

كودهاي ازته باعث بالا رفتن عملكرد علوفه و بهتر شدن كيفيت آن خواهد شد ( افزايش پروتئين ) بهترين متد پخش كودهاي شيميايي در جواری استفاده از روش نواري است . در اين روش عملكرد به مراتب بيشتر از حالتي است كه كودها در تمام سطح خاك پخش مي گردند. در اين روش بهنگام كاشت كودهاي شيميايي بفاصله 4-3 سانتي متر از بذر و 4-3 سانتي متر ته عميق تر از آن در زير خاك قرار مي گيرد .

نقش كود فسفر :

فــــسفر از عـــــناصر پر مصرف و مورد نياز براي رشد است . فسفر در كليه فرآيندهاي بـيوشيميايي دخالت دارد. فسفر تقريباً نامحلول بوده و به راحتي از نيمرخ خاك شسته نمي شود.

بنابراين كود بايد حتماً با كود كار عميق زير بذر قرار گيرد . جذب فسفر به مقدار كافي در اوائل رشد گياه اهميت بسيار دارد اين اهميت در اندامهاي زايشي بيشتر شهود است . نياز جواری بــه فسفر كمتر از n و تقريباً يك پنجم آن است . كمبود فسفر در جواری موجب بنفش رنگ

شـــــدن برگهاي گياه در ابتداي رشد شده و به تدريج به رنگ سبزه تيره مايل به آبي تبديل مي شود.

مصرف كود فسفات مي بايست قبل از كاشت به صورت عمقي صورت گيرد. مصرف زياد فسفر باعث جلوگيري از جذب و انتقال عناصر ريز مغذي مي گردد. Ph مناسب براي جذب فسفر 7-5/5 مي باشد و ميزان كود فسفاته مورد نياز كشت جواری براساس آزمون خاك مشخص مي شود.

نقش پتاس :

پتاسيم نيز مانند ازت جزء عناصر پر مصرف مورد نياز جواری مي باشد. جذب پتاسيم با جذب nبرابري ميكند . پتاسيم در كليه فرآيندهاي بيولوژيكي گياه به صورت كاتاليزور دخالت دارد پتاسيم نقش عمده را در مقابله با كم آبي ها بيماريها و همينطور ورس گياه دارد. كمبود پتاسيم از برگهاي سن آغاز شده و برگها به رنگ زرد با حاشيه سوخته در آمده ساقه ها عموماً ضعيف و در برابر عوامل بيماريزا حساس تر هستند . در اثر كمبود پتاسيم و روي اكثر بلالها دچار كچلي شده ، جواری جزو گياهان پتاسيم دوست بوده ، تغذيه مناسب و كافي با اين عنصر باعث افزايش كميت و كيفيت جواری مي شود .

كودهاي ريز مغذي يا ميكروالمنت ها

روي :

روي جزو عناصر غذايي كم مصرف براي جواری به حساب مي آيد. كمبود اين عنصر در خاكهاي قليايي و با آهك فراوان و مقدار اندك مواد آلي شايع است كه متأسفانه در شرايط خاكهاي ايران كمبود آن تشديد شده است . كمبود روي در بافتهاي جوان به چشم مي خورد و جواری از حساس ترين گياهان به كمبود روي مي باشد. علائم كمبود با ايجاد و توسعه يك نوار كلروز در يك يا هر دو طرف رگبرگ مياني مشخص مي شود علاوه بر زردي برگ كه بيشتر در برگهاي جوان گياه ظاهر مي شود باعث كوتولگي و كاهش فاصله بين گره ها در ساقه گياه ميشود در ضمن كمبود روي باعث كچلي بلال نيز مي شود . زيادي فسفر در خاك مانع جذب و انتقال روي توسط گياه مي شود. در خاكهايي كه مصرف بي رويه كودهاي فسفاته رايج هست ، كمبود روي سبب كاهش عملكرد مي شود. طبق توصيه انجام شده مصرف يكسال به ميزان 75 كيلوگرم سولفات روي به صورت خاك دهي عمقي و قبل از كاشت براي جواری باعث شادابي و طراوت گياه و همچنين پر شدن بلال و افزايش كمي و كيفي محصول خواهد شد . در صورت عدم مصرف خاك دهي و يا كمبود شديد ، سولفات روي را ميتوان با محلول سه در هزار در مرحله 7-6 برگي بصورت محلول پاشي دوبار انجام داد.

آهن :

آهن جزو عناصر ريزمغذي است و نياز گياه به اين عنصر محدود است ولي به دليل شرايط خــاص خاك از جمله زيادي آهك و ph بالا همين مقدار كم نيز جذب گياه نمي شود. آهن در

تهيه كلروفيل و سبزينه گياه نقش دارد. در جواری كمبود آهن به صورت راه راه شدن برگ ظاهر شده كه رگبرگها سبز و بين آنها زرد مي گردد . براي مبارزه با كمبود آهن راههاي مختلفي وجود دارد از جمله مصرف كودهاي آلي كه در اثر تجزيه ph خاك را متعادل نمود و جذب آهن را آسان مي كند . همين طور استفاده از سولفات آمونيوم به جاي اوره و نيترات آمونيوم كه باعث متعادل شدن ph خاك مي شود. يك راه معمول و مناسب مصرف سولفات آهن با گوگرد است.

كود مخصوص جواری جنوبگان تركيب مناسبي از عناصر غذايي مورد نياز جواری بوده كه مصرف آن بخصوص در مرحله تشكيل ساقه و پيدايش گل ‌آذين موجب افزايش چشمگير عملكرد محصول خواهد شد .

مقدار مصرف اين كود

4 ليتر در 1000 ليتر آب و تعداد دفعات مصرف يكنوبت قبل از پيدايش گل آذين و دو نوبت پس از پيدايش گل آذين و خاتمه تلقيح میباشد .

جواری يكي از گياهان بومي آمريكاي مركزي و جنوبي مي باشد . سطح زير كشت و توليد جواری در بين غلات ، بعد از گندم و برنج ، مقام سوم را به خود اختصاص داده است . متوسط توليد دانه ذرت به ازاء هر هكتار حدود10-7 تن و علوفه آن 75-50 تن مي باشد . جواری از گياهان مهم تيره غلات و از جنس Zea بوده و داراي گونه هاي زيادي است كه مهمترين آنها mays مي باشد .

نياز حرارتي جواری در دوره رشد نسبتا" زياد بوده و در مناطق گرم بهترين محصول را توليد مي نمايد . نياز حرارتي جواری در مرحله توليد جوانه ، حداقل حدود 6 درجه سانتي گراد مي باشد . بين 6 تا 10 درجه توليد جوانه بكندي صورت گرفته و درجه حرارت 12 تا 15 درجه براي توليد جوانه مناسب مي باشد . مناسب ترين درجه حرارت در طول دوره رشد جواری حدود 20 تا 30 درجه است و درجه حرارت بيش از 35 درجه براي جواری مناسب نمي باشد . جواری را مي توان از سطح دريا تا ارتفاع 3000 متري كشت نمود . در مناطقي با بارندگي ساليانه 600 تا 700 ميليمتر و با پراكندگي زماني مناسب مي توان ذرت را بصورت ديم كشت نمود . بيشتر نياز جواری به آب در مرحله توليد گل و گرده افشاني مي باشد . زمينهاي خيلي سبك و خيلي سنگين براي كاشت جواری مناسب نمي باشند مناسب ترين و بهترين PH خاك براي رشد و نمو ذرت ،برابر 5/5 تا 5/6 است .

جواری گياهي است سريع الرشد كه مواد غذايي زيادي را ازخاك جذب نموده و در طول دوره رشد به مواد غذايي مختلف و نسبتا" زيادي نياز دارد .

جواری به مواد آلي احتياج زيادي داشته و در زمينهايي كه مواد آلي آن به اندازه كافي باشد رشد و عملكرد خوبي خواهد داشت . جواری در فاصله ماههاي تير و مرداد كه رشد اندام هوايي آن خيلي زياد بوده و گل ‌‌آذينهاي نر و ماده نيز بوجود مي آيند احتياج شديدي به n دارد هرگاه ازت به ميزان كافي در اختيار گياه ذرت نباشد ، بوته هاي كوتاه مانده ، برگها باريك و زرد مي شوند اگر كمبود n شديد باشد ، رگبرگهاي اصلي زرد شده و رنگ زرد به شكل عدد 7 سطح برگها را فراگرفته و بسرعت زردي تمام برگ را در بر خواهد گرفت .

زمان مصرف كود ازته در دو مرحله يكي هنگام كاشت و ديگري در مرحله تشكيل ساقه و پيدايش گل ‌آذين است .

فسفر از جمله عناصري است كه جواری به آن نياز فراواني دارد . اگر فسفر به ميزان كافي در اختيار گياه نباشد ، گرده افشاني به تعويق افتاده و بطور ناقص انجام شده ، رشد گياه و رسيدن دانه ها به تاخير مي افتد ، دانه بندي در روي ميوه بخوبي انجام نشده و رديف دانه ها در روي ميوه بطور نامنظم تشكيل شده و قسمت بالايي ميوه نيز پوك و بدون دانه باقي مي ماند . همچنين در اثر كمبود فسفر در ذرت ، رنگ برگها سبز تيره و گاهي ارغواني شده ، ساقه ها نيز به رنگ ارغواني در آمده و بوته ها كوتاه مي مانند .

جذب پتاسيم در جواری زودتر و سريعتر از فسفر شروع گرديده و از زمان توليد جوانه تا حدود 3 هفته بعد از گل دادن ادامه مي يابد . در صورت كمبود پتاسيم حاشيه و نوك برگها نكروزه مي گردند . قسمت انتها و نوك ميوه ها دانه نبسته ، مقاومت گياه در برابر بيماريها كم شده و همچنين نشاسته و قند كافي در دانه ها بوجود نخواهد آمد .

کود شیمیایی، به ویژه کودهایی که دارای نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و گوگرد و همچنین، منگنز، آهن، روی و مولیبدن باشند برای بالا بردن سطح تولید ذرت بسیار ضروری هستند. مناسب ترین زمان برای استفاده از کود، در بهار و قبل از بذرکاری یا هم زمان با آن است. بهترین روش برای ریختن کود، به فاصله 5 سانتی از بذر و به عمق 3 تا 5 سانتی متری از بذر می باشد استفاده از کودهای نیتروژن دار در افزایش میزان پروتئین دانه ذرت، تأثیر دارد. البته مصرف بیش از حد این نوع کود می تواند سبب دیر رسی، نازک و دراز شدن فوق العاده ی ساقه گیاه و همچنین مصرف زیاد آب توسط گیاه شود. اوره، آمونیوم نیترات، آمونیوم سولفات و آمونویم فسفات، از منابع مختلف کود های نیتروژن دار هستند. از مجموع کل نیتروژن جذب شده توسط گیاه، 50 درصد آن در دانه ذخیره می شود. کمبود نیتروژن با کوچکی و ضعیف بودن بوته ها و زردی برگ ها همراه است.

کمبود کودهای فسفردار، زمان تولید کلاله های ابریشم مانند و همچنین رسیدن محصول را به تأخیر می اندازند. به علاوه، کمبود این کودها می تواند باعث بنفش رنگ شدن برگ ها و ساقه های جوان گیاه شود و یا سبب شود که اندازه ی دانه های جواری روی بلال یک نواخت نباشد.

در کشت جواری ، بر خلاف دیگر غلات از کود دامی هم استفاده می کنند. البته جواری تمام عناصر غذایی موجود در کودهای دامی را مصرف نمی کند.

ارزن مرواریدی

qarysayedmeia — Tue, 18 May 2010 16:46:50 GMT

ارزن مرواریدی

	این گونه از ارزن می تواند دوره های مکرر و طولانی خشکی را به خوبی پشت سر بگذارد و تولید محصول کند. تحمل این گیاه آنقدر بالا است که حتی در مناطقی که بارندگی آن برای کشت سورگوم نامساعد است ، می توان این گیاه را کشت کرد. ارزن مرواریدی نسبت به سایر غلات این قابلیت را دارد که به زمین های شنی و اسیدی مقاومت کند.

‌● مقدمه

ارزن مرواریدی با نام علمی pennisetum glaucum یک غله روز کوتاه است که به عنوان گیاه تابستانه برای مصرف علوفه ای و دانه ای از دیر باز در بسیاری از کشورهای گرمسیر جهان کشت می شده است. پیشرفت های تازه در دورگه گیری از این گیاه واریته های جدید و سودمندی را تهیه کرده است که برای کشت در مناطق خشک مناسب است.

این گونه از ارزن می تواند دوره های مکرر و طولانی خشکی را به خوبی پشت سر بگذارد و تولید محصول کند. تحمل این گیاه آنقدر بالا است که حتی در مناطقی که بارندگی آن برای کشت سورگوم نامساعد است ، می توان این گیاه را کشت کرد. ارزن مرواریدی نسبت به سایر غلات این قابلیت را دارد که به زمین های شنی و اسیدی مقاومت کند.

ریشه این گیاه آنچنان عمیق است که می تواند آب ، نیتروژن ، فسفر و پتاسیم آبشویی شده در خاک های عمقی را جذب و استفاده کند و نسبت به سایر غلات تابستانه به سطوح کمتر کودی نیازمند است.

این خصوصیات ارزن مرواریدی آنرا برای کشت و تولید محصول در مناطق خشک و نیمه خشک که معمولا خاک فقیر تری از سایر خاک ها دارند مناسب ساخته است. تحقیقات نشان داده است مه در صورتی که مدیریت زراعی مناسب بر این گیاه اعمال شود می تواند محصول قابل توجهی تولید کند. این گیاه را در دنیا به جز به صورت تک کشتی، بیشتر به صورت مخلوط و همچنین به صورت کشت ثانویه بعد از غلات زمستانه کشت می کنند.

دانه آن به مصرف ماکیان رسیده و همچنین رژیم غذایی مناسبی برای گاو و خوک فراهم می کند. این گیاه برای تک معده ای ها و نشخوار کنندگان عوارضی بدنبال نداشته و می تواند جهت افزایش وزن در رژیم غذایی آنها گنجانده شود. در بسیاری از کشور های فقیر این گیاه جهت مصرف انسان نیز کشت می گردد پروتئین دانه ارزن مرواریدی بیش از سایر غلات دانه ای گزارش شده است .میزان پروتئین خام در آن ۱۲ تا ۱۴ درصد محاسبه شده است . همچنین محتوی ویتامین A در این گیاه بیش از ذرت و سایر غلات گرمسیری می باشد.

در صورتی که انرژی قابل سوخت و ساز آن محاسبه شود مشاهده می شود که آن عدد مشابه ذرت است که این آمار نشان از ارزش غذایی بالای این گیاه دارد.

● نیاز های رشد

بذر گیاه ارزن مرواریدی در ۱۵ تا ۴۰ درجه سانتیگراد به خوبی جوانه می زند و در صورت مساعد بودن شرایط طی دو تا چهار روز سبز می کند. رشد آن در ۴ هفته اول کند است و پس از آن وارد فاز سریع ساقه دهی و گلدهی می شود. در مناطقی که رطوبت لازم در دسترس باشد بدون اعمال آبیاری و کود هم محصول می دهد.

گلدهی این گیاه حدود ۴۰ تا ۵۰ روز پس از سبز شدن آغاز شده و ۳۰ الی ۴۰ روز پس از گلدهی به رسیدگی فیزیولوژیکی می رسد. همچنین دوره رشد با دیر کشت تا حدی تسریع می شود.

● خاک مورد نیاز

ارزن مرواریدی در طیف وسیعی از خاک ها رشد می کند. این طیف می تواند از رسی لومی تا خاکهای شنی عمیق تغییر یابد. همچنین pH مناسب جهت رشد گیاه از کمی قلیایی(۵/۷) تا اسیدی (۵/۵) قابل تغییر است.

با این حال عملکرد و کیفیت دانه در خاکهای عمیق و حاصلخیز بهبود می یابد.

در صورتی که خاکورزی مناسب و عمیق در زمین زراعی انجام شود عملکرد تا حد مطلوبی بالا می رود. این گیاه در خاک هایی که در فصول باران خیز سال با اب گرفتگی و غرقاب مواجه هستند با مشکل مواجه می شود. قرار گرفتی در چنین شرایطی منجر به نقص سیستم ریشه ای ، کاهش عملکرد دانه و محتوی پروتئین آن میگردد.

به نظر می رسد گیاه ارزن مرواریدی نسبت به افزایش آبیاری پاسخ مطلوبی نمی دهد و تنها هنگام آغاز گلدهی تا مرحله خمیری شدن دانه به کمبود رطوبت خاک حساس باشد.

● مراحل رشد

سه مرحله عمده رشدی برای این گیاه در نظر گرفته می شود:

۱) مرحله رشدی اول که شامل جوانه زنی تا تمایز اندام های زایشی می شود GS۱:

۲) دومین مرحله شامل ابتدای تمایز تا ابتدای گلدهی می شودGS۲:

۳) این مرحله ار ابتدای گلدهی تا آخر بلوغ فیزیولوژیکی را شامل می شودGS۳:

● دما

صفر فیزیولوژیکی این گونه ارزن ۱۲ درجه سانتیگراد و بهترین دما برای آن ۳۰ تا ۳۵ درجه می باشد. حد اکثر دمایی که در آن گیاه قادر به زندگی کردن است ۴۵ درجه سانتیگراد است.

دمای اپتیمم برای GS۱ ، ۲۰ درجه ؛ برای GS۲، ۳۰ درجه و برای GS۳، ۲۵ درجه سانتیگراد اندازه گیری شده است.

● نور

با توجه به اینکه این گیاه از سیستم فتوسنتزی C۴ برخوردار است میزان نور فراوانی جهت سپری کردن مراحل فنولوژیکی خود نیازمند است . پس کشت این گیاه در مناطق ابری و در فصول ابری و سرد ، رشد گیاه را با مشکل مواجه می کند.

ارزن مرواریدی گیاهی است روز کوتاه . کولتیوار های غیر حساس به طول روز معمولا دیر رس هستند و کولتیوار های زود رس به فتوپریود حساسیت نشان می دهند.

● باد

به غیر از نور و دما ، عامل دیگری نیز وجود دارد که می تواند در رشد بهتر گیاه موثر باشد. این عامل باد است. باد موجب جابجایی هوای سطح مزرعه و رسیدن CO۲ بیشتر به کنوپی می شود. همچنین باد باعث می شود جابجایی حاصله موجب رسیدن نور به پایین کنوپی می شود و نیز در گرده افشانی گیاه عامل موثری به شمار می رود و موجب بهبود عملکرد دانه ای می شود.

● کاشت

در کشت زود هنگام ارزن مرواریدی وقتی که دمای سطح خاک (۵ سانتیمتری) کمتر از ۱۵ درجه سانتیگراد باشد این موضوع می تواند به گیاهچه های این گیاه خسارت وارد کرده و یا از جوانه زنی آنها جلوگیری کند.

در شرایط عمومی امریکا می توان تاریخ کشتی ما بین اول ماه می تا اواسط ماه جولای را برای کشت این گیاه پیشنهاد کرد.

در مناطق گرمسیر که از تابستان بلندی بهرمند هستند، می توان کشت را تا اول آگوست هم به تاخیر انداخت ولی کشت در اواخر ماه می را بهترین تاریخ کشت این گیاه ذکر کرده اند.

● تهیه بستر کشت

بهترین زمین برای کشت ارزن مرواریدی زمین عاری از علف هرز در اوایل فصل می باشد. شخم عمیق برای تهیه بستر مناسب است و باید لایه های سخت زیرین را از بین ببرد. بهتر است لایه های زیرین شنی تا لومی شنی باشند تا به توسعه سیستم ریشه ای گیاه کمک کند. سیستم های دارای شخم حفاظتی برای خاک های رسی مناسب تر بوده از ایجاد لایه های سخت (hard pan) جلوگیری می کند. بهتر است شخم زمانی صورت بگیرد که علف های هرز تازه سبز شده اند.

اگر از سیستم شخم حفاظتی استفاده می شود بهتر است در بهار زمین را شخم نزده ، در پاییز اقدام به کشت گیاهی پوششی نموده و در آخر زمستان از شخم عمیق استفاده شود.

● تراکم کاشت

بهترین میزان مصرف بذر ۳ تا ۶ کیلوگرم در هکتار می باشد. به طور متوسط با در نظر گرفتن ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر به عنوان فاصله ردیف ها ؛ حدود ۸ تا ۱۰ سانتیمتر را به عنوان فاصله بوته ها در ردیف می توان در نظر گرفت . با این حساب تراکم بوته ای مناسب در هر هکتار معادل ۳۰۰،۰۰۰ تا ۴۰۰،۰۰۰ بوته خواهد بود.

با اینکه فاصله ردیف ها را می توان از ۳۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر در نظر گرفت ، فاصله ای در حدود ۴۵ سانتیمتر علاوه بر حصول عملکرد بالا ، محتوی پروتئین دانه را نیز در حد بالای خود نگه خواهد داشت و از خسارت ناشی از حمله حشرات نیز خواهد کاست. برای عمق کاشت ارزن مرواریدی اعدادی بین ۱ تا ۲ سانتیمتر را پیشنهاد کرده اند.

● نیازهای کودی

نیاز کودی ارزن مرواریدی معادل گیاه سورگوم تخمین زده شده است. برای خاک های رسی میزان ۸۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم کود نیتروژنه نیاز است که ۳۰% آن را پیش از کشت به خاک می افزایند. بدیهی است با شنی تر شدن خاک میزان مصرف کود نیز افزایش می یابد. با توجه به سیستم ریشه ای قوی و کم توقعی این گیاه به طور معمول نیاز این گیاه به عناصر فسفر و پتاس و منیزیم در غالب خاک ها فراهم است و تنها با آزمایش و مشاهده فقر خاک می توان رژیم کودی مناسب را مشابه گیاه سورگوم اعمال کرد.

از جمله عناصر مورد نیاز این گیاه عنصر گوگرد است که می توان با دادن ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم در هکتار کود سولفور این نیاز را مرتفع ساخت. لازم به یادآوری است که این گیاه در خاک های اسیدی عملکرد بهتری خواهد داشت.

به غیر از عوامل ذکر شده به نظر می رسد، شوری خاک از جمله عوامل محدود کننده رشد این گیاه به حساب می آید.

عملیات داشت در این گیاه با توجه به کم توقعی و نیز خاصیت خفه کنندگی برای علف های هرز ، به مبارزه با بیماریها ،نماتد ها و حشرات خلاصه می شود.

● برداشت

گیاه از حدود ۴۰ روز پس از گلدهی قابلیت برداشت را دارد. میزان رطوبت دانه جهت برداشت ۱۴ تا ۱۵ درصد و برای انبار کردن ۱۰ تا ۱۲ درصد می باشد. خوشه ها در هنگام برداشت زرد طلایی و تا حدی متمایل به قهوه ای می باشد و خوشه ها نیز شکننده می شوند. به دلیل ریز بودن دانه ها در هنگام برداشت باید دقت زیادی مبذول داشت تا هدر رفت دانه ها کاهش یابد. با تنظیم دقیق دندانه های کمباین می توان از این دستگاه جهت برداشت دانه بهره جست.

● اهمیت ارزن مرواریدی

سازگاری و مقاومت این گیاه به شرایط نا مساعد محیطی آنرا در بسیاری از کشور های گرمسیر جهان ، از غرب آفریقا تا شبه قاره هند گسترش داده و آنرا به صورت یک گیاه زراعی مهم در آورده است. دانه این گیاه علاوه بر مصرف علوفه ای دام و طیور ، توسط انسان نیز مصرف می شود و امروزه غذای چیز در حدود ۵۰۰ میلیون نفر از مردم کره زمین را تشکیل داده است. این گیاه مساحتی بیش از ۱۹ میلیون هکتار در آفریقا و حدود ۱۵ میلیون هکتار در آسیا را زیر کشت خود دارد. به غیر از این در سایر نقاط دنیا نیز کمابیش به کشت این گیاه ارزشمند اقدام می شود.

مناطقی که مساعد کشت این گیاه می باشند عبارت از شمال و غرب آفریقا، مناطق مرکزی آسیا ، شبه قاره هند، خاور میانه و آمریکای مرکزی و استرالیا می باشد. طبق گزارش وزارت کشاورزی در سال ۸۵ این گیاه برای اولین بار در ایران و در استان گلستان کشت شد. عملکرد جهانی دانه ای ارزن مرواریدی در سال ۲۰۰۲ ، بیش از ۱۰ میلیون هکتار گزارش شده است و جدیدترین اخبار حکایت از افزایش این رقم در سالهای اخیر دارد.

اکنون بیش از دو سوم از کل ارزنی که در کشور هندوستان کشت می شود مربوط به ارزن مرواریدی می شود و غالبا مربوط به ایالات گرم و خشک این کشور یعنی ایالات راجاستان، ماهاراشترا، هاریانا و گوجارات می شود.

با اینکه بیش از نیمی از سطح زیر کشت ارزن مرواریدی زیر کشت توده های محلی قرار دارد ، هر ساله واریته ها و هیبرید های جدیدی به زارعان معرفی می گردد. یکی از این هیبرید ها موسوم به Tifgrain ۱۰۲ است که توسط وزارت کشاورزی امریکا و با همکاری دانشگاه جرجیا معرفی شده است. هیبرید های پیشین عملکرد مطلوب و یکنواختی در رسیدگی بذر نشان ندادند که این هیبرید این مشکل را بر طرف کرده از لحاظ کشت مکانیزه نیز در مطلوبیت بالایی برخوردار است. در هر حال وزارت کشاورزی امریکا به زارعینی که در مناطق خشک و نیمه خشک آن کشور علوفه ای با عملکرد اقتصاد و بیولوژیک بالا می خواهند ، ارقام مختلف ارزن مرواریدی را پیشنهاد نموده است.

جو

qarysayedmeia — Tue, 18 May 2010 16:43:36 GMT

· کود

· آفات و بیماری های جو

· برداشت جو

· موارد مصرف جو

· همچنین ببنید

مقدمه

جو یکی از غلات مهم در جهان است که به عنوان غذا مورد استفاده بشر و حیوانات قرار می گیرد. این گیاه علفی متعلق به خانواده گرامینه (گندمیان) می باشد. و دارای انواع زراعی و وحشی می باشد.

گونه های زراعی جو سه دسته هستند: شش پر، دوپر و جوی چهار پر. این گیاه نسبت به گندم سازگارتر بوده و در همه نواحی معتدل و در بسیاری از نقاط سردسیر هم به عمل می آید. در دیم زارهایی که رطوبت خاک و بارندگی برای رشد گندم ناکافی باشد، جو می تواند جایگزین آن شود.

ساقه جو مانند دیگر گندمیان، توخالی بوده و ارتفاع آن بر حسب شرایط محیطی، بین 30 تا 120 سانتی متر است. این ساقه بین 5 تا 10 برگ دارد که به طور متناوب در دو طرف ساقه قرار گرفته اند. برگ جو هم مانند دیگر گندمیان، دارای غلاف، پهنک، زبانک و گوشواره است. غلاف علاوه بر انجام فعالیت فتوسنتزی، در استحکام ساقه هم نقش دارد.

در امتداد ساقه، محور سنبله قرار دارد. سنبله از مجموع سنبلچه ها و هر سنبله از یک گلچه تشکیل یافته است. دانه، داخل گلچه تشکیل می گردد. پوشینک های داخلی و خارجی گلچه، هنگام رسیدن دانه به آن چسبیده و حتی موقع برداشت هم جدا نمی شوند. زمانی که دانه به تدریج رطوبت خود را از دست می دهد، حجم آن کم شده و پوشینک داخلی چین می خورد. میزان این چین خوردگی، مرغوبیت محصول جو را نشان می دهد، بدین ترتیب که هر چه چین ها بیشتر باشد به همان اندازه پوشینک نازک تر است و در نتیجه بهتر می توان از این نوع دانه جو در صنایع تخمیر استفاده نمود (چون نرم تر است).

تاریخچه

منشاء واقعی جو هنوز ناشناخته است. اما بسیاری از محققین، خاستگاه این گیاه را کوه های زاگرس در غرب ایران، آناتولی جنوبی و فلسطین می دانند. بر پایه نظریه والیوف، مبداء جوی ریشک دار و غلاف دار، کشور اتیوپی و شمال آفریقا و مبداء نوع بدون ریشک، ریشک کوتاه و کلاهک دار، آسیای جنوب شرقی، به ویژه چین، ژاپن و تبت است.

جو برای تعداد زیادی از مردمان نواحی سردسیر و خشک (به خصوص خاور میانه و شمال آفریقا) منبع غذایی مهمی به شمار می رود. البته امروزه بیشتر برای خوراک دام و تهیه ی فراورده های تخمیری از این گیاه استفاده می کنند.

سازگاری گیاه جو

جو یکی از سازگارترین غلات است که در شرایط آب و هوایی مساعد، در خاک حاصلخیز که قابلیت نگهداری آب در آن زیاد باشد، و همچنین در خاک هایی که پ.هاش آنها بین 7 تا 8 باشد تولید می شود. این گیاه نسبت به گندم در برابر خشکی مقاوم تر است و بنابراین در آب و هوایی که آب، سبب محدود کردن تولید غلات می شود، جو می تواند بیشترین محصول را تولید کند. در شرایط دیم هم عملکرد جو بهتر از گندم و چاودار می باشد. تولید جو در همه نوع زمینی با بارندگی سالیانه 200 تا 250 میلیمتر امکان پذیر است.

جو نسبت به دمای بالا (بیش از 32 درجه سانتی گراد) مقاوم است. اما در شرایط آب و هوای مرطوب، در برابر دمای بالا بسیار حساس است.

دانه جو نسبت به گندم برای جوانه زدن به رطوبت کمتری نیاز دارد. در مواردی که پس از جوانه زدن دانه، گیاه به علت کمبود رطوبت خشک شود، با فراهم شدن شرایط مساعد رطوبتی، گیاه رشد مجدد خود را با شدت بیشتری آغاز می نماید.

جو از لحاظ مقاومت به سرما، نسبت به گندم در ردیف پایین تری قرار می گیرد. بنابراین به نظر می رسد که کشت جوی پاییزه در مناطق سردسیر چندان اطمینان بخش نباشد.

در مقایسه با سایر غلات، جو نسبت به شوری خاک، چه در مرحله جوانه زنی و چه در مراحل دیگر مقاوم تر است.

انواع جو

در خصوص واکنش به دما، سه نوع جو موجود است:

1. نوع بهاره که به سرما حساس بوده و بنابراین در بهار کاشته می شود.

2. نوع پاییزه که در فصل پاییز کاشته می شود و تا فرا رسیدن فصل بهار، سنبله تولید نمی کند.

3. نوع حد واسط که نسبت به سرما مقاومت کمتری داشته و در نقاط نسبتاً گرمسیر در هر دو فصل بهار و پاییز کشت می شود.

کود

جو هم مانند دیگر گیاهان خانواده گندمیان، مراحل رشد مختلفی دارد که زمان هر مرحله تحت تأثیر عوامل مختلف قرار می گیرد. یکی از عوامل مؤثر در رشد گیاه، خاک و البته استفاده از کود می باشد. نیازهای کودی جو مشابه گندم است. پایین بودن میزان نیتروژن و فسفر و تا حدی پتاسیم خاک، می تواند عملکرد جو را محدود نماید. البته استفاده از کود به منظور تولید حداکثر محصول، باید بر مبنای آب قابل مصرف برای گیاه باشد. همچنین برای تولید جو به عنوان خوراک دام، میزان کود مصرفی معمولاً زیادتر از کود مصرفی برای گیاه جو است که برای مصارف دیگر از جمله تهیه ی فراورده های تخمیری کشت می شود. معمولاً مصرف 50 تا 60 کیلوگرم نیتروژن در هر هکتار، می تواند عملکرد جو را به نحو مطلوبی افزایش دهد.

آفات و بیماری های جو

جو نسبت به بیماری های قارچی فوق العاده حساس است. سیاهک یکی از مهم ترین این بیماری هاست.

· سیاهک آشکار، به وسیله ی قارچی به نام U.gnuda ایجاد می شود. در این بیماری، توده ای از اسپورهای سیاه رنگ، جای همه اعضای گل را می گیرند. پس از متلاشی نمودن گل، اسپور سیاهک با باد و باران پخش شده و به تمام کلاله های بوته های آلوده نشده هم می رسد و انتشار می یابد.

زنگ ساقه، زنگ برگ و زنگ های نواری هم از دیگر بیماری های قارچی هستند که به خصوص در نقاط گرم و مرطوب زیان های فراوانی به جو وارد می کنند.

جو نسبت به حمله سفیدک که عامل آن Erysiphia grarninis است بسیار حساس است. این بیماری، معمولاً در خاکی که میزان نیتروژن آن بالا باشد، بیشتر انتشار می یابد. البته گرد گوگرد می تواند این بیماری را کنترل نماید.
از سایر بیماری های جو می توان پوسیدگی ریشه، لکه سیاه، سوختگی و انواع بیماری های ویروسی را نام برد.

برداشت جو

موارد مصرف جو

از جو استفاده های مختلفی می کنند. بخش قابل توجهی از آن را به صورت درسته یا نیم کوب به عنوان خوراک دام مورد استفاده قرار می دهند. ارزش غذایی دانه جو به دلیل غلاف و پوشینک های داخلی و خارجی غیر مغذی آن، تقریباً 5 درصد از دانه ذرت کمتر است. البته امروزه سعی می شود با اصلاح نژاد جو، انواعی با میزان بیشتری پروتئین و اسید آمینه های ضروری به خصوص لیسین تولید شود.

از جو در پخت و پز برای تهیه ی انواع نان و سوپ استفاده می شود. برای تهیه ی برخی غذاهای کودک هم از جو استفاده می کنند. بعضی انواع جو را پوست کنده یا نیم کوب می کنند و پس از جدا نمودن غلاف، در تهیه سوپ به کار می برند.

در صنعت نانوایی ایران از جو بسیار کم استفاده می کنند. در صورتی که مهندسین ژنتیک بتوانند ارزش غذایی این دانه خوراکی را بهبود بخشند، جو می تواند به عنوان یکی از غلات مهم همچون گندم در تهیه ی انواع غذاها و نان ها به کار رود.

در برخی کشورها از جو در فراورده های تخمیری استفاده می شود. مثلاً از دانه جو برای تهیه ی مالت استفاده می نمایند. معمولاً از دانه های چاق و یکنواخت و همچنین دانه هایی که شکسته نباشند و پوست آنها کنده شده باشد، در تهیه ی این فراورده ها استفاده می کنند. همچنین روشن بودن رنگ دانه، داشتن قدرت جوانه زنی سریع و یکنواخت و همچنین داشتن 10 تا 13 درصد پروتئین در دانه، از جمله خصوصیات جوهایی محسوب می شود که در تهیه ی این گونه فراورده ها از آنها استفاده می شود.

همه چیز در باره خربزه

qarysayedmeia — Fri, 14 May 2010 19:27:02 GMT

کشور عزیزما افغانستان یک مملکت زراعتی است اکثریت مردم ما به این پیشه مشغول است تقریبا %85 مردم کشور ما دراین پیشه اشتغال دارد.

افغانستان ازلحاظ داشتن آب وهوا مناسب خاک خوب برای نشو نموی اکثریت نباتات منجمله میوه جات وسبزیجات دارای اهمیت است.

با تاسف پیشه زراعت دروطن عزیزما بسیار ابتدایی بوده ودهاقین ما ازمزارع خویش حاصل قناعت بخش نمی توانند بدست آرند. زیرا عدم تکنالوژی معاصر وامکانات برای کنترول امراض وآفات منجمله عدم میکانیزه بودن سیستم زراعت باعث رشد بطی آن شده است.

بنآ برعدم آ گاهی کامل دهاقین انواع امراض وآفات ازبیرون به داخل کشورگردیده که خساره زیادی به محصولات زراعتی وادر مینماید مگس خربوزه یکی ازهمان آفاتی است که ازطرف ايران داخل کشورگردیده در ابتدا در ولایت هرات بعدآ در ولایت بادغیس .میمنه "شبرغان و در سال جاری در ولایت بلخ، بغلان و کندز سبب خساره در فالیز ها گردیده که فیصدی خساره آن به 60الی 90فیصد میرسد .

امروز مگس خربوزه در افغانستان خصوصآ در صفحات شمال به دها قین خسارات هنگفتی را متحمل شده است که هیچ نوع توجه صورت نه گرفته است

بنآ دست اندکاران علم وراثت در تلاش اند تا در عرصه بهبود کمیت وکیفیت محصولات زراعتی خدماتی برای دهاقین انجام دهند وهم چنان علمای بخش های مختلف زراعت جهت نیل به این هدف اهمیت اقتصادی و اهمیت غذایی خربوزه و طریقه های مختلف پرورش آنر برای دهاقین واضیع نموده . تلاشهای جدی به خرچ داده اند که در نتیجه تطبیق آن میتوان نتایج مطلوب بدست آورند.

نظر به تحقیقات و سروی که در افغانستان صورت گرفته تقر یبآ 52 نوع خربوزه آبی و للمی زودرس ودیررس شناخته شده است که در ولایت زون شمال موجود میباشد .

بنآ با در نظر داشت مطالب فوق بنده تلاش نموده تا سیمنار را تحت عنوان طریق جلوگری از مگس خربوزه را به رشته تحریر درآورم تا باشد از این طریق برای

زارعین و دست اندر کاران این عرصه خدمتی اندکی هم اگر باشد انجام دهدم آینده درخشان را امید وارم

تاریخچه ونشئت خربوزه:

چون خربوزه یک نبات موسم گرم بوده و مقدار شعاع آفتاب و روشنی زیاد ضرورت دارد . قرارتحقیقات اکثر علما خربوزه ازآسیایی مرکزی (چین وافغانسان ) که دارای انرژی کافی اند نشئت کرده ویک تعداد زیاد انواع خربوزه دراین ساحات پیدا شده میتواند. (3)

جای اصلی خربوزه آسیا بوده وتوسط کولمبوسس به امریکا برده شده خربوزه مربوط به فبامیل Cucurbitaceae بوده وبه جینس Cacumis متعلق میباشد. (4)

زرع خربوزه گرمه درهندوستان شروع گردیده که ازآن جا اولین نوع مزروعی آن منشأ گرفته است. میوه آن دارای اشکال غیرمنظم است. درمناطق خیلی خشک آسیای میانه انتخاب آن توسط زارعین باعث بوجود آمدن انواع خاص آسیا میانه گردیده که بهترین خربوزه دردنیا بوده ودرعصر ما شهرت پیدا نموده است.

خربوزه گرمه ازطریق شرق نزدیک به اروپا برده شده وامروزبه پیمانه زیاد درامریکا لاتین؛ اسپانیه وفرانسه منتشر میباشد.

خربوزه ازگروپ عمده سبزیجات افغانستان به شمار میرود.

خربوزه افغانستان ازنگاه جسامت وکیفیت درجهان بی نظیراست. اقلیم افغانستان خصوصأ آب وهوای مناطق شمالی افغانستان برای زرع خربوزه مساعد میباشد.

با وجود اینکه خربوزه دردنیابه قسم وحشی دیده نشد ه بازهم جای اصلی میوه های وحشی یعنی خربوزه آسیایی مرکز ی یعنی افغانستان میباشد خربوزه به خاندان Cuonnds Melon تعلق دارد.

نام علمی خربوزه Cuonnds melon rotcata میباشد. (8)

وقت کشت خربوزه :

خربوزه وقتی کشت میگردد که درمنطقه خطرسرما به کلی ازبین رفته باشد چون که برای پرورش آن احتیاج به آفتاب شدید وگرمای زیاد ضرورت است درافغانستان کشت خربوزه به طریقه های مختلف صورت میگیرد معمولا تخم خربوزه بالای پشته به عمق 2.5-5 سانتی متروفاصله بین دوقطار2 تا 2.5 مترمیباشد. اگرنشیبی پشته ها به طرف جنوب باشد بهتراست زیرا تابش آفتاب بهتربوده وحاصل زودتربدست میاید.

تازمانیکه گشت و گذاربه داخل مزرعه ممکن باشد لازم است تا خشاوه صورت گیرد. هنگام خشاوه نمودن دقت شود تا طورسطحی صورت گرفته وبه ساقه های نبات صدمه وارد نشود وهم چنان کنترول گیاهان هرزه توسط مواد کیمیاوی گیاه کش صورت گرفته میتواند.

قبل ازکشت خربوزه باید به فاصله یک مترچقری گرفته وپشته ها راآب بدهید. به طوریکه روی چقری رابگیرد. وتخم خربوزه رادرآب ترنموده ومدت3 روز درجای گرم بمانید تا جوانه بزند. ودرهرچقری4-6 دانه تخم بیندازید وبا خاک بپوشانید ودرمدت 7 تا 9 روز جوانه میزند.

خربوزه للمی رامیتوان دربعضی مناطق توسط دست یا Brood cast پاش داد بعدازاینکه خربوزه 3-4 برگه شد آن را یکه کاری نمود البته دراین سیستم دست پاش جویه نمیشود صرف زمیین راقلبه نموده وماله میشود وبس درجه حرارت مناسب برای رشد ونموی خربوزه 20-30 درجه سانتی گراد میباشد. (7)

اهمیت غذایی خربوزه:

میوه خربوزه غنی از ویتامین (C) بوده منبع خوب از پتاشیم (K) میباشد تخم خربوزه خاصیت ضد گرم دارد ودرمان کرم های روده موثر است.

میوه خربوزه سرعت هضم غذا را درمعده افزایش داده ونیزبه دفع فضولات ومواد زائیده ارروده کمک میکند.

هم چنان خربوزه دارای مواد با ارزش غذایی زیاد می باشد که ذیلا یاد آوری میگردد.

جدول میزان ترکیبات مختلف غذایی موجود درمیوه خربوزه ( 125 گرام)

1	انرژی	24 کیلو کالوری
2	آب	99 فیصد
3	کاربورهایدریت	11گرام
4	پروتین	1 گرام
5	کلسیم	8 ملی گرام
6	پوتاشیم	339 ملی گرام
7	ویتامین	31 ملی گرام
8	فاسفورس	13 ملی گرام
9	سلولوز	0.33 فیصد

(2)

اهمیت اقتصادی خربوزه :

خربوزه یکی ازاقلام مهم صادراتی کشور میباشد. کشت این نبات اززمانهای قدیم به این سو د رولایات جنوب وشمال کشوررواج دارد. خربوزه نبات یک ساله شیرین ، خوش طعم ،سرشارازمواد قندی میباشد وبه قسم تازه و خشک مورد استفاده قرارمیگیرد. خربوزه افغانی درمارکیت های منطقه ازشهرت عالی برخورداربوده مستهلکین وعلاقمندان زیاد دارد.

تولیدات خربوزه بعد ازگندم درمناطق مذکورتوجه بسیاری ازتاجران را به خود جلب نموده که قدرت حاصل دهی یک جریب زمین درمناطق مذکور طور اوسط دونیم (2.5) تن میشود وهم چنان قیمت فی سیر خربوزه دروقت رفع حاصل درسال گذشته 50 افغانی بوده که به همین حساب یک جریب زمین خربوزه طوراوسط 17857 افغانی حاصل میدهد که به هکتارتقریبأ 89285 افغانی میشود. خربوزه مثل سائرنباتات دیگر مورد حمله آفات نباتی قرارمیگیرد به اساس گزارش رسیده وسروی که درزمینه صورت گرفته خساره مگس خربوزه درسال های 1383 و1384 از75 الا95 فیصد بوده که آفت مذکور درمرحله لاروا خساره وارد کرده باعث کاهش کمی وکیفی تولیدات میشود. شیوع این آفات حاصلات ده ولایات شمالی وغرب کشورمارا به شکل جدی تهدید وخساره مند ساخته است. اگر خساره وارد آفت رادرهرولایت 500 هکتار تخمین کنیم پس خواهیم فهمید که به سطح ده ولایت جامعه دهقانی درکشورسالانه چه اندازه خساره رادراین ناحیه متحمل میشود که تاثیرات سوء آن به اقتصاد ملی کشورمرتبط میباشد پس کنترول ومبارزه با این آفت وظیفه ملی اسلامی هردهقان با احساس است که به مشوره متخصیصین فنی وکارمندان حفاظه نباتات درولسوالی یا ولایت خویش درمبارزه با این آفت همکاری وتوجه داشته تادرآینده بتوانیم این محصول پرارزش خویش را ازشراین آفت مدحش وخطرناک نجات دهیم. (5)

مگس خربوزه:

مگس خربوزه که آفت مهم خربوزه بوده جنس ماده آن آله تخم گذاری خویش رازیر پوست میزبان (خربوزه) وقتی که به اندازه شینکی ویا چهارمغز باشد فروبرده تخم گذاری میکند.

بعدازاینکه تخم به لاروا یا کرم تبدیل میشود لاروای این حشره داخل گوشت میوه پیشرفت نموده تغذیه مینماید که بعدأ قسمت های داخلی میوه سخت وقهوای رنگ میشود.

مگس هابرعلاوه ازاینکه خساره وارد میکند برای قارچها نیززمینه فعالیت را فراهم میسازد که باعث گنده شدن خربوزه میگردد.

مگس مذکور باعث ازبین بردن 60 الا80 فیصد خربوزه میشود. (5)

تاریخچه مگس خربوزه :

حشره مضره مگس خربوزه تقریبأ چهار سال میشود که درصفحات شمال شیوع نموده واکثرمحصولات فالیزی دهاقین را متضررساخته وازبین برده است.

مگس خربوزه که نام علمی آن Predalis Predalinea میباشد ودرسال 1861 دولت اسرائیل را متضرر ساخته که تقریبأ 95 فیصد محصولات فالیزی را ازبین برده است ودرسال 1981 اولین باردربلوچستان راپورداده شده است وبلاخره دراثرعدم مراعت قرنطین سرحدی توسط اموال تجاران ملی کشورداخل گردید وبرای اولین باردرولایت هرات،بادغیس ، غور، هلمند ،قندهار وزابل را تحت شعاع خود قرارداده ومتضررساخت وتقریبا دوسال میشود ازطریق میمنه،شبرغان وآقچه داخل شهرمزارشریف گردیده وازآن جا درولایت سمنگان وحتی درولایت کندزوبغلان هم راپور داده شده است.(9)

دوران حیات مگس خربوزه:

مگس خربوزه زمستان را به شکل شفیره درعمق 6الی 12 سانتی متر درخاک سپری میکند. حشره کامل این آفات درماه جوزا بروزنموده وبعدازمدت تقریباً یک هفته شروع به تخم گذاری میکند. طول عمر جنس مونث این آفت از70 تا105 روز میرسد وجنس مذکرآن از60 تا 75 روز عمردارد. هرحشره مونث درحدود 125 تا 200 بیضه تخم را تقریباً درطول سه هفته تولید میکند. اگربالای یک میوه چندین سوراخ دیده شود به این معنی نیست که یک مگس تخم گذاری کرده بلکه چندین مگس ها درآن تخم گذاری کرده اند.

طورمعمول خربوزه های کوچک رابرای تخم گذاری ترجیح میدهد. مرحله تخم گذاری درتابستان از2 الی3 روز ودرخزان حد اکثر7 روزدوام میکند. لاروا بعدازمدت 8 الی 18 روز تغذیه به استراحت میرود وبرای تکمیل نمودن مرحله شفیره ازطریق سوراخ های که درخربوزه ایجاد نموده داخل خاک میگردد وازآنجا پوست اندزای کرده به شفیره تبدیل میگردد. طوراوسط ازمرحله تخم گذاری الی حشره کامل از14 الی27 روز رادربرمیگیرد. یک تعدار شفیره های هرنسل به استراحت اجباری ودیاپوزباقی مانده وتاسال آینده مگس ازآنها خارج نمیشود مگس خربوزه سالانه از2 الی3 نسل تولیدمیکند وهم چنان نسل ها باهم مخلوط میشود. (5)

مبارزه با مگس خربوزه:

مگس یا کرم خربوزه آفت مهم خربوزه بوده وروز به روز به وخامت آن افزوده میشود دراکثر نقاط افغانستان خصوصا درولایت هرات،بادغیس،فراه،قندهار،زابل وغیره شیعوع دارد.

حشره کامل عبارت ازیک مگس میباشد تخمک ها را به داخل قسمت های نمویی ویا مستقیاً به داخل میوه نبات میزبان قرارمیدهد بعدازچند روز تخم ها به کرم های کوچک سفید رنگ تبدیل شده.

وازقسمت گوشت خربوزه تغذیه مینماید فعالیت بعضی ازمکروب ها به خساره مستقیمی که توسط این کرم ها به وجود میاید یکجا گردیده وباعث ازبین بردن خربوزه ویا دیگر نباتات میشود. این خساره گاهی به اندازه شدید میباشد که حتی صد درصد حاصل خربوزه وتقریباً 30 درصد حاصل تربوزویا هندوانه دربعضی ازمزارع به مشاهده رسیده است. بعدازیک هفته یا بیشترنموی کرم ها به پایان رسیده سپس با ایجاد سوراخ ها میوه را ترک وبه داخل خاک به عمق (4 تا 20 )سانتی متر فرومیروند کرمها درداخل خاک پیوپا تبدیل میشوند تقریباً بعداز یک هفته به شکل مگس زرد رنگ کوچکتر ازمگس خانگی خارج میشوند وبعداز جفت گیری تخم گذاری آنها شروع میشود بدین ترتیب آفت متذکره سالانه سه نسل راتکیمل وزمستان را به مرحله پیوبا به داخل خاک سپری مینماید.

جهت جلوگیری ازشیوع آفت دهقانان میتوانند با استفاده ازچند روش مختلف که درذیل آمده است آفت مگس خربوزه را کنترول نمایند.

1- استفاده ازروشهای زراعتی ازقبیل تغیرنوع کشت ازخربوزه به تربوز: زیرا آفت متذکره خربوزه را ترجیح داد ه وخساره آن به تربوز کمتراست.

2- جمع آوری میوه های خربوزه ئی که درآغازفصل تولید میشود وسپس ازبین بردن میوه های مصاب با دفن نمودن عمیق درخاک وبا خوراندن آن به حیوانات: چون مگس هائیکه پیوپای زمستانگذاربه وجود می آیند اولا بداخل میوه های جوان خربوزه تخمگذاری می نمایند. بنا براین اگراین تخمها وکرمهای نسل اول از بین برده شوند کاملا نفوس آفت درنسل های بعدی ازبین رفته ویا بطور قابل ملاحظه تقلیل میابد به شرط آنکه این کارتوسط همه دهاقین صورت گیرد تا جاییکه مشاهده شده است طریقه فوق دراکثرمزارع نتیجه قناعت بخش به همراه داشته است.

3- مراعات نظافت مزرعه فالیز: دراکثرمزارع ملاحظه میشود که دهقانان خربوزه های مصاب وگندیده را بداخل مزرعه رها مینمایند وبا شخص مصرف کننده بعدازاینکه متوجه شد خربوزه حاوی کرم است آنرادورمی اندازد اینکار سبب میشود تا کرمها بداخل خاک رفته وبه مگس مبدل شوند البته هرمگس ماده میتواند درحدود صدعددتخم تولید ویا چند خربوزه سالم را مصاب نمایدبنا براین لازم است هرشخص تولید کننده ویا مصرف کننده با مشاهده خربوزه مصاب به کرم آنراعمیقاً به داخل خاک دفن ویا به حیوانات بخوراند.

4- به تلک انداختن مگس خربوزه : مگس خربوزه به آب میوه جات آب برنج عصاره بادرنگ ویا خربوزه محلول شکر وغیره علاقمند می باشد هرگاه یکی ازمواد متذکره بین کاسه های مستعمل درنقاط مختلف مزرع گذاشته شود سبب ازبین رفتن تعداد از این مگس ها دراین مواد میشود. هرگاه قدری ادرارحیوانی ویا انسانی ویا مقداراندکی کود سفید کیمیاوی(یوریا) به این موادافزوده شود نتیجه بهتربدست می آید.

کنترول میخانیکی مگس خربوزه

بخاطریکه مزارع خربوزه خویش را بشکل میخانیکی کنتورل کرده باشیم به نکات ذیل توجه کنید.

1- تناوب زراعتی را بمدت سه سال در نظر بگیرید. یعنی وقتیکه در مزارع خویش خربوزه کشت گردد در سال های آینده دیگر نبات را کشت کنید مانند غله جات وغیره.

2- جهت از بین بردن شفیره ها در خاک قبل از کشت خربوزه باید زمین به عمق 15 الی 20 سانتی متر قلبه شود تا شفیره ها روی خاک آمده و از اثر فشار محیط از بین برود.

3- وقت بذررا تغیر بدهید یعنی وقت خویش را از وقت لازم یک چند روز پیش یا به تاخیر بیندازید.

4- وقتیکه میوه های جواسن به اندازه ای شینکی میشود در داخل برگهای همجوار پیچیده و بالای شان یکمقدار خاک بریزید تا پوست میوه خربوزه ذخیم و سخت شود.

5- میوه های آسیب دیده را از ساحه دور در زمین دفن کنید ویا هم برای حیوانات جهت تغذیه استعمال کنید. روش های دیگری که میتوان از طریق آن بطور میخانیکی مگس خربوزه را کنترول نمود :

1- کنترول مگس خربوزه با استفاده از تلک نوری: در نقاط که خطر بادهای شدید نمیباشد میتوان از تلک نوری در هنگام شب استفاده نموده و زیر چراغ نوری یک تشت را به اندازه محدود پر از آب نموده و بعدا چند قطره تیل خاک را اظافه نمائید. این کار سبب میشود تا یکتعداد از مگس ها و همچنان شب پرکها که تماما مضر هستند توسط نور چراغ جذب و در آب از بین میرود.

2- کنترول مگس با استفاده از دفع کننده ها:

مواد مورد ضرورت :

یک حصه اسفند (250گرام)

سه حصه فاضله گاو (سرگین) 750گرام

طرز تهیه و استعمال : مواد فوق را باهم مخلوط نموده و توسط اوجاغ ذغالی در 25 متر مربع فالیز دود کنید و از اثر دود مواد مذکور مگسها فرار میکند.

3- کنترول مگس خربوزه با استفاده از محلول زهری:

مواد مورد ضرورت :

10 لیتر آب.

40 گرام بوره.

20 گرام پودر دپترکس.

طرز تهیه واستعمال : نخست از همه بوره را در آب حل نموده سپس پودر دپترکس را در آن علاوه کنید. محلول زهری بدست آمده را خالص در هر هفته یکبار سه مرتبه و به تعقیب آن بعد از 20 روز برای دو مرتبه این محلول زهری را توسط محلول پاش استفاده نمایید. از وقتیکه خربوزه های جوان به اندازه شینکی میباشد.

4- کنترول مگس با استفاده از طعمه زهری:

مواد مورد ضرورت:

4 شوربای بدون روغن.

نیم لیتر عصاره بادرنگ.

20 گرام کود سفید یوریا.

40 تا 50 پودر دپترکس.

کنترول بیالوژیکی مگس خربوزه:

درطبیعت موجودات زنده پیدا میشود که شیوه این آفت راکنترول نماید مثال پرنده های کوچک که بنام محلی قرچه یا گنجشک وغیره یافت میشود.

ازمرحله تخم لاروا(کرم)، شفیره ومگس کامل آن را موردتغذیه خویش قرارمیدهد ولی بد بختانه که این پرنده های مفید توسط بعضی ازاشخاص مورد شکار قرار میگیرد. وبه همین ترتیب یک نوع زنبورها که بنام دایکا زمیمورفا (Dikazamimorpha) یاد میشود درسواحل بهیره مدیترانه موجود است که کرم این آفت رادرداخل خربوزه میگزد وآنها راازبین میبرد

کنترول کیمیاوی مگس خربوزه:

کنترول کیمیاوی آخرین طریقه مبارزه با این آفت میباشد که میتوان ازادویه های موسئون استفاده کرد که تاثیرات آنها بعدازاندک زمان ازبین برود تابرای دیگر حشرات مفید ومحیط زیست مضر تمام نشود کنترول مگس خربوزه با استفاده ازمحلول زهری یکی ازطریقه های بسیارساده وعام فهم میباشد که درصفحات شمال کشور تجربه شده ونتایج خوب بدست آمده است.

مواد ضرورت:

10 لیترآب

300 گرام بوره (شکر)

30سی سی دلتا مترین.

طرز تهیه:

نخست 300 گرام شکررادر10 لیترآب حل نموده وبعداً 10 سی سی دلتا مترین را بالای محلول آب وشکر علاوه میکنم ومحلول را خوب شورمیدهیم.

طرزاستعمال:

ازابتدا وقت که خربوزه بعدازآنکه گل های شان القاح میشود میوه های جوان به اندازه زرد آلومیباشد استعمال محلول زهررادرچهار مرحله وبه وقفه 10 روز تطبیق نماید که محلول زهری را طورمعمول ازطرف صبح ویا بعدازظهر توسط محلول پاش استعمال کنید. وقتیکه دراین مدت میوه های خربوزه حفظ شود بعداً پوست خربوزه ضخیم شده واز حمله این آفت نجات میابد باید که ازاین طریقه مزارع فالیز نتایج خوب داده است

کنترول مگس خربوزه را با استفاده ازگرده پاشی:

جای خربوزه های مصاب شده بعدازدورنمودن،همراه با ادویه سوین 85 فیصد به اندازه یک ساحه با 10 حصه خاک خشک مخلوط شده وگرده پاشی شود.

نتیجه گیری :
خربوزه نبات یکساله می باشد که در شرایط واقلیم خشک وگرم حاصل فوق العاده وفراوان می دهد خربوزه داری انوع و اقسام مختلف ورایتی ها محلی می باشد که عبارت از (جین تور ، زرمتی ؛ شین مغزی ، سفال سر ، ارکانی ) وغیره می باشد.
خربوزه در خاک های sand loam و خاک های خوب زهکشی شده حاصل فراوان میدهد و بهترین و مناسب ترین خاک می باشد .
ابیاری در خربوزه در چویچه های صورت می گیرید اولین ابیاری قبل از بذر یا فورا بعداز کشت اجرا می شود ابیاری دومی تشکیل شدن اولین جوره برگهای حقیقی صورت می گیرید بصورت اعظمی در جریان نمو و انکشاف پنج مرتبه ابیاری می شود بصورت عموم باید در خاک ریگی در یک هفته دو باره ودر خاک های سنگین در هفته یک باره ابیاری می گردد.
مقدار کود در مزرعه خربوزه مانند دیگر نبات ساقه دونده است 20 کیلو گرام یوریا 40 کیلوگرام دای امونیم فاسفیت در فی جریب داده شود برای علاوه کود کیمیاوی کود حیوانی نیز 2 الی 3 تن درفی جریب داده میشود.
نبات خربوزه cross pollination می باشد برای القاح خود به حشرات ضرورت دارد
یک بته خربوزه به تعداد 500 الی 600 گل تولید می نماید که ازانجمله صرف 20 گل به میوه تبدیل می شود ودر هر بته 2 الی 3 میوه به مرحله پختگی می رسید .
بته خربوزه د رمرحله اول گلهای مذکر و بعدا گل های مونث تشکلیل می شود
میوه خربوزه دارای مزه عالی می باشد و مقدار مواد قندی ان از گلوکوز ، فرکتوزوسکروز ترکیب گرده است و یک عده و یتامین های A،B،C را نیز دارای می باشد .
تخم خربوزه را بصورت مستقمیا در مزرعه کشت می کند فاصله بین قطارهای نظر به نوع خاک و موجودیت موادغذائی فرق می کند .
فاصله بین بته های در داخل قطاراز 90 الی 100 سانتی متر تعین گرده است از جمله امراض مهم خربوزه مگس خربوزه می باشد .
که حشره ماده به وسیله اله تخمریز خود پوست میوه جوان میزبان را سوراخ می کند و تخم خود را در انجا می گذارد . سپس لاروا جوان به داخل گوشت میوه پشرفت نموده که باعث میوه جوان از بین می رود .
برای جلو گیری از این افات روش علمی است که زارعین در موقع گل گیری بوبته های انجام می یابد بدین ترتیب که میوه های جوان به اندازه فندق باشد انرا در داخل برگهای مجاورپیجیده ودر روی ان مقدار خاک را می ریزند تا موقیکه پوست ان کاملا ضخیم شوند ان را زیر خاک نگاه دارای می کنم و همچنان از ادویه کیمیای 3 با بوقف های مختلف 10 الی 14 روز توسط بلدرک وشرپایه به اندازه 2 سی سی در یک لیتر اب حل می گردد وسم پاشی می شود.
حاصل متوسط خربوزه از2000الی 2500 کیلو گرام فی جریب تخمین گردیده است.
و در شراایط خاص الی 12 تن فی جریب هم محمکن است .
اکثرا خربوزه بدون شرایط خاص در ذخیره گاه سرد 2 الی 3 هفته بحالت خود ذخیره می شود اگر به 9 درجه سانتی گراید قرار داشته باشد مدت زیاد ذخیره خواهد شود.
تخم خربوزه به مدت 4 الی 6 سال نکهداری می شود.

سفارشات :
1- هاقین باید ازوریتی های که حاصل خوب میدهد ودر مقابل امراض و افات مقاومت دارند استفاده کنند.
2- تخم خربوزه راکه بدست میاورند باید ازمنبع تصدیق شده باشد .
3- ابیاری ان بصورت درست صورت بیگرید.
4- وقت کشت و رفع حاصل و ذخیره کردن و انتقال به مارکیت را بفهمید .
5- در انتخاب زمین باید دقیق باشد .
6- کود کیمیاوی وکودهای حیوانی باید درزمین علاوه گردد تا حاصلات فراوان از ان بدست ارید .
7- باید دهاقین ازکشت خربوزه در زمین ها شان زیادتز استفاده نماید بخاطر یکه در تناوب زراعتی ، خوب قرارگرفته و شدیار زمین خربوزه به سال اینده حاصل گندم را بهتر می سازد.
8- مانند لیگیوم در نصب ناتیروجن در زمین مفید تمام می شود.

9- ادویه پاشی باید به وقت معین وبه صورت درست صورت گیرد.

10- بذر نمودن خربوزه به درجه حرارت مناسب.

11- استفاده ازتخم های درست وعاری ازآلوده شده به مرض.

12- آبیاری به وقت وزمان معین نظر به ضرورت صورت گیرد.

13- استفاده کود به وقت معین آن.

14- جلوکیر آفات وامراض قبل ازشیوع درفالیز.

ماخـــــــــــــــــــــــــــذ

1- حبیبی، پوهنوال عبدالظاهر،مبارزه با مگس خربوزه F A O سال نشر 1998

2- حسن زاده ، حسن،پرورش سبزی درباغ وخانه، موسسه حک، سال 1373 ص ص34-35

3- زاهدی،کاظم،آفات گیاهان زینتی وصیفی درایران وروش مبارزه با آنها،تهران، انتشارات دانشگاه تهران،سال1371 ص ص 123-125

4- صدیقی، پیرمحمد،آفات مهم زراعتی درافغانستان وطروق مبارزه با آنها،کابل، پوهنحی زراعت پوهنتون کابل،سال1368

5- صلواتیان،میر،مبارزه با مگس خربوزه،کابل،ریاست تبلغ وآموزش زراعتی ،سال1369، ص 144

6- سعیدی،نصیراحمد،سبزیجات چرامیرویند،پوهنحی زراعت پوهنتون کابل،سال 1365 صص440 -442

7- هدی،عبدالغفار،خربوزه،کابل ریاست تبلیغ وآموزش زارعتی سال 1373 ص29

مقدمه: 1

تاریخچه ونشئت خربوزه: …………………………………………………………………..2

وقت کشت خربوزه……………………………………………………………………….. 3

اهمیت غذایی خربوزه:…………………………………………………………………... 4

جدول میزان ترکیبات مختلف غذایی موجود درمیوه خربوزه ( 125 گرام) …………………………4

اهمیت اقتصادی خربوزه :……………………………………………………………….. 5

مگس خربوزه: ………………………………………………………………………..6

تاریخچه مگس خربوزه :…………………………………………………………….. 7

دوران حیات مگس خربوزه: ……………………………………………………………8

مبارزه با مگس خربوزه:…………………………………………………………….. 8

کنترول میخانیکی مگس خربوزه………………………………………………………. 11

کنترول بیالوژیکی مگس خربوزه: ……………………………………………………….13

کنترول کیمیاوی مگس خربوزه………………………………………………………..: 13

طرز تهیه: ……………………………………………………………………………14

نتیجه گیری :……………………………………………………………………….. 15

سفارشات :……………………………………………………………………….. 17

ماخـــــــــــــــــــــــــــذ ……………………………………………………………….18

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و دوم اردیبهشت 1388ساعت 11:44 توسط فرهاد احمدیار | نظر بدهید

سلام دوستان من فرهاد هستم تقریبا 28 بهارزندگی خود را پشت سرگذشتاندم اصلا ازولایت بدخشان هستم. امیدوارم که با نظرات تان وبلاک قشنگ بسازم.
ايمل آدرس farhad_ah2009@yahoo.com
farhad.ah@hotmail.com
farhad.ahm55@gmail.com

صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو وبلاگ
عناوین مطالب وبلاگ

نوشته های پیشین

تیر 1388
خرداد 1388
اردیبهشت 1388

پیوندها

آیخانیم
بالهاي رنگين
طلوع خورشيد

RSS

جعفري

qarysayedmeia — Fri, 14 May 2010 19:25:49 GMT

خواص داروئي:

خواص تخم جعفري

تخم جعفري از نظر طب قديم ايران گرم و خشك است .

1)ضد نفخ شكم است .

2)شريان ها و رگ ها راتميز مي كند .

3)ادرار آور و قاعده آرو است .

4)براي درمان تب نوبه بكارمي رود .

5)در قديم الايم براي سقط جنين شياف تخم جعفري را در داخل مهبل قرار مي دادند.

خواص ريشه جعفري

1)ريشه جعفري اشتها آور است .

2)ادرار آور و قاعده آرو است .

3)سنگ كليه را دفع مي كند .

4)براي درمان اسهال بايد 20 گرم ريشه جعفري را در يك ليتر آب دم كرده و تنقيه كنيد .

5)دم كرده ريشه جعفري براي درمان تنگي نفس بكار مي رود.

6)براي درمان سرخك مفيد است .

خواص برگ و ساقه جعفري

1- براي رفع لكه ها و جوش هاي صورت دم كرده جعفري را روي پوست صورت بماليد .

2-براي روشن شدن رنگ پوست مقدري جعفري را در نيم ليتر آب به مدت 5 دقيقه بجوشانيد و صبح وشب صورت خود را با آن بشوئيد بعد از يك هفته پوست صورت شما روشن مي شود.

3-دم كرده جعفري ضد تب است .

4-دم كرده برگ جعفري براي بواسير و سنگ كليه مفيد است .

5-خوردن چاي جعفري به هضم غذا كمك مي كند .

6-بعد از خوردن سير براي برطرف كردن بوي دهان جعفري بجويد.

7-جعفزي نفس را خوشبو مي كند.

8-براي درمان ضرب خوردگي و خون مدرگي له شده برگ و ساقه جعفري را روي عضو ضرب ديده بگذاريد

ناز بو

qarysayedmeia — Fri, 14 May 2010 19:24:41 GMT

ریحان (نام علمی: Ocimum basilicum) نام گیاهی یک‌ساله از تیرهٔ نعناعیان است که آن را «شاه اسپَرَم» و «شاه اسپرغم» نیز گفته‌اند. برگ‌های معطرش را خام می‌خورند، و لعاب دانه‌های سیاهش برای نرم کردن دست به کار می‌رود. در دو نوع سبز و بنفش وجود دارد

گیاه ریحان

· کاشت

· داشت

· برداشت

· دامنه انتشار

شناسنامه

نعناع Labiatae	:تیره
Ocimum Basilicum L., o.hispidum Lam.	:نام لاتین
Sueet basil	:نام انگلیسی
ریحان	:نام فارسی
ریحان – صعتر هندی	:نام عربی

شرح گیاه

گیاهی است علفی ، یکساله، معطر، دارای ساقه منشعب از قاعده و به ارتفاع 15 تا 45 سانتی متر ریشه ریحان مستقیم و مخروطی شکل است. طول ریشه بین 10 تا 16 سانتی متر می باشد. ریشه انشعابات فراوانی دارد. برگهائی متقابل، بیضوی نوک تیز با کناره های دندانه دار و گلهائی معطر به رنگ های سفید، گلی و گاهی بنفش و مجتمع به صورت دسته های 4 تا 6 تائی در طول قسمت انتهایی ساقه دارد. اولین گلها در اواخر بهار (خرداد) ظاهر می شوند و گل دهی تا اواخر شهریور ادامه می یابد. دانه سیاه رنگ یا قهوه ای تیره است وزن هزار دانه 2/1 تا 8/1 گرم است.

نیاز اکولوژیکی

ریحان در طول رویش به هوای گرم تابش نور کافی نیاز دارد. درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی بذر 18 تا 20 درجه سانتی گراد است. این گیاه به سرما بسیار حساس است. در طول رویش به آب کافی نیاز دارد. خاک مناسب برای کاشت ریحان خاکهای با بافت متوسط یا خاکهای لوم شنی یا مقادیر فراوان ترکیبات موهوسی است. نیاز ریحان به پتاس بسیار زیاد است پتاس نقش عمده ای در افزایش عملکرد پیکر رویشی و همچنین افزایش عملکرد اسانس دارد.

آماده سازی خاک

پس از برداشت محصول کود حیوانی پوسیده به خاک اضافه می شود همچنین پس از انجام شخم عمیق و قبل از کشت 30 تا 40 کیلوگرم در هکتار ازت، 55 تا 70 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 60 تا 80 کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس باید به خاک اضافه کرد. اواخر زمستان بستر خاک را برای کشت ریحان باید آماده نمود. فصل بهار هنگام آماده سازی زمین 30 تا 40 کیلوگرم در هکتار ازت و همچنین پس از اولین برداشت 40 تا 50 کیلوگرم در هکتار ازت به خاک می توان اضافه نمود.

تاریخ و فواصل کاشت

ریحان را باید با گیاهانی به تناوب کشت کرد که نه تنها زمین را از مواد و عناصر غذایی تهی نکنند بلکه مانع از گسترش علفهای هرز ریشه ای (چند ساله) نیز بشوند گیاهان وجینی برای تناوب کشت، با ریحان مناسب هستند. نیمه اول اردیبهشت زمان مناسبی برای کشت مستقیم بذر در زمین اصلی است. در کشت مستقیم فاصله ردیفهای کاشت بین 40 تا 50 سانتی متر مناسب است. عمق بذر ریحان موقع کاشت باید بین 5/0 تا 1 سانتی متر باشد.بذر مورد نیاز برای هر هکتار زمین سه تا چهار کیلوگرم است. در کشت غیر مستقیم نیمه دوم اسفند زمان مناسبی برای کاشت بذر در خزانه زیر پلاستیک است. بذرها در ردیفهایی به فاصله 15 تا 20 سانتی متر در خزانه زیر پلاستیک کشت می‌شوند عمق بذر ریحان در خزانه باید بین 5/0 تا 1 سانتی متر باشد. بذر مورد نیاز برای هر هکتار زمین یک کیلوگرم است. نشاء ها در ردیفهایی به فاصله 40 تا 50 سانتی متر در زمین اصلی کشت می شوند فاصله دو بوته در هر متر طولی 30 سانتی متر مناسب است.

کاشت

کاشت و تکثیر ریحان توسط بذر و به روش مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد. کاشت مستقیم : کشت ریحان در زمان مناسب به صورت ردیفی در زمین اصلی انجام می گیرد. پس از کشت آبیاری مناسبی ضرورت دارد. کاشت غیر مستقیم : از این روش معمولاً در سطوح کم کشت استفاده می شود.ابتدا بذرها را در زمان مناسب در خزانه زیر پلاستیک کشت می کنند. مقدار بذر برای هر متر مربع زمین بین 10 تا 20 گرم است. برای هکتار زمین به 350 تا 450 مترمربع پوشش زیر پلاستیک نیاز است. پس از آبیاری منظم و وجین علفهای هرز سطح خزانه هنگامی که ارتفاع گیاهان به 6 تا 10 سانتی متر رسید. (پس از 5 تا 6 هفته) نشاء ها را در ردیفهایی به فاصله 40 تا 50 سانتی متر در زمین اصلی کشت می کنند فاصله دو بوته در هر متر طولی 30 سانتی متر مناسب است.برای هر هکتار زمین به 140 تا 200 هزار نشاء نیاز میباشد.

داشت

آبیاری منظم و به موقع گیاهان در زمین اصلی یا در خزانه و همچنین وجود مواد و عناصر غذایی نقش عمده ای عملکرد ریحان دارد. مبارزه مکانیکی با علفهای هرز توسط کولتیواتور ضرورت دارد. در کشت مستقیم پس از اینکه گیاهان دو تا سه برگی شدند آنها را باید تنک کرد بطوریکه در هر متر طولی شش تا هفت بوته بماند.برای مبارزه با انگل سس یبا سوزاندن علفهای هرز و یاگیاهان آلوده به سس با حدود زیادی می توان آنرا کنترل نمود.

برداشت

برحسب شرایط آب و هوائی دو و یا حتی سه بار می توان به برداشت پیکر رویشی ریحان اقدام نمود. اولین برداشت را می توان اوایل تیر انجام داد. دومین برداشت اوایل شهریور و سومین آخرین برداشت را می توان قبل از فصل سرما (اواخر مهر) انجام داد. هنگام اولین و دومین برداشت گیاهان را باید از فاصله شش تا هشت سانتی متری از سطح زمین برداشت کرد. اگر گیاهان از سطح زمین برداشت شوند امکان رویش مجدداً را از دست خواهند داد. اگر هدف از کشت استفاده از ریحان بعنوان ادویه باشد پس از خشک کردن آنها را به قطعات کوچک 5/3 تا 5 میلی متری تبدیل و بسته بندی می کنند. عملکرد پیکر رویشی خشک 2/1 تا 2 تن در هکتار و مقدار عملکرد اسانس 8 تا 10 کیلوگرم در هکتار می باشد. اگر هدف از کشت ریحان جمع آوری بذر باشد محصول را یکبار هنگامی که بذرها رسیده باشند،برداشت می کنند. در این مرحله کیفیت و کمیت مواد موثره پیکر رویشی بسیار نامناسب است عملکرد بذر ریحان 600 تا 800 کیلو گرم درهکتار است.

ريحان، گياه مقدس

پزشكي . نت : استفاده از ریحان به عنوان يك گياه دارويي از زمانهای قدیم رايج بوده، اما امروزه اين گياه ارزشمند وارد جريان زندگی روزانه شده و بيشتر به عنوان يك چاشني در غذاهاي مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد. ريحان تازه را در سفره بسياري از خانواده هاي ايراني مي شود ديد. به خصوص وقتي پاي كباب داغ و دوغ خنك در ميان باشد.

برگردان و تدوین :پردیس کسرائی

كارشناس و عضو گروه علمي پزشكي . نت

خاستگاه اصلي ریحان ، آسیا و خاورمیانه است ، اما با جابجائی و کشت آن در ساير مناطق، امروزه دست كم 5000 سال است که صدها رقم از آن را در نواحي مختلف كره زمين مي توان ديد. . هر كدام از نژادهای اين گياه، از واریته های دارای عطر لیمو گرفته تا ارقام کافور مانند ، دارای ساختمان شیمیایی مخصوص به خود هستند .

استفاده از ریحان درغذاهای مدیترانه ای كاربرد زيادي دارد. از اين سبزي در غذاهاي پختني و به علاوه از پودر ريحان خشك شده به عنوان يك چاشني ارزان و سودمند براي طعم بخشيدن به غذاها استفاده مي شود.

بر اساس یک سنت قدیمی در هندوستان ، روزانه دو بار صبح و عصر ، گیاه ریحان را ستایش می کنند، آن را آبیاری كرده و کنار آن چراغ روشن می کنند . باور اين قوم بوده و هست که اين گياه همه خانواده را از شر محافظت می کند و خوش شانسی می آورد.

نقش ريحان در تندرستي

ریحان داراي خواص درمانی ارزشمندي است. برگها و دانه ها قسمت مهم دارویی این گیاه هستندکه این هم امتیاز مفیدی در دستورالعمل غذا در سرتاسر جهان است .ریحان مقدس همچنین یک گیاه دارویی برای تعداد زیادی دردهای عمومی است كه اينجا به 15 مورد از آنها اشاره خواهيم كرد.

سلامت قلب :

ریحان منبع خوبی از بتا کاروتن است که به آسانی خودش را تبدیل به ویتامین A می کند. ریحان از سلولهائی که لایه داخلی خیلی از اندامهای بدن را تشکیل می دهند ، در مقابل آسیبهای رادیکالهای آزاد محافظت می کند و همچنین جلوی اکسیده کردن کلسترول در خون را توسط رادیکالهای آزاد می گیرد و تاثير چشمگيري در کاهش درگیری عروق قلب یا وقوع حملات قلبی ایفا می کند .

ریحان همچنین سرشار از منیزیوم است که موجب تقویت ماهیچه هاي بدن به ويژه قلب خواهد شد.

حفاظت از DNA و خواص ضد باکتریائی :

ریحان از یک جزء اصلی فعال که فلائونوئید نامیده می شود تشکیل شده که حفاظت از بافت سلولی را بر عهده دارد. اورینتین و ویسنین دو فلائونوئیدهائی هستند که ساختمان گلوبولهای سفید و کروموزومها را ، از آسیبهای مربوط به تشعشعات و اکسیژن آزاد در امان می دارند. ریحان همچنین بدن را در برابر انواع متفاوتی از باکتریهای ناخواسته محافظت می کند .

روغنهای فرار ریحان حاوی استراگل ، لینالول ، مایرسین و لیمونین بوده و درمحدود کردن رشد انواع باکتریها از جمله e.coil (که موجب عفونت هاي گوارشي می شود) و باکتری p.o نقش فعالی را ایفا می کند .

كمك به هضم مواد غذايي:

روغنهای فرار ریحان به عنوان نیرو بخش گوارشی استفاده می شوند . از آنجایی که روغن ریحان خواص ضد نفخ دارد ، آن در درمان سوء هاضمه ، یبوست ، درد شکم و نفخ شکم استعمال می شود . روغنهای فرار ریحان فوراً وسیله تسکین گاز معده و روده را فراهم می کند.

ضد تهوع :

برگ ریحان نقش چشمگيري در كاهش حالت تهوع ناشي از بيماري هاي مختلف دارد.

سرماخوردگی :

روغنهای فرار ریحان تب ناشي از سرماخوردگی ، آنفولانزا ی تسکین می دهد. ریحان خصوصيت ضد انقباض و ضد تشنج دارد. به علاوه در كاهش سرفه هاي ناشي از سیاه سرفه نیز از ریحان استفاده شده است .

یرقان (زردی ) :

بهترین معالجه برای بیماری یرقان ریحان است. مصرف معجوني از10 برگ ریحان با 10گرم آب تربچه و 10 گرم شکر زرد به طور منظم برای 1 ماه و سه بار در روز ، زردی را درمان می کند .

دستگاه تنفس :

صرف نظر از استفاده از ریحان برای سرفه، درموارد آسم ، برونشیت ، و عفونتهای سینوس نیز استفاده می شود . ترکیبی مانند ویتامین C کامفن ، ایجنول ، و سینگل موجود درروغنهای فرار نه تنها عفونتهای ریه را درمان می کنند بلکه احتقان در ریه ها را نیز درمان می کند . اين تركيبات همچنین در التیام آسیبهای ريوي ناشي از سیگار ، بیماری سل ، سرطان ریه نیز موثر می باشد . به علاوه به دليل دارا بودن خواص آنتی بیوتیکي به درمان بیماری سل نيز کمک می کند .

درمان عفونتها :

روغنهای فرار به دليل داشتن خواص ضد باکتریائی، درمان خوبی برای عفونتهای مختلفی از قبیل بریدگی ها ، زخمها ، عفونتهای پوستی ، عفونتهای مثانه و غیره هستند. این روغنهای فرار در عفونتهای ویروسی نيز مفید هستند . خواص ضد تورم عصاره ریحان می تواند باتسکین استرس وارده به دستگاه تنفسی در معالجه عفونت هاي آن موثر باشد.

تنش هاي رواني :

روغن فرار ریحان خاصيت آرامبخشی دارد از این رو در درمان تنشهای عصبی، خستگی های ذهنی ، مالیخولیا ، سردردهاي ميگرني و افسردگی استفاده می شود . ضمن اينكه اين ماده به دليل همين خصوصيت استفاده وسيعي در مراكز عطر درمانی دارد. مصرف مداوم روغن هاي معطر ريحان موجب تقویت ذهن مي شود.

گردش خون :

روغن ریحان گردش خون را بهبود می بخشد و بنابراین به افزایش متابولیسم کمک می کند .

تسکین درد :

روغن ریحان ضد درد است و درد را تسکین می دهد .از این رو در آرتروز ، زخم ، آسیب ، سوختگی ، کبود شدگی ، جراحات ورزشی ، سر درد و ساير دردها مناسب است .

بيماري هاي چشم :

شسشتوي چشمها با آبي كه چند برگ ریحان در آن خیس خورده باشد ، در تسكين ورم ملتحمه چشم ، جوشها و عفونتهاي ویروسي ، باکتریايي و قارچی موثر است. مصرف منظم می تواند چشمها را از تمام آسیبهای رادیکالهای آزاد ازقبیل آب مروارید ، دژنراسیون ماکولا ، آب سیاه ، ورم ملتحمه نوزادان و محافظت کند. چون روغنهای فرار ريحان خواص آنتی اکسیدانی دارد .

مراقبت از پوست :

مردمی که از وضعیت ناراحتی های پوستی از قبیل پوست خشک رنج می برند می توانند با مقداری عصاره ریحان مقدس تسکین یابند. اتصال با کلسیم ، فسفر ، کاروتن و ویتامین C ، عصاره ریحان مقدس می تواند به طراوت پوست کمک کند . استفاده از اين عصاره نه تنها خارش و تحريكات پوستي را سبک می کند بلكه موجب افزايش خاصيت انعطاف پذیري پوست نيز مي شود.

مواد آرایشی :

روغنهای فرار ریحان ماده مناسبي براي ماساژ موضعی پوست هستند . اين كار موجب شفافيت پوست به ويژه در افرادي كه از كدر بودن پوستشان رنج مي برند مي شود. همچنین استفاده از اين ماده موی سر را شفاف می کند . به همين دليل از تركيبات حاوي عصاره ريحان براي ترميم پوست سر و مو در افرادي كه موهايشان در اثر رنگ كردن مو آسيب ديده مي شود.

اكسير جواني :

ویتامینهای C ، ویتامین A ، فيتونوتراينت ها و روغنهای فرار اکسیدانهای عالی هستند که بدن را در برابر آسیبهای ناشي از رادیکالهای آزاد حفاظت می کنند . در طب سنتی هند، آیورودا روغن فرار ریحان به عنوان يك تركيب نیروبخش برای بازگرداندن جوانی و اجتناب از پیری در نظر گرفته شده است

گیاه اسفناج

qarysayedmeia — Fri, 14 May 2010 19:23:38 GMT

گیاه اسفناج

شناسنامه

اسفناج Chenopodiaceae(Salsolaceae)	:تیره
Spinacia oleracea L.	:نام لاتین
Garden spinach – Common spinage	:نام انگلیسی
اسفناج	:نام فارسی
اسبانج	:نام عربی

شرح گیاح

گیاهی است یکساله وروز بلند که پس از سبز شدن تولید برگهای طوقه ای (Rossete) می کند به این ترتیب در یک سطح در اطراف ساقه کوتاهی به طول چند میلیمتر نزدیک به سطح خاک قرار می گیرند. در طی رشد بعدی این ساقه طویل شده و از آن شاخه های جانبی دیگری از محل برگهای طوقه ای به ساقه اصلی منشعب می شوند. ممکن است از ساقه اصلی ساقه های فرعی درجه 1 و 2 همراه با شاخه های جانبی درجه 1و2 نیز وجود آیند. اندازه گیاه می تواند بین 10 تا 8 سانتی متر متناوب باشد. ریشه اصلی گیاه عمیق است و می تواند تا عمق 140 سانتی متری در خاک نفوذ کند از این نظر می توان این گیاه را در خاکهای شور بخوبی کشت نمود. ریشه های فرعی این گیاه دوکی شکل و حداکثر تا 60 سانتی متری خاک پراکنده اند، برگها در ارقام مختلف دارای فرم و رنگ متفاوتی هستند و به شکلهای تخم مرغی ، بیضوی و یا نیزه ای وجود دارند کناره برگها می تواند کاملاً صاف و یا دندانه دار باشد. پهنک برگ نیز صاف و یا دارای چین و چروک است. گلهای نر و ماده می توانند روی یک یا دو پایه قرار گیرند. امروزه دو واریته از این گیاه کشت می شود.
الف) S.O. var oleraceae syn .var spinosa (Moench)
یا اسفناج بذر خاردار که در واقع نوع قدیمی را معرفی می کند.
ب) S.O. var. inermis (Moench)
یا اسفناج بذر صاف.
ارقامی که خاردار هستند، میوه با پوشش گل رشد کرده و پس از سخت شدن اغلب دارای 2و3 و یا 4 خار می شوند از آنجائیکه موقع بذر پاشی با ماشین، بذر خاردار به سختی از ماشین به زمین می افتد کشت های مکانیزه مشکلات زیادی به همراه دارد ولی بذر خاردار در شرایط سخت زمستان معمولاً دارای رشد نمو بهتری نسبت به بذر صاف است.

نیاز اکولوژیکی

اسفناج محصول نواحی نسبتاً سرد است و در آب و هوای خنک بهتر رشد می کند بطورکلی اسفناج در مجاورت تابش زیاد آفتاب،دمای متوسط و هوای مرطوب بهترین نتیجه را می دهد. یخبندان را بیشتر از اغلب سبزیهای دیگر تحمل می نماید. بعضی از ارقام آن حتی در مقابل سرمای تا (7-) سانتی گراد نیز مقاوم است.

آماده سازی خاک

هر چند که می توان اسفناج را در کلیه زمین ها کشت نمود ولی خاکهای خیلی سبک و خیلی سنگین برای رشد و نمو گیاه مناسب نیستند. بهترین خاک برای اسفناج حد واسط آن دو و اراضی نم دار و حاصلخیز است. این گیاه در مقابل زمین های آبگیر ، خشک و PH خاک بسیار حساس است. مناسبترین PH برای این گیاه بین 6 تا 7 است. اسفناج در مقابل درجه اسیدی پایین تر به وضوح عکس العمل نشان داده و نتیجه خوبی نمی دهد. زمین های عمیق با بافت خوب و هوموس و رطوبت کافی برای اسفناج مناسب است. خاکهای سبک فقط برای ارقام زودرس ، کشت های زمستانه و کشت های مراحل اول سال مناسب است در این خاکها باید آبیاری تکمیلی و کودکافی را از نظر دور نداشت بهترین خاک می تواند خاکهای لومی و یا خاکهای معدنی با هوموس کافی باشد. بستر کاشت باید برای کشت مکانیزه صاف و دارای شیب کم و عاری از سنگلاخ باشد.

تاریخ و فواصل کاشت

زمان کاشت انواع بهاره در اواخر اسفند ماه ، انواع پائیزه در اواخر تابستان و انواع زمستانه در اواخر پائیز است. فاصله ردیف ها در کشت های ردیفی بین 15 تا 25 سانتی متر و عمق کاشت بین 2 تا 4 سانتی متر می باشد اسفناج به علت مدت کوتاه رویش سازگاری با دمای کم ، قدرت زیاد زمستان گذرانی و روز بلند بودن آن می تواند به شکل های متفاوتی در تناوب زراعی قرار گیرد این گیاه به عنوان مناسبترین گیاه بعد از لوبیای پاکوتاه (پاچ باقلا) ، نخود فرنگی و سیب زمینی قرار می گیرد ولی به عنوان گیاه ما قبل برای گیاهان دیگر دارای اهمیت زیادی نیست.
ارقام اسفناج را براساس خاردار بودن یا بی خار بودن بذر ، صاف و ناصاف برگها و نیز براساس رنگ برگها انواع بهاره، پائیزه و زمستانه طبقه بندی می کنند. در انتخاب ارقام نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد: سرعت رشد(سریع بودن رشد و نمو) تمایل کم به گل رفتن، یکسان و یک اندازه بودن برگها، تمایل کم به زرد شدن برگها کم بودن مقدار نیترات،مقاومت در برابر آفات و امراض (مخصوصاً در مقابل سفیدک دروغین) مقاوم بودن در مقابل سرمای سخت زمستان.
در کشت گلخانه ای طی زمستان از ارقامی که دارای رشد سریع بوده و در مقابل شدت تابش و دمای کم حساسیتی نشان نمی دهند استفاده می شود. بذر اسفناج در موقع جوانه زدن در مقابل گرمای زیاد،کمبود آب و اکسیژن بسیار حساس است.کمبود اکسیژن معمولاً در زمینهای آبگیر و خاکهای رسی بوجود می آید . جوانه زدن بذر در دمای پائینی صورت می گیرد حتی در صفر درجه سانتی گراد. بنابراین برای سبز شدن یک دست بذر در مزارع باید در فصولی از سال که دمای هوا پائین و متوسط است بذر پاشی کرد.

کاشت

اسفناج را می توان به طور دست پاش، خطی و در سبزیکاری سطوح بزرگ با ماشین بذر پاشی کرد. زمان کاشت انواع بهاره در اواخر اسفند ماه و انواع پائیزه در اواخر تابستان و انواع زمستانه در اواخر پائیز می باشد. استفاده از کودهای حیوانی در زمینهایی که از نظر مواد آلی ضعیف هستند توصیه می شود در هر صورت باید از کود حیوانی کاملاً پوسیده استفاده شود. چنانچه بخواهیم از کود تازه استفاده کنیم باید آنرا چند ماه قبل از کاشت به زمین داد زیرا ریشه اسفناج در مقابل پاره ای از بیماریهای قارچی که باعث پوسیدگی ریشه می شوند حساس است کود شیمیایی را باید موقعی به زمین داد که در فاصله دوره رویش در دسترس گیاه قرار گیرد. با توجه به مقدار مواد غذایی موجود در خاک معمولاً حدود 120 کیلوگرم در هکتار ازت،60 کیلوگرم در هکتار p2o5 و 140 کیلوگرم در هکتار K2O توصیه می شود اسفناج زمین های خنثی تا قلیائی را ترجیح می دهد. بنا بر این می توان تا 4 هفته قبل از کاشت به دادن کودهای آهکی مبادرت ورزید. کود پتاسه را در بهار به شکل کلرید به زمین می دهند زیرا عرضه زیاد کلرید در خاک کاهش جذب ازت را به دنبال دارد و در شرایط معمول تولیدی باعث کاهش نیترات در گیاه می شود معمولاً در کشت بهاره کود شیمیایی را یک دفعه قبل از کاشت به زمین می دهند ولی برای انواع زمستانه یک سوم ازت را توام با تمامی کودهای فسفر و پتاسه در اوایل زمستان هنگام کاشت به زمین می دهند و دو سوم باقیمانده را در دو مرحله دیگر به صورت کود سرک در اختیار گیاه قرار می دهند.در سطح بزرگ معمولاً پس از کاشت زمین را غلتک می زنند.

داشت

مبارزه با علفهای هرز با فوکا، کولتیواتور و یا با استفاده از علف کشهای شیمیایی صورت می گیرد. اسفناج احتیاج به آب فراوان دارد و باید در طول دوره رشد در زمین های خشک اقدام به آبیاری نمود. آبیاری علاوه بر اینکه مقدار محصول را افزایش می هد گل دادن قبل از موعد گیاه را نیز به تاخیر می اندازد.
از بیماریهای مهم اسفناج سفیدک دروغین (Pernospora farinosa) است استفاده از ارقامی که مقاوم به این بیماری اند لازم و ضروری است . ترکیبات آلی فسفره برای مقابله با مگس چغندر (Pagomia Hyoscyami) که لاروهای آن در داخل برگهای اسفناج دالانهای مینوز (Minose) را می سازند بسیار موثر است. شته آفیدو پروانه سفید کلم (Pieries Brassica) نیز از دیگر آفات این گیاه است.

برداشت

برداشت اسفناج به این ترتیب است که زمانیکه گیاه 5 تا 6 برگه شد.ابتدا مزرعه را آبیاری کرده و پس از تبخیر رطوبت اضافی،بوته ها را با ریشه از خاک بیرون می آروند به همین صورت عرضه می کنند. در سطوح کوچک می توان دو یا سه مرحله اسفناج برداشت کرده در اینصورت باید برگهای تحتانی را با دست و یا چاقوی تیزی بریده و برگهای کوچک و جوانه های مرکزی را به حال خود باقی گذاشت و پس از مدتی عمل چیدن برگهای بزرگ را تکرار کرد و به این ترتیب می توان در طول سال چند مرحله اسفناج برداشت کرد. تجمع نیترات معمولاً در دمبرگها و زیاد است و بنابراین با حلال برگهای بدون دمبرگ می توان اسفناجی با نیترات کمتری برداشت نمود. در سطوح بزرگ از ماشین برداشت استفاده می شود. در این حالت پس از بریدن برگها آنها را در جایی انباشت کرده و بعداً به محل دسته بندی و یا به کارخانه حمل می کنند. اسفناج را معمولاً در اوایل روز برداشت می کنند این عمل به حفظ کیفیت محصول می افزاید. عمل برداشت در زمان بارندگی و یا مواقعی که هنوز شبنم بر روی گلها نشسته است صورت نمی گیرد. زیرا در اینصورت مهمولی با کیفیت پائین و توام با برگهای شکسته بدست می آید. مقدار محصول اسفناج حدود 15 تا 20 تن در هکتار و در بعضی مواقع بین 35 تا 40 تن در هکتار است.

ارزش غذایی اسفناج

اسفناج، گیاهی است یک ساله، دارای ساقه ای راست، به ارتفاع نیم متر که برگ های آن پهن و نرم مثلثی شکل به رنگ سبز می باشد. اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است.

دو نوع اسفناج وجود دارد که به نام پاییزه و بهاره نامیده می شود. اسفناج بهاره، در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است.

نوع پاییزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج دارد، در پاییز کاشته می شود. گل های اسفناج به رنگ سبز کم رنگ می باشد .

اسفناج چون دارای مواد غذایی فراوانی است، کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است.

تركیبات شیمیایی:

اسفناج از نظر داشتن ویتامین B3 بسیار غنی است، بنابراین داروی مهمی برای برطرف كردن بیماری پلاگر است( پلاگر یک نوع بیماری است که بعلت کمبود ویتامین B3 در بدن تولید می شود و نشانه های آن: ضعف بدن ، تشنج ، اختلال در دستگاه هاضمه، و بوجود آمدن لکه های قرمز روی بدن است).

اسفناج به علت داشتن منیزیم، جلوی پیشرفت سرطان را می گیرد.

وجود فسفر در اسفناج برای بدن، مخصوصا برای كسانی كه به كارهای فكری اشتغال دارند و آهن آن برای شهرنشینان كه گلبول های قرمز خونشان جهت تامین اكسیژن سلول های بدن، باید فعالیت بیشتری كنند، بسیار مفید است.

خواص دارویی:

برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران كمی سرد است و برخی عقیده دارند كه متعادل است، یعنی نه سرد است و نه گرم.

1) برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A ، B3 ، C ، آهن و پتاسیم می باشد.

2) بدن را قلیایی می كند و اسیدیته ی خون را کاهش می دهد.

3) خنك كننده است و برای پایین آوردن تب مفید است.

4) ورم روده ی كوچك را رفع می كند.

5) برای ورم ریه مفید است.

6) ملین است و یبوست را برطرف می كند.

7) برای لاغر شدن و وزن كم كردن مفید است.

8) اسفناج به دلیل داشتن ماده ای بنام اسپیناسین، هضم غذا را تسریع می كند. این ماده باعث تحریك معده و ازدیاد ترشحات آن می شود.

تحقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری ازسرطان روده بزرگ، معده، پروستات،‌ حنجره و رحم موثر است .

9) خوردن اسفناج در رفع تشنگی موثر است.

10) برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است.

11) برای رفع سرفه های خشك ،برگ اسفناج را با جو پوست كنده و روغن بادام بپزید و بخورید.

12) آش اسفناج با گشنیز، برای سردردهایی كه ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارشی است، مفید می باشد.

13) اگر آش اسفناج را با آب لیمو و سماق یا آب غوره بخورید، سردردهای ناشی از اختلال كیسه ی صفرا را برطرف می كند.

14) خوردن اسفناج از سرطان جلوگیری می كند، مخصوصا در افرادی كه به مصرف الكل و سیگار عادت دارند.

15) تحقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری ازسرطان روده بزرگ، معده، پروستات، ‌ حنجره و رحم موثر است .

16) اسفناج، كلسترول خون را پایین می آورد.

17) بهترین دارو برای كسانی است كه مبتلا به كم خونی هستند.

18) اسفناج مانند جارو، روده بزرگ را تمیز می كند.

19) ترشحات لوزالمعده را افزایش می دهد.

20) اسفناج، سبزی مفید برای تقویت اعصاب است.

21) اسفناج پخته برای رفع بیماری آسم و گرفتگی صدا بسیار موثر است.

22) رماتیسم و نقرس را درمان می كند.

23) برای زیاد كردن شیر در مادران شیرده موثر است.

24) قبلاً نوعی شربت از اسفناج تهیه می شد كه در معالجه خونریزی ها و كم خونی از آن استفاده می كردند.

25) تخم اسفناج ملین و خنك كننده است.

اسفناج به علت داشتن اگزالات، برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگ های كلیه و مثانه مناسب نیست.

26) تخم اسفناج برای برطرف كردن ورم كبد و یرقان مفید است.

27) اسفناج، تعداد گلبول های قرمز خون را افزایش می دهد.

28) اسفناج چون دارای كلروفیل است، عضلات روده را تحریك كرده و تخلیه مدفوع را آسان می كند.

29) اسفناج عضلات و استخوان ها را تقویت می نماید.

30) رعشه و بوی بد دهان را از بین می برد و از دوستان کبد هم می باشد.

31) قوت غذایی اسفناج از سایر سبزی ها بیشتر است، مشروط بر اینکه آب آن را دور نریزید و از ساقه های نازک و نورسته ی آن در سالاد استفاده کنید.

32) به كودكان، جوانان، سالخوردگان، اشخاص كم خون و به تمام كسانی كه بیماری های مزمن دارند خوردن اسفناج موكدا توصیه می شود.

مضرات :

* اسفناج به علت داشتن اگزالات، برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگ های كلیه و مثانه مناسب نیست.

* ضمنا آن هایی كه سرد مزاج هستند، باید اسفناج را با ادویه های گرم مثل زنجبیل و هل میل نمایند

خواص اسفناج

اسفناج یا اسپیناج گیاه بومی ایران است و از اوایل قرن اول میلادی کم کم به نقاط دیگر دنیا راه یافت. طوری که در تاریخ مسطور است اسفناج در قرن هفتم در چین و در قرن دوازدهم در اسپانیا کشت می شده است.

دو نوع اسفناج وجود دارد که بنام پاییزه و بهاره نامیده می شود. اسفناج بهاره، در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است. نوع پاییزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج دارد، در پائیز کاشته می شود. گل های اسفناج به رنگ سبز کمرنگ می باشد.

اسفناج چون دارای مواد غذایی فراوانی است کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است.

تركیبات شیمیایی :

اسفناج از نظر داشتن ویتامین B3 بسیار غنی است، بنابراین داروی مهمی برای برطرف كردن بیماری پلاگر است. پلاگر یک نوع بیماری است که به علت کمبود ویتامین B3 در بدن به وجود می آید و نشانه های آن شامل: ضعف بدن، تشنج، اختلال در دستگاه هاضمه و بوجود آمدن لکه های قرمز روی بدن است.

اسفناج مقدار زیادی آهن، کلسیم، سدیم، پتاسیم، ید، مس، منیزیم ، لسیتین ، کلروفیل ، کاروتن ، اسید اگزالیک و اسید ارسنیک دارد و به علت داشتن منیزیم، جلوی پیشرفت سرطان را می گیرد.

اسفناج از نظر داشتن ویتامین B3 بسیار غنی است، بنابراین داروی مهمی برای برطرف كردن بیماری پلاگر است.

خواص غذایی و سلامتی :

برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران كمی سرد است و برخی عقیده دارند كه متعادل است، یعنی نه سرد است و نه گرم.

1) برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A ، B3 ، C و آهن و پتاسیم می باشد.

2) بدن را قلیایی می كند.

3) خنك كننده است و برای پایین آوردن تب مفید است.

4) ورم روده كوچك را رفع می كند.

5) برای ورم ریه مفید است.

6) ملین است و یبوست را برطرف می كند.

7) برای لاغر شدن و كم كردن وزن مفید است.

9) خوردن اسفناج پخته یا بورانی در رفع تشنگی موثر است.

10) غرغره آب خام یا پخته ی اسفناج، برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است.

11) برای رفع سرفه های خشك ،برگ اسفناج را با جو پوست كنده و روغن بادام بپزید و بخورید.

12) آش اسفناج با گشنیز ، برای سردردهایی كه ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارش است، مفید می باشد.

13) اگر آش اسفناج را با آب لیمو و سماق یا آب غوره بخورید، سردردهای ناشی از اختلال كیسه صفرا را برطرف می كند.

14) خوردن اسفناج از سرطان جلوگیری می كند، مخصوصا در افرادی كه به مصرف الكل و سیگار عادت دارند.

15) تحقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری از سرطان روده بزرگ، معده، پروستات، ‌حنجره و رحم موثر است.

16) اسفناج، كلسترول خون را پایین می آورد.

17) بهترین دارو برای كسانی است كه مبتلا به كم خونی هستند.

18) اسفناج مانند جارو، روده بزرگ را تمیز می كند.

19) ترشحات لوزالمعده را افزایش می دهد.

20) اسفناج، سبزی مفیدی برای تقویت اعصاب است.

اسفناج، تعداد گلبول های قرمز خون را افزایش می دهد، بنابراین بهترین دارو برای افراد مبتلا به كم خونی است.

21) اسفناج پخته، برای رفع بیماری آسم و گرفتگی صدا بسیار موثر است.

22) رماتیسم و نقرس را درمان می كند.

23) برای زیاد كردن شیر در مادران شیرده موثر است.

24) سابقا نوعی شربت از اسفناج تهیه می شد كه در معالجه خونریزی ها و كم خونی از آن استفاده می كردند.

25) تخم اسفناج ملین و خنك كننده است.

26) تخم اسفناج برای برطرف كردن ورم كبد و یرقان مفید است.

27) اسفناج، تعداد گلبول های قرمز خون را افزایش می دهد.

28) اسفناج ،چون دارای كلروفیل است، عضلات روده را تحریك كرده و تخلیه مدفوع را آسان می كند.

29) اسفناج اسیدیته ی خون را کم می کند و عضلات و استخوان ها را تقویت می نماید.

30) رعشه و بوی بد دهان را از بین می برد.

32) باعث افزایش اشتها به خصوص در کودکان می شود.

33) برای معالجه کک و مک، اسفناج را در روغن زیتون قرار دهید و بعد روی صورت بگذارید.

مضرات :

اسفناج بعلت داشتن اگزالات، برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگ های كلیه و مثانه مناسب نیست. ضمنا افرادی كه سرد مزاج هستند، باید اسفناج را با ادویه های گرم نظیر فلفل، دارچین، زنجبیل و هل میل نمایند

سیر

qarysayedmeia — Fri, 14 May 2010 19:22:27 GMT

سير Garlic
نام علمی Allium sativum
گياه شناسي
سير گياهي است علفي و دائمي كه ساقه آن تا ارتفاع 40 سانتيمتر نيز مي رسد . قسمت زير زميني آن متورم و مركب از 5 تا 12 قطعه و محصور در غشاهاي نازك و ظريف برنگ خاكستري مايل به سفيد مي باشد . برگهاي آن باريك و نواري شكل برنگ سب تيره و گلهاي آن كوچك و صورتي رنگ كه بصورت يك چتر در انتهاي ساقه ظاهر مي شود .
سير وپياز رابطه اي نزديك با هم دارند كه شايد بدليل بوي بد آنها مي باشد .
در مصر قديم براي موميائي مدرگان و خوش طعم كردن غذاها بكار می رفته است . هومر شعر باستان در نوشته هاي خود از آن ياد برده است .
مردم در اروپا و اسپانيا از قبل از ميلاد مسيح آنرا مي شناختند و از آن استفاده مي كردند .
بقراط پدر علم طب در نوشته هاي خود از خواص آن ياد كرده و يكي ديگر از دانشمندان قديم 61 خاصيت مختلف براي سير قائل شده است .
سه نوع سير وجود دارد :
1-سير آمريكايي بنام Greole ناميده مي شود . اين نوع سير داراي پوست سفيد بوده و از انواع ديگر قوي تر است .
2-سير تاهيتي كه از بقيه درشت تر است و گاهي قطر آن به 8 سانتيمتر مي رسد .
حضرت محمد (ص) براي سير 70 خاصيت مختلف قائل شده اند و مي فرمايند :
از سبزي سير تا مي توانيد استفاده كنيد زيرا سير دواي هفتاد درد است اما آنكس كه سير وپياز خورده به مسجد نيايد و به مردم نزديك نشود .(به علت بوی بد دهان)
خواص داروئي:
سير از نظر طب قديم ايران گرم و خشك است اسانس سير كه در اثر تقطير سير با بخار آب حاصل مي شود براي تغيير طعم غذا مصرف مي شود .
1)سير بادشكن وضد عفوني كننده است .
2)خوردن سير مصونيت بدن را در مقابل بيماريها افزايش مي دهد .
3)سير كرم كش است .
4)سير محرك و تقويت كننده بدن است .
، برای درد گلو میتوانید یک حبه از سیر را رنده کرده و یک قاشق مربا خوری آبلیمو به آن اضافه نمایید سپس میل کنید، اگر این کار را چند بار انجام دهید برای درد گلو داروی مفیدی میباشد. سير داروي سرماخوردگي و زكام است .
6)سير اثر خوبي در معالجه سل دارد
7)سير خون را رقيق مي كند
8)سير اثر خوبي در تنگي نفس دارد
9)خوردن مداوم سير لقوه و رعشه را از بين مي برد .
10)سير چون گرم و خشك است بنابراين رطوبت معده را از بين مي برد و دردهاي مفاصل را خوب مي كند.
11)سير درمان كننده دردهاي مفاصل ، سياتيك و نقرس مي باشد .
12)سير براي تقويت نيروي جنسي و افزايش توليد اسپرم در اشخاص سرد مزاج بسيار مفيد است .
13)آنهائي كه قطره قطره ادرار مي كنند بايد حتما سير بخورند تا بيماري آنها درمان شود .
14)سير زخم هاي ريه و درد معده را از بين مي برد .
15)سير سنگ هاي كليه را شكسته و خارج مي سازد .
16)سير را با زيره بپزيد براي تقويت دندان مفيد است .
17)ماليدن سير پخته به دندان ، درد دندان را تسكين مي دهد .
18)سير را بسوزانيد وبا عسل مخلوط كنيد و ضمادي از آن درست كنيد اين ضماد براي رفع خون مدرگي زير پلك چشم مفيد است .
19)سير بعلت مدر بودن براي رفع آب آوردن انساج مفيد است .
20)براي از بين بردن ميخچه كف پا از ضماد سير استفاده كنيد .
21)جهت رفع دردهاي رماتيمسي و عصبي ضماد سير بسيار موثر است .
22)جهت ضد عفوني كردن دستگاه تنفسي در هنگام بيماريهاي مربوطه از شربت سير استفاده كنيد :
مقدر 100 گرم سير را با 200 گرم آب و 200 گرم شكر يا قند مخلوط كرده و آنرا بجوشانيد تا له شود . مقدر مصرف براي اين منظور سه قاشق سوپخوري در روز است .
23)جديدا در يكي از بيمارستان هاي آمريكا براي ضدعفوني كردن فضاي بيمارستان از سير استفاده میکنند .
24)پاستور پزشك معروف فرانسوي آزمايشات زيادي روي سير انجام داد و اثر باكتري كشي سير را تائيد كرده است .
25)سير ضد انعقاد و لخته شدن خون است .
26) در شوروي سير بنام پني سيلين معروف است و معمولا هنگاميكه آنفولانزا شیوع دارد، مصرف آن بالا مي رود درچندسال پيش كه آنفلوانزا شيوع پيدا كرد مردم شوروي 500 تن سير مصرف كردند .
27)خوردن سير سلولهاي سرطاني را از بين مي برد .
28)يكي از دانشمندان آمريكايي كه در دانشگاه فلوريدا روي مرض ايدز تحققي مي كند معتقد است كه سير روي مرض ايدز اثر مثبت دارد .
29)مصرف سير مقدر كلسترول خون را پائين مي آورد . مقدار LDH را كاهش مي دهد . مقدر مصرف سير براي اين منظور 30 گرم در روز است . جالب است كه با مصرف سير در چند ماه اول مقدر كلسترول ممكن است بالا رود و اين بدين علت است كه كلسترول از داخل نسوج خارج شده و داخل خون مي شود كه از آنجا دفع گردد بعد از اينكه كلسترول بحالت نرمال رسيد بايد براي نگهداري آن روزي نصف سير خام مصرف كرد . گ
30)خوردن سير از سرطان جهاز هاضمه جلوگيري مي كند .
31)چيني ها قرن هاست كه براي پائين آوردن فشار خون از سير استفاده مي كنند .
مضرات :
سير با آنكه خواص بسياري دارد بايد بحد اعتدال مصرف شود زيرا استفاده زياد از آن در بعضي اشخاص موجب سردرد ، ضعف نيروي جنسي ، ضعف چشم و عوارض بواسير مي شود . سير براي آنهائيكه اسهال دارند مضر است .
آنهائيكه معده ضعيف دارند و بطور كلي سيستم هاضمه آنها ضعيف است نبايد در خوردن سير افراط كنند .
كسانيكه يبوست دارند نبايد سير بخورند و براي رفع مضرات آن سير را بايد با آب و نمك پخته و كمي به آن روغن بادام يا كره اضافه كنيد تا مضر نباشد . خوراکی

کدو

qarysayedmeia — Fri, 14 May 2010 19:21:14 GMT

ارزش غذایی کدو حلوایی و تخم کدو

تاریخچه

کدو اولین بار در مکزیک در حدود 1400 سال قبل از میلاد مسیح کاشته شد و یکی از گیاهان جالیزی به شمار می آمد. ذرت و لوبیا در آن زمان توسط مردمان آمریکای لاتین کاشته می شد و به عنوان غذای اصلی مورد استفاده قرار می گرفت. با گذشت زمان و پیشرفت علم کشاورزی و با استفاده از ژنتیک، بذر کدو اصلاح گردید. سپس بذر اصلاح شده در تولید انبوه مورد بهره برداری قرار گرفت.

کدو یکی از محصولات جالیزی است که برای افراد خام خوار جزء منابع اصلی غذا محسوب می شود.

مردمان مایا( maya ) از کدو و تخم کدو برای درمان بسیاری از بیماری ها استفاده می کردند؛ به خصوص در تهیه غذاهای مختلف از آن بهره می گرفتند. پس از گذشت چندین قرن برای اولین بار در سال 1492 میلادی کریستف کلمب در سفرنامه خود از کاشت کدو به صورت جالیزی گزارش نمود. سپس 27 سال بعد کاسپرد اسپینوز در سفرنامه به پاناما از کاشت کدو در آن کشور گزارش نمود و آن را هندوانه ایندوها نام برد که بسیار خوشمزه بوده و از آن در درمان بسیاری از بیماری ها استفاده می کرده اند. بذر کدو توسط او به اروپا آورده شد و کاشت این گیاه جالیزی برای اولین بار در اروپا آغاز شد. بذر کدو را در اوایل خرداد ماه می کارند و سپس در شهریورماه برداشت می کنند. میانگین وزن هر کدو 8 کیلوگرم است که به طور متوسط هر کدو حاوی 150-200 گرم تخم کدو می باشد.

مواد مغذی کدو

كدو حلوایی دارای مقدار كمی كالری است ( 20 كالری انرژی در 100 گرم ) و مصرف آن در غذا برای كسانی كه وزن خود را كنترل می كنند، مناسب است.

همچنین منبع غنی پتاسیم است و برای افراد دچار فشار خون مفید می باشد، ولی برای افراد دچار ناراحتی كلیوی مناسب نمی باشد. جذب آهن و منیزیوم آن نیز خوب است.

كدو حلوایی منبع غنی بتاكاروتن است و رنگ نارنجی آن به دلیل وجود همین تركیب است. بتاكاروتن پیش ساز ویتامینA و یك آنتی اكسیدان مهم در بدن می باشد كه بدن را از حمله رادیكال های آزاد و اثر تخریبی آنها حفظ می كند.

کدو دارای فیبر غذایی نیز می باشد؛ از فیبر موجود در مواد غذایی می توان در درمان بسیاری از بیماری ها مخصوصاً افزایش وزن ( چاقی )، یبوست، افزایش چربی خون، و دیابت استفاده نمود.WHO* ( سازمان بهداشت جهانی ) توصیه می کند هر فرد در روز به 30 گرم فیبر نیاز دارد که می تواند فیبر موردنیاز خود را از حبوبات، سبزیجات، انجیر، خرمای خشک،

نان های سبوس دار و به خصوص کدو تأمین نماید.

مواد مغذی تخم کدو

از 5/2 کیلوگرم تخم کدو خشک شده می توان یک لیتر روغن استخراج نمود. از تخم کدو به روش فشردن ( پرس سرد ) روغن استخراج می شود. با استفاده از این روش کیفیت روغن یا به عبارتی خواص درمانی آن حفظ می گردد.

اسیدهای چرب اشباع نشده امگا-6 (ω6) و امگا-9 (ω9)در بدن انسان به پروستاگلاندین ها (prostaglandin) و سپس به هورمون ترمبوکزان ( thromboxan ) تبدیل می گردد. این هورمون از یک طرف باعث افزایش

کلسترول خوب (HDL) شده و از طرف دیگر از رسوب چربی در سرخرگ ها و ایجاد پلاکت جلوگیری می کند. به عبارتی می توان گفت که امگا- 6 و امگا-9 از انسداد عروق و رسوب چربی در شریان ( سکته قلبی ) جلوگیری می کنند. در ضمن تخم کدو حاوی فیبر و املاح، و سرشار از ویتامین های محلول در چربی ( ویتامین هایA,D,E ) می باشد.

هر100 میلی لیتر روغن تخم کدو حاوی 50 میلی لیتر ویتامین است.

ویتامین های E ( توکوفرول ) و A ( رتینول ) از یک طرف آنتی اکسیدان هستند که جلوی عمل رادیکال های آزاد را می گیرند و از طرف دیگر از ایجاد پلاکت یا گرفتگی رگ ها، که می تواند از رسوب چربی در شریان به وجود آید، جلوگیری می کنند. محققان علم تغذیه گزارش کرده اند، ویتامین هایA وE جزء ویتامین های پیشگیری کننده از سرطان به خصوص سرطان پروستات هستند. تخم کدو سرشار از پتاسیم، کلسیم ، فسفر ، منیزیوم ، روی و سلنیوم می باشد. هرکدام از این ترکیبات نقش اساسی در جلوگیری از بیماری های قلبی و عروقی، کاهش فشار خون بالا، بیماری های عفونی روده ای و عفونت های مثانه دارند.

تخم کدو حاوی فیتواسترول ها و سیتواسترول ها هستند. این ترکیبات از یک طرف از رسوب چربی در سرخرگ جلوگیری می کنند و از سوی دیگر خاصیت ضد سرطانی دارند.

خواص درمانی کدو

- از کدو در درمان بیماری های روده ای مخصوصاً از بین بردن کرم و انگل های روده ای استفاده می شود.

- از کدو می توان به عنوان مسهل در درمان بیماری یبوست و بواسیر بهره گرفت.

- در درمان عفونت های مثانه ای نیز می توان از کدو استفاده نمود.

خواص درمانی تخم کدو

- از مخلوط تخم کدو به میزان 2 تا 3 قاشق غذاخوری با ماست در پیشگیری از رسوب چربی در سرخرگ ها و انسداد عروق می توان استفاده کرد.

- با استفاده از تخم کدو در تهیه نان های تیره ( نان های سبوس دار ) از پروستات در مردان و عفونت های مثانه ای در زنان جلوگیری می شود.

- تخم کدو از سرطان روده بزرگ و سرطان پروستات جلوگیری می نماید.

روش های استفاده از کدو و تخم کدو

از کدو می توان در تهیه سوپ و خورش استفاده نمود. می توان آن را به عنوان ته دیگ در ته پلو استفاده کرد. می توانید آن را چند قطعه کرده و با پوست آب پز کنید ( حفظ بهتر خواص آن ) و در صورت تمایل آن را با مقدار کمی شکر میل کنید که بسیار لذیذ است.همچنین کدو در تهیه نان های حجیم نیز استفاده می شود. در بسیاری از کشورهای اروپایی از کدو در تهیه نان استفاده می کنند.

تخم کدو را می توان در تولید نان سبوس دار مصرف کرد. در ضمن می توان از آن در تهیه شیرینی رژیمی استفاده نمود. روغن تخم کدو را می توان به عنوان روغن سالاد مصرف کرد.

بزرگ ترین کشور تولید کننده روغن تخم کدو، چین و کشورهای اروپای شرقی هستند. از نظر قیمت، روغن تخم کدو در مقایسه با روغن های گیاهی ارزان تر است

کدو «داروئی»

علوم طبیعت > زیست شناسی > علوم گیاهی

(cached)

کلیات گیاه شناسی

کدو گیاهی است یکساله و خزنده که برگهای آن بشکل قلب و پهن و پوشیده از کرک ریز می باشد . گلهای زرد رنگ است و گل نر و گل ماده آن روی یک پایه قرار درد . ریشه آن باریک و بلند ، کمی شیرین و خوردن جوشانده آن مستی آور است . کدو انواع مختلف دارد مانند کدوی حلوایی ، کدوی تنبل یا کدوی زرد ،کدوی خورشی یا کدوی سبز .
نوعی از کدوی حلوایی در کانادا و آمریکا و بعضی نقاط دنیا می روید که بسیار بزرگ می شود و گاهی وزن آن به 60 کیلوگرم نیز می رسد . در آمریکا و کانادا این کدوها را برای شب هالوین بکار میئبرند و با آن کیک درست می کنند .

ترکیبات شیمیایی:

در یکصد گرم کدو مواد زیرا را می توان یافت :

مواد	کدوحلوائی	کدو سبز
کالری	18	18
آب	91 گرم	94 گرم
پروتئین	1 گرم	1/1 گرم
چربی	0/1 گرم	0/1 گرم
نشاسته	5/4 گرم	3/6 گرم
کلسیم	21 میلی گرم	میلی گرم
فسفر	45 میلی گرم	0 3 میلی گرم
آهن	0/8 میلی گرم	0/5 میلی گرم
پتاسیم	24 میلی گرم	2/2 میلی گرم
ویتامین آ	1600 واحد	400 واحد
ویتامین ب 1	0/5 میلی گرم	0/05 میلی گرم
ویتامین ب 2	0/11 میلی گرم	0/09 میلی گرم
ویتامین ب3	2/6 میلی گرم	1 میلی گرم
ویتامین ث	میلی گرم	20 میلی گرم

خواص داروئی:

خواص کدو و تخم کدو :کدو از لحاظ طب قدیم ایران سرد و تر یعنی خنک کننده و مرطوب کننده است و از لحاظ شیمیایی بدن را قلیایی می کند . کدو هم مانند بادمجان چون دارای کالری است بنابراین مهمترین غذا برای کسانی است که می خواهند وزن کم کنند .

1. تخم کدوی خام اثر دفع کرم روده دارد و چون سمی نیست اطفال نیز می توانند از آن استفاده کنند . برای این منظور باید مقدر 50 گرم تخم کدو را پودر کرده و با عسل مخلوط نموده و مصرف کنید و باید بعد از چهار ساعت یک مسهل مانند روغن کرچک بخورید که کرمها را دفع کند .

2. کدو اثر ملین ، مدر و رفع یبوست و رفع سوء هاضمه را دارد.

3. به اشخاصی که تب دارند کدو می دهند تا تب پائین آورد .

4. کدو برای اشخاص گرم مزاج و صفراوی غذای خوبی است .

5. کدو خونساز است و برای استفاده از این خاصیت کدو باید آنرا همراه با آب غوره و یا سرکه در روغن زیتون پخت و مصرف نمود .

6. برای رفع دندان درد آب کدو قرقره کنید.

7. برای درمان گوش درد چند قطره آب کدو در گوش بچکانید .

8. برای برطرف کردن التهاب معده ، کبد و کلیه کدوی پخته را روی این اعضاء بگذارید.

9. پوست کدو را خشک کنید خوردن آن درمان بواسیر و خونریزی معده و روده است .

10. تخم کدو درمان کننده سرفه و برطرف کننده اخلاط خون است .

11. برای زخم روده ها و مثانه و سوزش مجرای ادرار تخم کدو مصرف کنید .

12. روغن تخم کدو برای رفع تب و دل پیچه مفید است .

13. کدو و تخم کدو هر دو برای پیشگیری سرطان مفید می باشند .

14. تخم کدو علاج کننده سرطان پروستات و برطرف کننده ورم پروستات می باشد در مادران بالاتر از سن چهل معمولا غده پروستات شروع به بزرگ شدن می کند و بنابراین این اشخاص باید چند روز در هفته کدو حلوایی یا تخم کدو بخورند .

15. کدو و تخم کدو در پیشگیری سرطان ریه بسیار موثر است و اشخاص سیگاری و حتی آنهائیکه با این اشخاص زندگی می کنند و باصطلاح سیگاری دست دوم هستند برای اینکه مریض نشوند باید از کدو استفاده کنند .

در صد گرم تخم کدو مواد زیر موجود است :

آب	94 گرم
پروتئین	1/1 گرم
چربی	0/1 گرم
نشاسته	3/6 گرم
کلسیم	28 میلی گرم
فسفر	30 میلی گرم
آهن	0/4 میلی گرم
پتاسیم	2/2 میلی گرم
ویتامین آ	400 واحد
ویتامین ب 1	0/05 میلی گرم
ویتامین ب 2	0/09 میلی گرم
ویتامین ب 3	1 میلی گرم
ویتامین ث	22 میلی گرم

مضرات :همانطور که گفته شد کدو سرد است و در خوردن کدو در مناطق حاره و گرم سیر بسیار مفید است و بدن را سالم نگاه می درد .
کدو برای کسانیکه طبع سرد دارند و یا در مناطق سردسیر زندگی می کنند خوب نیست زیرا ایجاد نفخ وسنگینی و درد معده می کنند .و بنابراین اشخاص اگر بخواهند کدو بخورند حتما باید آنرا با ادویه های گرم مانند خردل و سیر و فلفل و نعناع بخورند .

كدو Squash
نام علمی Lagenaria vulgaris
گياه شناسي
كدو گياهي است يكساله و خزنده كه برگهاي آن بشكل قلب و پهن و پوشيده از كرك ريز مي باشد . گلهاي زرد رنگ است و گل نر و گل ماده آن روي يك پايه قرار دارد . ريشه آن باریك و بلند ، كمي شيرين است . كدو انواع مختلف دارد مانند كدوي حلوايي ، كدوي تنبل يا كدوي زرد ،كدوي خورشي يا كدوي سبز .
نوعي از كدوي حلوايي در كانادا و آمريكا و بعضي نقاط دنيا مي رويد كه بسيار بزرگ مي شود و گاهي وزن آن مرباتا 60 كيلوگرم نيز مي رسد . در آمريكا و كانادا اين كدوها را براي شب هالوين بكار ميبرند و با آن رو كيك درست مي كنند .
خواص داروئي:
خواص كدو و تخم كدو :
كدو از لحاظ طب قديم ايران سرد و تر يعني خنك كننده و مرطوب كننده است و از لحاظ شيميايي بدن را قليايي مي كند . كدو هم مانند بادمجان چون داراي كالري است بنابراين مهمترين غذا براي كساني است كه مي خواهند وزن كم كنند .
1)تخم كدوي خام اثر دفع كرم روده دارد و چون سمي نيست اطفال نيز مي توانند از آن استفاده كنند . براي اين منظور بايد مقدر 50 گرم تخم كدو را پودر كرده و با عسل مخلوط نموده و مصرف كنيد و بايد بعد از چهار ساعت يك مسهل مانند روغن كرچك بخوريد كه كرمها را دفع كند .
2)كدو اثر ملين ، مدر و رفع يبوست و رفع سوء هاضمه را دارد
3)به اشخاصي كه تب دارند كدو مي دهند تب را پائين مي آورد
4)كدو براي اشخاص گرم مزاج و صفراوي غذاي خوبي است
5)كدو خونساز است و براي استفاده از اين خاصيت كدو بايد آنرا همراه با آب غوره و يا سركه در روغن زيتون پخت و مصرف نمود
6)براي رفع دندان درد آب كدو قرقره كنيد
7)براي درمان گوش درد چند قطره آب كدو در گوش بچكانيد
8)براي برطرف كردن التهاب معده ، كبد و كليه كدوي پخته را روي اين اعضاء بگذاريد
9)پوست كدو را خشك كنيد خوردن آن درمان بواسير و خونريزي معده و روده است
10)تخم كدو درمان كنننده سرفه و برطرف كننده اخلاط خون است
11)براي زخم روده ها و مثانه و سوزش مجراي ادرار تخم كدو مصرف كنيد
12)روغن تخم كدو براي رفع تب و دل پيچه مفيد است
13)كدو و تخم كدو هر دو براي پيشگيري سرطان مفيد مي باشند
14)تخم كدو علاج كننده سرطان پروستات و برطرف كننده ورم پروستات مي باشد در مادران بالاتر از سن چهل معمولا غده پروستات شروع به بزرگ شدن مي كند و بنابراين اين اشخاص بايد چند روز در هفته كدو حلوايي يا تخم كدو بخورند .
15)كدو و تخم كدو در پيشگيري سرطان ريه بسيار موثر است و اشخاص سيگاري و حتي آنهائيكه با اين اشخاص زندگي مي كنند و باصطلاح سيگاري دست دوم هستند براي اينكه مريض نشوند بايد از كدو استفاده كنند .
خواص کدو از نظر احادیث :
بر مغز و عقل می افزاید ، قلب غمگین را محکم میکند و برای درد قولنج مفید است. خوراکی به عنوان غذا

کلمات کلیدی مطلب : کدو (دبا) -

Af = کدو

DE = Kürbis

کدو گیاهی است یکساله و خزنده که برگهای آن بشکل قلب و پهن و

پوشیده از کرک ریز می باشد . گلهای زرد رنگ است و گل نرو گل

ماده آن روی یک پایه قرار درد . ریشه آن باریک و بلند ، کمی

شیرین و خوردن جوشانده آن مستی آور است .

کدو انواع مختلف دارد مانند کدوی حلوایی ، کدوی تنبل یا کدوی زرد

،کدوی خورشی یا کدوی سبز نوعی از کدوی حلوایی در کانادا و

آمریکا و بعضی نقاط دنیا می روید که بسیاربزرگ می شود و گاهی

وزن آن به 60 کیلوگرم نیز می رسد . در آمریکا و کانادا این کدوها

را برای شب هالوین بکار میئبرند و با آن کیک درست می کنند .

ترکیبات شیمیایی:

در یکصد گرم کدو مواد زیرا را می توان یافت :

مواد	کدوحلوائی	کدو سبز
کالری	18	18
آب	91 گرم	94 گرم
پروتئین	1 گرم	1/1 گرم
چربی	0/1 گرم	0/1 گرم
نشاسته	5/4 گرم	3/6 گرم
کلسیم	21 میلی گرم	میلی گرم
فسفر	45 میلی گرم	0 3 میلی گرم
آهن	0/8 میلی گرم	0/5 میلی گرم
پتاسیم	24 میلی گرم	2/2 میلی گرم
ویتامین آ	1600 واحد	400 واحد
ویتامین ب 1	0/5 میلی گرم	0/05 میلی گرم
ویتامین ب 2	0/11 میلی گرم	0/09 میلی گرم
ویتامین ب3	2/6 میلی گرم	1 میلی گرم
ویتامین ث	میلی گرم	20 میلی گرم

خواص کدو

خواص کدو و تخم کدو :کدو از لحاظ طب قدیم ایران سرد و تر یعنی

خنک کننده و مرطوب کننده است و از لحاظ شیمیایی بدن را قلیایی

می کند . کدو هم مانند بادنجان سیاه چون دارای کالری است بنابر

این مهمترین غذا برای کسانی است . که می خواهند وزن کم کنند .

۱- تخم کدوی خام اثر دفع کرم روده دارد و چون سمی نیست اطفال

نیز می توانند از آن استفاده کنند . برای این منظور باید مقدر 50

گرم تخم کدو را پودر کرده و با عسل مخلوط نموده و مصرف کنید .

و باید بعد از چهار ساعت یک مسهل مانند روغن کرچک بخورید .

که کرمها را دفع کند .

۲- کدو اثر ملین ، مدر و رفع یبوست و رفع سوء هاضمه را دارد.

۳- به اشخاصی که تب دارند کدو می دهند تا تب پائین آورد .

۴- کدو برای اشخاص گرم مزاج و صفراوی غذای خوبی است .

۵- کدو خونساز است و برای استفاده از این خاصیت کدو باید آنرا

همراه با

۶- آب غوره و یا سرکه در روغن زیتون پخت و مصرف نمود .

۷- برای رفع دندان درد آب کدو قرقره کنید.

۸- برای درمان گوش درد چند قطره آب کدو در گوش بچکانید .

۹- برای برطرف کردن التهاب معده ، کبد و کلیه کدوی پخته را

روی این اعضاء بگذارید.

۱۱- پوست کدو را خشک کنید خوردن آن درمان بواسیر و خونریزی

معده و روده است

۱۲- تخم کدو درمان کننده سرفه و برطرف کننده اخلاط خون است .

۱۳- برای زخم روده ها و مثانه و سوزش مجرای ادرار تخم کدو

مصرف کنید .

۱۴ - روغن تخم کدو برای رفع تب و دل پیچه مفید است .

۱۵- کدو و تخم کدو هر دو برای پیشگیری سرطان مفید می باشند .

۱۶- تخم کدو علاج کننده سرطان پروستات و برطرف کننده ورم

پروستات میباشد .

۱۷- باشد در مادران بالاتر از سن چهل معمولا غده پروستات شروع

به بزرگ شدن می کند و بنابراین این اشخاص باید چند روز درهفته

کدو حلوایی یا تخم کدو بخورند .

۱۸- کدو و تخم کدو در پیشگیری سرطان ریه بسیار موثر است .

و اشخاص سیگاری و حتی آنهائیکه با این اشخاص زندگی میکنند

و باصطلاح سیگاری دست دوم هستند برای اینکه مریض نشوند.

باید از کدو استفاده کنند .

در صد گرم تخم کدو مواد زیر موجود است :

آب	94 گرم
پروتئین	1/1 گرم
چربی	0/1 گرم
نشاسته	3/6 گرم
کلسیم	28 میلی گرم
فسفر	30 میلی گرم
آهن	0/4 میلی گرم
پتاسیم	2/2 میلی گرم
ویتامین آ	400 واحد
ویتامین ب 1	0/05 میلی گرم
ویتامین ب 2	0/09 میلی گرم
ویتامین ب 3	1 میلی گرم
ویتامین ث	22 میلی گرم

مضرات :همانطور که گفته شد کدو سرد است

و در خوردن کدو در مناطق حاره و گرم سیر بسیار مفید است و بدن

را سالم نگاه می درد .

کدو برای کسانیکه طبع سرد دارند و یا در مناطق سردسیر زندگی

میکنند . خوب نیست زیرا ایجاد نفخ وسنگینی و درد معده میکنند .

و بنابراین اشخاص اگر بخواهند کدو بخورند حتما باید آنرا با ادویه

های گرم مانند خردل و سیر و فلفل و نعناع بخورند .